TP. Hồ Chí Minh siết chặt quản lý đội tàu, nâng cao ý thức ngư dân về IUU

Quyết tâm gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC), TP. Hồ Chí Minh đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách; trong đó, tập trung vào việc siết chặt dữ liệu đội tàu và đổi mới tuyên truyền nhằm thay đổi thực chất ý thức ngư dân.

Tính đến ngày 14/11, TP. Hồ Chí Minh đã cấp giấy phép khai thác cho 4.267 tàu cá đủ điều kiện. Đối với 236 tàu không đủ chuẩn, cơ quan chức năng kiên quyết khóa chặt tại bờ, tuyệt đối không cho xuất bến. Trong tuần qua, không ghi nhận tàu cá vượt ranh giới trên biển. Hai trường hợp có dấu hiệu mất kết nối, cơ quan chức năng tiến hành xác minh và kết luận là không vi phạm. Thành phố đã cập nhật 100% dữ liệu tàu cá lên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase).  Hiện nay, 9 cảng cá trên địa bàn đều vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), qua đó 100% tàu ra vào được giám sát sản lượng để cấp Chứng nhận nguồn gốc.

Bà Phạm Thị Na, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh cho biết: Các cơ quan chức năng  thực hiện trực giám sát hành trình 24/7. Việc này giúp kịp thời phát hiện tàu mất kết nối hoặc vượt ranh giới. Cơ quan chức năng sẽ hỗ trợ chủ tàu khôi phục tín hiệu, đưa tàu về vùng biển Việt Nam. Tàu mất kết nối không báo cáo sẽ bị đưa vào danh sách nguy cơ cao để xử lý.

Dưới góc độ địa phương, ông Vũ Hồng Thuấn, Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu cho biết:  "Hiện phường Vũng Tàu đang quản lý hơn 600 tàu cá. Chúng tôi kiên quyết không cho tàu thiếu chuẩn xuất bến, đồng thời duy trì gặp gỡ, tuyên truyền để ngư dân hiểu luật, yên tâm bám biển".

Về xử lý các vi phạm liên quan, từ đầu năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng của TP. Hồ Chí Minh đã phát hiện 791 tàu cá mất kết nối giám sát hành trình, tỷ lệ xử lý đạt 99,87%; trong đó có 20 tàu bị phạt tổng số tiền hơn 862 triệu đồng.

Ban chỉ đạo chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) TP. Hồ Chí Minh chỉ đạo xét xử công khai các vụ án hình sự liên quan đến IUU. Đến nay, cơ quan chức năng đã khởi tố 9 vụ án; trong đó 7 vụ đã xét xử xong. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Tòa án nhân dân Thành phố xét xử lưu động 2 vụ án liên quan đến chống khai thác bất hợp pháp IUU phát hiện trên địa bàn Thành phố để người dân theo dõi, nắm và hiểu những vi phạm pháp luật trong quá trình khai thác thủy sản trên biển.

Theo đó, trong tháng 11 này, Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã xét xử sơ thẩm vụ án "Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép". Hội đồng xét xử nhận định hành vi của các bị cáo ảnh hưởng lớn đến nỗ lực gỡ "thẻ vàng". Tòa tuyên phạt Lê Văn Hỡi 6 năm tù giam, Lê Văn Âu 9 tháng tù giam, tịch thu một tàu cá.

Nhằm tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với các địa phương ở khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây tổ chức 8 phiên tòa giả định và tọa đàm với các nội dung phân tích tội danh khai thác trái phép, giúp bà con phân định rõ ranh giới vi phạm. Tham dự phiên tòa giả định, ông Nguyễn Văn Nhỏ, chủ phương tiện tại xã Long Hải, TP. Hồ Chí Minh chia sẻ: "Nghe tòa tuyên án theo Bộ luật Hình sự, bà con ngư dân đều rất sợ. Mất ở đây là tù tội, là danh dự với cộng đồng và ảnh hưởng đến người thân và gia đình về sau. Giá trị con người khi đó không còn gì nữa".

Tương tự, ông Nguyễn Đình Ngọc, chủ tàu cá phường Vũng Tàu hoạt động vùng DK1 và Trường Sa cho biết: "Phiên tòa giả định rất sát thực tế. Nhờ đó tôi hiểu rõ hơn Luật Thủy sản 2017 để tuyên truyền cho thuyền viên, cam kết khai thác bền vững".