Từ nội lực đổi mới đến khát vọng vươn tầm - Bài 2: Chiến lược trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đặt ra yêu cầu xây dựng những doanh nghiệp nhà nước có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, đủ sức giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt và tham gia sâu vào các chuỗi sản xuất, cung ứng. Cụ thể hóa tinh thần đó, Tỉnh ủy Khánh Hòa xác định phát triển doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn thông qua tăng vốn điều lệ, đầu tư, liên kết với các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị thuộc lĩnh vực kinh doanh chính, đồng thời tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Giữ vai trò “đầu tàu” kinh tế

Thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW, Tỉnh ủy Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 có 01 doanh nghiệp nhà nước nằm trong nhóm 170 doanh nghiệp lớn nhất cả nước, xét trên 5 tiêu chí gồm tổng doanh thu, lợi nhuận, tốc độ tăng trưởng, tổng tài sản và tổng số lao động; xây dựng 01 doanh nghiệp có quy mô lớn, công nghệ hiện đại, có năng lực cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á. Qua đó, kinh tế nhà nước phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong, định hướng chiến lược, dẫn dắt và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, góp phần sớm đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là một cực tăng trưởng cao của cả nước.

Trong mục tiêu đó, Yến sào Khánh Hòa tiếp tục được kỳ vọng giữ vai trò doanh nghiệp “đầu tàu” của địa phương. Theo kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW, Tỉnh ủy Khánh Hòa định hướng đầu tư, phát triển Yến sào Khánh Hòa theo hướng tăng vốn điều lệ, mở rộng quy mô, nâng cao năng lực tài chính và tăng cường liên kết với các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị thuộc lĩnh vực kinh doanh chính. Đây vừa là cơ hội để doanh nghiệp phát triển, vừa đặt ra yêu cầu phải tạo được bước chuyển tương xứng về hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

Bà Trịnh Thị Hồng Vân, Chủ tịch Hội đồng thành viên Yến sào Khánh Hòa cho biết, doanh nghiệp xác định 5 định hướng chiến lược: phát triển bền vững nguồn tài nguyên yến sào đảo thiên nhiên; đẩy mạnh đổi mới công nghệ và chuyển đổi số; đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường quốc tế; xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và văn hóa doanh nghiệp hiện đại; mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh gắn với trách nhiệm và phúc lợi xã hội cho cộng đồng địa phương. Vai trò “đầu tàu” của Yến sào Khánh Hòa không chỉ được đo bằng những con số về doanh thu, lợi nhuận hay quy mô tài sản, mà quan trọng hơn là khả năng tạo ra sức lan tỏa từ chính hoạt động của doanh nghiệp. Giai đoạn 2021–2025, tổng doanh thu toàn công ty đạt hơn 20.000 tỷ đồng. Bên cạnh đóng góp cho ngân sách nhà nước, doanh nghiệp dành hơn 50 tỷ đồng cho công tác an sinh xã hội, xây dựng hơn 100 căn nhà tình nghĩa và nhiều chương trình hướng về cộng đồng.

Yến sào Khánh Hòa là một trong những doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch sản phẩm yến sào sang Trung Quốc, hợp tác với các đối tác lớn như: Đồng Nhân Đường, Nhất Tâm Đường. Hiện sản phẩm của doanh nghiệp đã có mặt tại 34 tỉnh, thành phố, với hơn 1.000 nhà phân phối, đại lý, trên 500.000 điểm bán hàng trên cả nước và xuất khẩu tới 30 quốc gia, vùng lãnh thổ. Song song với mở rộng thị trường, doanh nghiệp triển khai sản xuất theo hướng xanh, tiết kiệm năng lượng, sử dụng bao bì thân thiện với môi trường và phát triển nhiều dòng sản phẩm không sử dụng chất bảo quản.

Ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Khánh Hòa phân tích: Yến sào Khánh Hòa có lợi thế riêng khi vừa sở hữu nguồn nguyên liệu đặc hữu, vừa có thương hiệu được xây dựng trong thời gian dài cùng hệ thống sản xuất, phân phối tương đối hoàn chỉnh. Nếu tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, chế biến sâu, nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường và tăng cường bảo vệ thương hiệu, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa phát triển, qua đó đóng góp lớn hơn cho sản xuất công nghiệp, thương mại, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (năm 2015) cùng nhiều phần thưởng cao quý là sự ghi nhận đối với những đóng góp của các thế hệ người lao động Yến sào Khánh Hòa cho quê hương, đất nước. Khi quy mô thị trường ngày càng mở rộng, cạnh tranh ngày càng cao và công nghệ thay đổi nhanh chóng, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế sẵn có mà phải tiếp tục tạo ra những năng lực mới để phát triển.

Khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo

Nghị quyết số 79-NQ/TW xác định kinh tế nhà nước phải tiên phong lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh; áp dụng công nghệ tiên tiến, mô hình quản trị hiện đại theo chuẩn mực quốc tế.

