UNIDO, WTO và IMF lo ngại về tác động tiêu cực của thuế quan Mỹ

Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) đã công bố một bài viết trên trang web chính thức, trong đó bày tỏ quan ngại về những tác động tiêu cực của việc Mỹ tăng thuế quan gần đây đối với sự phát triển kinh tế thế giới và tăng trưởng công nghiệp.

UNIDO cho rằng việc tăng thuế quan là "cách tiếp cận sai lầm" và việc tính toán và thực hiện của Mỹ thiếu bằng chứng để hỗ trợ việc đạt được kết quả mong muốn. Những mức thuế quan này làm tăng chi phí sản xuất công nghiệp, từ đó làm suy yếu hiệu quả kinh tế, làm giảm lợi ích của thương mại và gây suy yếu khả năng cạnh tranh. UNIDO còn cảnh báo những chính sách như vậy cuối cùng sẽ gây nguy cơ mất việc làm trên toàn thế giới, ảnh hưởng nặng nề nhất đến các quốc gia dễ bị tổn thương nhất.

Ngoài ra, báo cáo của UNIDO cho rằng những tác động tiêu cực của việc tăng thuế quan sẽ không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia vốn đã dễ bị tổn thương mà còn ảnh hưởng đến chính những nước áp đặt thuế quan, làm trầm trọng thêm căng thẳng và bất ổn địa chính trị.

Tổng giám đốc UNIDO Gerd Mueller cho rằng thay vì dựng lên các rào cản đối với thương mại công nghiệp, nên hướng tới mục tiêu đó là một nền kinh tế toàn cầu công bằng và bền vững hơn. Ông cũng kêu gọi Mỹ và các nước công nghiệp khác hợp tác với những quốc gia đang phát triển để tạo ra các cơ hội mà đôi bên cùng có lợi và xây dựng một nền kinh tế toàn cầu công bằng, bền vững hơn, đảm bảo sự thịnh vượng lâu dài cho tất cả mọi người.

Trước đó, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ngày 16/4 cảnh báo thương mại toàn cầu được dự đoán sẽ sụt giảm trong năm 2025 khi những bất ổn do thuế quan có nguy cơ gây ra "hậu quả tiêu cực nghiêm trọng" cho thế giới.

Tổng giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tình trạng bất ổn xung quanh chính sách thương mại, bao gồm cả căng thẳng thương mại của các nền kinh tế lớn. Bà cho rằng việc giảm căng thẳng thuế quan gần đây đã tạm thời giảm bớt phần nào áp lực đối với thương mại toàn cầu. Tuy vậy, sự bất ổn kéo dài có nguy cơ kìm hãm tăng trưởng toàn cầu, gây ra những hậu quả tiêu cực nghiêm trọng cho thế giới, đặc biệt là các nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất.

Đầu năm 2025, WTO dự đoán thương mại toàn cầu sẽ gia tăng trong năm 2025 và 2026, trong đó thương mại hàng hóa tăng trưởng tương đương với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu và thương mại dịch vụ ghi nhận tốc độ tăng trưởng thậm chí còn nhanh hơn.

Tuy nhiên, trong dự báo về thương mại toàn cầu được công bố mới đây, WTO xác định rằng theo tình hình hiện tại, thương mại hàng hóa thế giới đang trên đà giảm 0,2% trong năm 2025. Con số này, được tính toán dựa trên tình hình thuế quan vào ngày 14/4, đã thấp hơn gần ba điểm phần trăm so với mức tăng trưởng dự kiến nếu không có các mức thuế mà ông Trump áp đặt lên các quốc gia trên toàn cầu.

WTO cảnh báo rằng "những rủi ro tiêu cực nghiêm trọng" có thể khiến hoạt động thương mại "giảm sâu hơn nữa, ở mức 1,5% vào năm 2025, nếu tình hình xấu đi". WTO cũng lưu ý rằng thương mại dịch vụ, mặc dù không trực tiếp chịu thuế quan, nhưng "cũng được dự đoán sẽ bị ảnh hưởng bất lợi". Thương mại dịch vụ toàn cầu hiện được dự báo sẽ tăng 4% - thấp hơn khoảng một điểm phần trăm so với dự đoán trước đó.

WTO dự đoán tác động của thuế quan trong năm nay sẽ có sự khác biệt đáng kể ở các khu vực khác nhau. Theo WTO, trong bối cảnh chính sách hiện tại, Bắc Mỹ được dự đoán sẽ chứng kiến xuất khẩu giảm 12,6% và nhập khẩu giảm 9,6% trong năm 2025. Khu vực này sẽ khiến tốc độ tăng trưởng thương mại hàng hóa thế giới năm 2025 giảm 1,7 điểm phần trăm, qua đó kéo con số tổng thể xuống mức âm. Trong khi đó, châu Á được dự báo sẽ có "mức tăng trưởng nhẹ", với xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng 1,6%. Xuất khẩu của châu Âu được dự đoán tăng 1% và nhập khẩu tăng 1,9%.

Về phần mình, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva đầu tháng 4/2025 nhận định các biện pháp thuế quan diện rộng mới do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đã đặt ra một rủi ro đáng kể đối với triển vọng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đang tăng trưởng chậm.

Đây là bình luận công khai mạnh mẽ nhất của bà cho đến nay về các tác động tiêu cực tiềm ẩn từ những biện pháp thương mại mới nhất của Mỹ, khi các mức thuế quan được công bố vượt xa dự kiến của giới chuyên gia.

Nhận định của bà Georgieva phản ánh lo ngại rằng cuộc chiến thương mại leo thang do ông Trump khởi xướng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn kinh tế toàn cầu, tiềm ẩn nguy cơ gây suy thoái và thúc đẩy lạm phát.

Bà Georgieva nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tránh các hành động có thể gây tổn hại thêm cho kinh tế thế giới. Bà mạnh mẽ kêu gọi Mỹ và các đối tác thương mại tham gia đối thoại mang tính xây dựng, nhằm giải quyết căng thẳng thương mại và giảm bớt sự bất ổn đang gây xáo trộn thị trường.