Tuyên Quang bền bỉ kiến tạo nền tảng phát triển nông thôn mới

Trong hành trình xây dựng nông thôn mới, mỗi địa phương đều có một xuất phát điểm riêng, nhưng với Tuyên Quang, tỉnh miền núi, biên giới, có vị trí địa đầu cực Bắc của Tổ quốc - con đường ấy càng thêm nhiều thách thức. Địa hình chia cắt, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, điều kiện kinh tế - xã hội còn không ít khó khăn, song bằng quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và vai trò chủ thể của người dân, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tiếp tục tạo nên những chuyển biến rõ nét, bền bỉ và có chiều sâu trong năm 2025.

Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt khi tỉnh Tuyên Quang thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trong bối cảnh sắp xếp địa giới hành chính, tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, yêu cầu vừa duy trì kết quả đã đạt được, vừa thích ứng linh hoạt với điều kiện mới. Trên nền tảng các quyết định, kế hoạch của Chính phủ và của tỉnh, công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai kịp thời, thống nhất từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm chương trình không bị gián đoạn, đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển nông thôn bền vững, thực chất.

Ngay từ đầu năm, tỉnh đã ban hành đầy đủ các văn bản chỉ đạo, phân bổ và điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư phát triển, vốn sự nghiệp; kiện toàn Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia và Văn phòng Điều phối xây dựng nông thôn mới. 100% xã thành lập Ban Chỉ đạo cấp xã, từng bước ổn định đội ngũ cán bộ làm công tác nông thôn mới, tạo nền tảng quan trọng để triển khai Chương trình trong điều kiện địa bàn rộng, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Chương trình xây dựng nông thôn mới năm 2025 tại Tuyên Quang là sự tập trung nguồn lực cho phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn. Tổng nguồn vốn đầu tư cho nội dung hạ tầng trong năm đạt trên 284,5 tỷ đồng, được lồng ghép từ các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án, chương trình khác, ưu tiên cho giao thông, thủy lợi, điện, trường học, y tế, văn hóa.

Giao thông nông thôn tiếp tục là lĩnh vực nhận được sự đồng thuận và hưởng ứng mạnh mẽ của người dân. Với phương châm “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”, nhiều tuyến đường thôn, bản, nội đồng được bê tông hóa, tạo thuận lợi cho đi lại, giao thương và phát triển sản xuất. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 43/117 xã đạt tiêu chí giao thông, tỷ lệ đường giao thông được cứng hóa tiếp tục tăng, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa vùng thấp và vùng cao, giữa nông thôn và đô thị.

Hệ thống thủy lợi, phòng chống thiên tai được quan tâm đầu tư, từng bước đáp ứng nhu cầu sản xuất của người dân trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp. Có 97/117 xã đạt tiêu chí thủy lợi và phòng chống thiên tai. Hệ thống lưới điện nông thôn được củng cố, nâng cấp theo hướng an toàn, ổn định, với 69/117 xã đạt tiêu chí điện. Trường học, trạm y tế, nhà văn hóa xã, thôn được xây dựng, sửa chữa, nâng cấp từ nhiều nguồn vốn khác nhau, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe và đời sống tinh thần cho người dân vùng nông thôn, miền núi.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực y tế, tỉnh đã triển khai đầu tư xây mới 25 trạm y tế xã, sửa chữa, nâng cấp 6 trạm từ nguồn vốn vay và viện trợ của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cùng ngân sách trung ương và địa phương. Nhờ đó, đến nay có 99/117 xã đạt tiêu chí y tế, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản ngay tại cơ sở.

Song hành với hạ tầng truyền thống, hạ tầng số và chuyển đổi số trong nông thôn tiếp tục được đẩy mạnh. 100% trung tâm xã được phủ sóng cáp quang; toàn tỉnh có gần 3.000 trạm BTS, trong đó hàng trăm trạm 5G đã và đang được đưa vào khai thác. Các sàn thương mại điện tử của tỉnh thu hút trên 1.000 doanh nghiệp với hơn 2.500 sản phẩm tham gia, mở ra cơ hội mới cho tiêu thụ nông sản, sản phẩm đặc trưng vùng cao.

Trên nền tảng hạ tầng từng bước hoàn thiện, Tuyên Quang tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, phát huy lợi thế nông, lâm nghiệp, thủy sản gắn với xây dựng nông thôn mới. Các vùng sản xuất tập trung, các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị được hình thành và mở rộng, với hơn 118 liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản được duy trì và phát triển.

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục là điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn. Đến nay, toàn tỉnh có 454 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên còn hiệu lực, trong đó có 2 sản phẩm đạt 5 sao cấp quốc gia. Các sản phẩm không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn gắn với phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh vùng đất địa đầu Tổ quốc.

Cùng với phát triển sản xuất, các chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới. Ước hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều của tỉnh giảm 3,7%, đạt 100% kế hoạch đề ra. Các chương trình hỗ trợ nhà ở, xóa nhà tạm, nhà dột nát tiếp tục được triển khai hiệu quả, góp phần cải thiện điều kiện sống, củng cố niềm tin của nhân dân đối với chủ trương xây dựng nông thôn mới.

Sau sáp nhập, tỉnh đã rà soát, đánh giá hiện trạng xây dựng nông thôn mới tại 117 xã. Kết quả cho thấy, toàn tỉnh đạt bình quân 11,72 tiêu chí/xã; trong đó có 19 xã duy trì đủ 19 tiêu chí, nhiều xã đạt từ 10 đến 18 tiêu chí. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh xây dựng lộ trình, giải pháp phù hợp trong giai đoạn tiếp theo, bảo đảm xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu, thực chất, tránh chạy theo thành tích.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tuyên Quang cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế, nhất là nguồn lực đầu tư còn hạn chế, địa bàn rộng, thiên tai diễn biến phức tạp, đội ngũ cán bộ cơ sở sau sáp nhập còn kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao, sự đồng thuận của nhân dân và những nền tảng đã được tạo dựng, Tuyên Quang đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nông thôn mới phù hợp với điều kiện một tỉnh miền núi, biên giới, nơi địa đầu cực Bắc của Tổ quốc - nơi mỗi con đường, mỗi công trình, mỗi sản phẩm nông thôn mới đều mang theo khát vọng vươn lên, phát triển bền vững và giữ vững phên dậu quốc gia.

Bước sang năm 2026 và những năm tiếp theo, Tuyên Quang xác định xây dựng nông thôn mới tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn chặt với quá trình hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia theo định hướng của Trung ương. Trọng tâm là rà soát, điều chỉnh mục tiêu, tiêu chí phù hợp với điều kiện thực tiễn của một tỉnh miền núi, biên giới; ưu tiên nguồn lực cho các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, từng bước nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt, hướng tới xây dựng nông thôn mới bền vững, thực chất.

Theo ông Phạm Mạnh Duyệt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tuyên Quang, tỉnh sẽ tập trung lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn đầu tư, đẩy mạnh phát triển hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống dân cư, đồng thời lấy phát triển kinh tế nông thôn làm trung tâm. “Tuyên Quang xác định tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sinh thái, hàng hóa, giá trị gia tăng cao; phát triển mạnh sản phẩm OCOP gắn với chế biến, thị trường và du lịch nông thôn; nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, nhất là ở khu vực miền núi, biên giới”, ông Phạm Mạnh Duyệt nhấn mạnh.