Nghị quyết số 01-NQ/TU của Tỉnh ủy Khánh Hòa cũng xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những khâu đột phá chiến lược, giữ vai trò động lực quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2025–2030. Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp khoảng 35% GRDP; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành nền tảng và động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tại Yến sào Khánh Hòa, quá trình này đang được triển khai từ quản trị đến sản xuất và bảo tồn nguồn tài nguyên. Công ty đã đưa hệ thống ERP Microsoft Dynamics 365 Business Central vào vận hành, hướng tới chuẩn hóa quản trị, kết nối dữ liệu, tối ưu hoạt động và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Với một doanh nghiệp có quy mô ngày càng lớn, nhiều đơn vị và hoạt động trải rộng trên nhiều lĩnh vực, việc quản trị bằng dữ liệu và kết nối đồng bộ đang trở thành yêu cầu tất yếu.

Ông Lê Đức Tiến, Phó Tổng Giám đốc Công ty Yến sào Khánh Hòa chia sẻ, quy mô ngày càng phát triển đặt ra yêu cầu phải có một hệ thống quản trị hiện đại, đồng bộ, minh bạch và có khả năng kết nối toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc triển khai ERP vì vậy không chỉ là ứng dụng một hệ thống công nghệ mới mà còn là bước đổi mới về tư duy quản trị, phương thức điều hành và văn hóa làm việc nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

Nếu chuyển đổi số tạo ra thay đổi trong quản trị thì khoa học - công nghệ đã được Yến sào Khánh Hòa ứng dụng từ nhiều năm trong lĩnh vực đặc thù nhất của doanh nghiệp: bảo tồn nguồn tài nguyên yến sào đảo thiên nhiên. Trên nền tảng nghiên cứu thực tiễn, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện quy trình ấp nở chim yến trong điều kiện kiểm soát chặt chẽ các yếu tố sinh học và môi trường, với tỷ lệ ấp nở đạt khoảng 89%. Sau khi nở, chim yến non được chăm sóc, nuôi dưỡng tập trung trước khi đưa ra đảo để thích nghi và hòa nhập với quần thể tự nhiên. Tỷ lệ chim ở lại đảo khi đủ điều kiện bay và sinh tồn đạt 81,5%. Từ những nghiên cứu ban đầu, Yến sào Khánh Hòa từng bước làm chủ quy trình kỹ thuật, tạo thêm nguồn chim non bổ sung cho quần thể và phục vụ trực tiếp cho mục tiêu bảo tồn lâu dài.

Khoa học - công nghệ đồng thời mở ra hướng đi mới trong chế biến sâu và nâng cao giá trị của yến sào. Nhiều năm gắn bó với Yến sào Khánh Hòa, bà Trịnh Thị Hồng Vân, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty dành sự quan tâm đặc biệt cho nghiên cứu khoa học và khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Nhiều đề tài do bà chủ trì, định hướng có tính ứng dụng cao, tiêu biểu như nghiên cứu quy trình sản xuất dịch chiết cô đặc giàu hoạt tính chống oxy hóa từ Yến sào Khánh Hòa năm 2017; sản xuất mỹ phẩm năm 2018 và thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ tinh chất yến sào năm 2023. Các kết quả nghiên cứu vừa bổ sung những dữ liệu khoa học về giá trị của yến sào, vừa tạo cơ sở phát triển những dòng sản phẩm mới có hàm lượng khoa học - công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Thực tế cho thấy hướng đi này đã từng bước tạo ra giá trị trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các sản phẩm giá trị gia tăng từ ứng dụng khoa học - công nghệ hiện chiếm khoảng 15–30% tổng doanh thu hằng năm. Quan trọng hơn, việc nghiên cứu chế biến sâu giúp doanh nghiệp từng bước khai thác tốt hơn giá trị của nguồn nguyên liệu đặc hữu, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá sản phẩm, đồng thời mở ra khả năng tiếp cận những phân khúc thị trường có yêu cầu cao hơn về chất lượng và hàm lượng công nghệ.

Để tiến xa hơn trên thị trường quốc tế, Yến sào Khánh Hòa tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống dây chuyền sản xuất, ứng dụng công nghệ 4.0 và hoàn thiện các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như FDA, FSMA của Hoa Kỳ, BRCGS, FSSC 22000. Cùng với chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng để bảo vệ thương hiệu, minh bạch nguồn gốc sản phẩm và củng cố niềm tin của người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế.

Từ những thay đổi trong quản trị, bảo tồn nguồn tài nguyên đến nghiên cứu chế biến sâu, có thể thấy khoa học - công nghệ không còn là một lĩnh vực đứng riêng trong hoạt động của doanh nghiệp mà đang từng bước trở thành một phần của quá trình tạo ra giá trị. Với Yến sào Khánh Hòa, lợi thế từ nguồn tài nguyên đặc hữu là nền tảng, nhưng để lợi thế ấy trở thành năng lực cạnh tranh lâu dài thì phải được bồi đắp bằng khoa học, công nghệ, quản trị hiện đại và khả năng đổi mới không ngừng.

Khi nguồn lực đã được tập trung, khoa học - công nghệ từng bước trở thành động lực và những giá trị đặc hữu được nâng lên bằng tri thức, mục tiêu tiếp theo không chỉ là phát triển về quy mô. Đó còn là hành trình đưa thương hiệu Yến sào Khánh Hòa vượt ra khỏi giới hạn của một sản phẩm đặc trưng địa phương, khẳng định vị thế của thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế.