TP. Hồ Chí Minh xây dựng chiến lược thu hút FDI chất lượng cao

TP. Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để thu hút cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài; song cần tiếp tục cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách để huy động được nguồn vốn chất lượng và bền vững cho mục tiêu phát triển siêu đô thị.

Đây là nội dung được các đại biểu chia sẻ tại Hội nghị gặp gỡ giữa Lãnh đạo Thành phố và cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 với chủ đề "Siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh: Phát triển bền vững cùng vận hội mới" do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) tổ chức ngày 30/10.

Ông Trần Phú Lữ, Giám đốc ITPC khẳng định. cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp không chỉ về vốn, công nghệ, quản trị tiên tiến mà còn góp phần làm lan tỏa tinh thần hội nhập, sáng tạo và phát triển bền vững. Những năm qua, dù gặp khó khăn nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn thể hiện niềm tin vững chắc vào môi trường đầu tư của TP. Hồ Chí Minh, một địa phương năng động, cầu thị và không ngừng đổi mới. Đó chính là nguồn động lực để Thành phố tiếp tục hoàn thiện cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Thông tin về định hướng phát triển của TP. Hồ Chí Minh, ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, việc hợp nhất Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP. Hồ Chí Minh là bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam. Sự kiện này mở ra cơ hội thiết kế lại toàn diện không gian phát triển, định hình TP. Hồ Chí Minh mới thành một thực thể hành chính - kinh tế đặc biệt để tiên phong, dẫn dắt và lan tỏa phát triển cho cả nước, với tầm nhìn là "siêu đô thị quốc tế" của Đông Nam Á.

Giai đoạn 2025 – 2030, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 10 - 11%/năm. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người dự kiến đạt khoảng 14.000 - 15.000 USD. Thành phố đặt trọng tâm vào chất lượng tăng trưởng với mục tiêu đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP đạt 60% và kinh tế số chiếm từ 30 - 40%/GRDP. Tầm nhìn đến năm 2045 là trở thành siêu đô thị quốc tế, nằm trong nhóm 100 thành phố tốt nhất thế giới.

Để hiện thực hóa mục tiêu "tăng tốc, bứt phá" này, TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung vào 5 nhóm giải pháp chiến lược: hoàn thiện thể chế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển hạ tầng chiến lược, thu hút đầu tư và phát triển nguồn nhân lực. Trong 5 giải pháp này, nổi bật là việc hoàn thiện thể chế bằng cách đề xuất cơ chế đặc thù vượt khung, chính sách đột phá về năng lượng tái tạo và tháo gỡ điểm nghẽn bất động sản, vốn, đồng thời xây dựng khung pháp lý chuyển đổi số. Về khoa học công nghệ, Thành phố cam kết tổng chi xã hội cho nghiên cứu phát triển (R&D) đạt 2 - 3% GRDP và phát triển hạ tầng chiến lược với các dự án trọng điểm như cảng trung chuyển Cần Giờ và hạ tầng cho Trung tâm tài chính quốc tế.

Về xã hội, Thành phố đặt mục tiêu nâng cao chất lượng sống và nguồn nhân lực: chỉ số phát triển con người (HDI) được đặt ở mức trên 0,8. Đến năm 2030, tỷ lệ lao động có trình độ cao đẳng, đại học đạt ít nhất 24% trở lên, và tỷ lệ học sinh/sinh viên ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ đạt ít nhất 35% trở lên.

Ông Travis Mitchell, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ (AmCham) ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng trong quan hệ thương mại song phương giữa Việt Nam – Hoa Kỳ. Chỉ riêng trong 9 tháng của năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 112 tỷ USD hàng hóa sang Hoa Kỳ, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù nhập khẩu từ Hoa Kỳ cũng tăng, nhưng vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng xuất khẩu. Sự mất cân đối này vừa phản ánh quy mô lớn trong quan hệ kinh tế giữa hai nước, vừa cho thấy tiềm năng mở rộng hơn nữa hợp tác thương mại và đầu tư hai chiều.

AmCham khuyến nghị TP. Hồ Chí Minh tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục và đảm bảo chính sách ổn định; đồng thời hoan nghênh cải cách hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển trung tâm tài chính và nguồn nhân lực chất lượng cao. Các doanh nghiệp Hoa Kỳ cam kết hợp tác lâu dài, đóng góp công nghệ và nguồn lực để cùng Thành phố xây dựng nền kinh tế năng động, hội nhập và thịnh vượng.

Trong khi đó, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam bày tỏ sự quan tâm vào những lĩnh vực thúc đẩy phát triển bền vững. Ông Erick Contreras, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) nhận định, với vị trí chiến lược, hệ thống hạ tầng vững mạnh và lực lượng lao động chất lượng cao, TP. Hồ Chí Minh đã trở thành điểm đến hấp dẫn hàng đầu của các nhà đầu tư toàn cầu và có nhiều dư địa đột phá hơn nữa. Nền kinh tế năng động và vị trí chiến lược giúp TP. Hồ Chí Minh có tiềm năng trở thành trung tâm tài chính quốc tế thành công của Việt Nam. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, Thành phố cần tiếp tục nâng cao tính minh bạch trong chính sách và nâng cao hiệu suất trong quản lý, thực thi.

EuroCham ghi nhận nỗ lực cải thiện thủ tục hải quan nhưng cho rằng tình trạng chậm trễ trong thông quan vẫn gây khó khăn cho doanh nghiệp, cần tiếp tục đơn giản hóa và tăng tốc quy trình. Hiệp hội cũng nêu lo ngại về ùn tắc tại sân bay, đề xuất tăng cường nhân sự và cải thiện kết nối trong khi chờ sân bay Long Thành hoàn thành. Về giao thông đô thị, EuroCham đánh giá cao các dự án metro và xe buýt điện, song khuyến nghị tích hợp hệ thống giao thông công cộng đa phương thức để giảm tắc nghẽn và khí thải.

Ông Okabe Mitsutoshi, Trưởng Tổ chức Xúc tiến Ngoại thương Nhật Bản (Jetro) tại TP. Hồ Chí Minh thông tin, theo khảo sát của Jetro năm 2024, doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao các tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam nhưng cũng nhận định ba rủi ro lớn nhất đối với môi trường đầu tư là thủ tục hành chính phức tạp, chi phí lao động tăng và hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, thiếu minh bạch.

Do đó, Jetro kiến nghị chính quyền TP. Hồ Chí Minh tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, hoàn thiện pháp lý và tăng minh bạch trong các quy trình như thành lập doanh nghiệp, nhập khẩu, cấp phép lao động và thị thực, nhằm nâng cao mức độ hài lòng và thu hút thêm vốn đầu tư từ Nhật Bản.

Các hiệp hội đại diện doanh nghiệp đầu tư nước ngoài cũng đề xuất TP. Hồ Chí Minh cần đẩy nhanh việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế với cơ chế tự chủ, áp dụng thông lệ quốc tế, tập trung vào tài chính xanh, FinTech và đổi mới sáng tạo để thu hút nhân tài và nguồn vốn. Song song đó, mong muốn Thành phố thúc đẩy hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến metro, sân bay, cảng biển và hệ thống giao thông công cộng; phát triển kinh tế xanh, năng lượng tái tạo và hợp tác công tư cho các dự án bền vững. Ngoài ra, Thành phố cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; hoàn thiện khung pháp lý cho chuyển đổi số, thương mại điện tử và an ninh dữ liệu để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đánh giá cao các đóng góp, kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp FDI,  ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố đang định hình các hành lang phát triển chiến lược nhằm tăng cường tính kết nối liên vùng với những địa phương lân cận như Đồng Nai và Tây Ninh. Trong giai đoạn tới, Thành phố sẽ tiếp tục cải cách hành chính, đổi mới phương thức quản trị, cắt giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp; nâng cao thái độ phục vụ người dân "Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng không hướng tới mô hình "cứ điểm lắp ráp" mà tập trung thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Vì vậy, chính quyền Thành phố luôn xác định doanh nghiệp làm trung tâm của sự phát triển; cam kết bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, chủ động tháo gỡ khó khăn, xử lý kịp thời các vướng mắc của doanh nghiệp với mong muốn đồng hành, hợp tác lâu dài cùng phát triển", ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.