Vấn đề Trung Đông viết lại quan hệ tam giác Mỹ-Âu-Nga
Trước mắt, hòa bình ở Trung Đông đang đứng trước ngã rẽ mới - trong vài ngày tới, kết quả của tổng tuyển cử ở Iraq sẽ hé lộ. Cuộc tổng tuyển cử lần này thực ra là cuộc chiến giữa Thủ tướng đương nhiệm Haider al-Abadi và người tiền nhiệm Nouri al-Maliki.
Cả hai đều đại diện cho cộng đồng người Shi'ite chiếm đa số ở Iraq, nhưng ông Maliki có quan điểm rõ ràng hơn và giỏi hơn trong việc hòa hoãn mâu thuẫn với cộng đồng người Sunni.
Bất luận thế nào, hai nhân vật này đều không khoan nhượng với phong trào ly khai vũ trang của người Kurd. Trong cuộc chiến chống tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS), công tác tình báo, huấn luyện, chi viện vũ trang cho người Kurd của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), bao gồm Mỹ và Đức đã gây ra sự bất mãn của cộng đồng người Shi'ite tại Iraq, cho dù đó là phe ôn hòa hay cực đoan.
Bên cạnh đó, ông Trump đã tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) và chuyển Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv về Đông Jerusalem với lễ khai trương rất trọng thể.
Được biết, các nhân viên của phía Mỹ đã nói rõ rằng họ sẽ không liên lạc với các quan chức Palestines. Động thái của ông Trump chắc chắn sẽ làm sâu sắc thêm sự xa lánh và hoài nghi vào chính quyền Washington của những người Arập Hồi giáo ở Iraq và Syria.
Ngược lại, Iran mặc dù chịu áp lực và những tổn thất kinh tế, song về ngoại giao, lại có thể sẽ nhận được sự đồng tình của các nước trong khu vực, thậm chí là các nước lớn trên thế giới.
Thời gian tới, mô hình đối lập với một bên là Mỹ-Israel-Saudi Arabia, một bên là Nga-Iran-Syria ngày càng trở nên vững chắc hơn, mâu thuẫn giữa Sunni-Shi'ite ngày càng nan giải hơn so với cuộc chiến tranh Iran-Iraq. Trong đó, trách nhiệm của ông Trump là lớn nhất và những sai lầm mà ông phạm phải cũng là "khó chữa nhất".
Sức mạnh tổng hợp, ảnh hưởng ngoại giao của Mỹ hiện nay không thể cùng lúc gây sức ép lên cả Nga và Trung Quốc; giữa Bắc Kinh và Moskva, giữa hai phần Đông và Tây của lục địa Âu-Á.
Cho dù muốn hay không thì ông Trump cũng luôn phải phân định: trước và sau, chủ yếu và thứ yếu. Đến nay, ông Trump vẫn chưa cho dư luận thấy rõ rằng Washington thực hiện chiến lược “tái cân bằng” trên hành trình "trở lại châu Á-Thái Bình Dương".
Trên thực tế, ông Trump đã nhậm chức được hơn một năm, đặc trưng trong chính sách đối nội và đối ngoại của ông là đi ngược lại chính sách của người tiền nhiệm Obama - tức là: phản đối những gì mà Tổng thống Obama tán thành và ủng hộ những gì mà ông Obama ghét bỏ.
Vì vậy, việc rút quân khỏi Syria (mặc dù là cam kết khi tranh cử của ông Trump), nhưng nếu so với ý tưởng của ông Obama và bà Hillary trong việc chuyển trọng tâm chiến lược, triển khai quốc phòng về phía Đông, ông Trump vẫn mong muốn lưu lại Trung Đông một thời gian nữa.
Liên minh châu Âu (EU) lấy Đức làm hạt nhân, bị kẹp ở giữa cũng khó chịu đựng. Không có gì ngạc nhiên khi gần đây Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng đã nhận định rằng tình hình ở Trung Đông cho thấy những năm tháng người châu Âu dựa vào Mỹ và quân đội Mỹ (đóng vai trò "người bảo vệ") đã kết thúc.
Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho rằng, người châu Âu phải chủ động hơn trong các lĩnh vực ngoại giao và quốc phòng thì chắc chắn "lời nói sẽ đi đôi với việc làm".
Có thể nói, vấn đề Trung Đông sẽ viết lại quan hệ tam giác Mỹ-Âu-Nga, vấn đề hạt nhân Iran, vấn đề Syria sẽ không dẫn đến việc phân tách giữa Brussels, Paris, Berlin và Washington, nhưng EU với xu thế ngày càng chủ động hơn về ngoại giao và quốc phòng, sẽ dần được thực hiện dưới sự lãnh đạo của hai mũi nhọn “Angela Merkel-Emmanuel Macron”.
Trong thời điểm chính quyền Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran và kiểm nghiệm sự đồng thuận của phương Tây trong các vấn đề liên quan, sự phối hợp giữa Trung Quốc và Nga trong bối cảnh rối ren của Trung Đông càng quan trọng hơn.
Thời gian tới, Moskva và Bắc Kinh có thể một bên về quân sự, một bên về ngoại giao, thúc đẩy sự ổn định và phát triển của khu vực Tây Á-Bắc Phi, sẽ là chủ đề then chốt trong cục diện mới của thế giới./.
Tin liên quan
-
Kinh tế Thế giới
Mỹ mở rộng danh sách trừng phạt Iran
08:43' - 23/05/2018
Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với 5 công dân Iran mà Washington cho là liên quan đến Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC).
-
Kinh tế Thế giới
Iran bác bỏ yêu sách mới của Mỹ là "không thể chấp nhận được"
07:49' - 22/05/2018
Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã chỉ trích những yêu cầu mới của Mỹ với Tehran là "không thể chấp nhận được" cũng như lặp lại những chiến thuật "vô ích" mà Washington từng áp dụng trong quá khứ.
-
Kinh tế Thế giới
Mỹ nêu điều kiện cho một thỏa thuận hạt nhân Iran mới
07:22' - 22/05/2018
Mỹ sẽ gia tăng áp lực tài chính lên Iran với "những lệnh trừng phạt mạnh nhất trong lịch sử".
-
Kinh tế Thế giới
Mexico phản ứng mạnh mẽ trước tuyên bố của Tổng thống Donald Trump chống lại người di cư
11:05' - 18/05/2018
Bộ trưởng Videgaray cho biết những phát ngôn "không thiện chí" từ Nhà Trắng là nguyên nhân khiến Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto yêu cầu rà soát lại các cơ chế hợp tác song phương với Mỹ.
-
Kinh tế Thế giới
Tổng thống Mỹ D.Trump tuyên bố không áp dụng "mô hình Libya" cho Triều Tiên
08:41' - 18/05/2018
Tổng thống Trump khẳng định sẽ không tìm cách áp dụng cái gọi là "mô hình Libya" về phi hạt nhân hóa để buộc Bình Nhưỡng từ bỏ vũ khí hạt nhân.
-
Kinh tế Thế giới
Tổng thống Donald Trump chờ đợi diễn biến tiếp theo của cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều
10:58' - 17/05/2018
Ngày 16/5, Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ chờ đợi diễn biến tiếp theo của cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un sau khi Bình Nhưỡng cảnh báo sẽ hủy cuộc gặp này.
Tin cùng chuyên mục
-
Kinh tế Thế giới
Kim ngạch thương mại Việt Nam-Malaysia tăng trưởng ấn tượng
22:57' - 23/05/2025
Kim ngạch xuất khẩu từ Malaysia sang Việt Nam tăng mạnh hơn so với chiều ngược lại, đạt khoảng 160%, phản ánh nhu cầu ngày càng gia tăng của Việt Nam.
-
Kinh tế Thế giới
ASEAN và thuế quan Mỹ: Lấy đối thoại làm trọng tâm
22:45' - 23/05/2025
Các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đã có một cuộc họp đặc biệt để thảo luận về quan điểm, về cách ASEAN nên tập hợp lại cùng nhau để có lập trường ASEAN và đã đưa ra một tuyên bố chung.
-
Kinh tế Thế giới
Tổng thống Trump đề xuất áp thuế 50% đối với EU và 25% đối với Apple
22:05' - 23/05/2025
Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất áp thuế 50% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) kể từ ngày 1/6 tới.
-
Kinh tế Thế giới
New York (Mỹ) duy trì vị thế thành phố toàn cầu
19:30' - 23/05/2025
Công ty tư vấn Oxford Economics đã công bố bảng xếp hạng các thành phố toàn cầu, trong đó New York (Mỹ) duy trì vị trí đầu tiên.
-
Kinh tế Thế giới
Hội nghị G7 tìm được tiếng nói chung về vấn đề toàn cầu cấp bách
15:45' - 23/05/2025
Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã tìm được tiếng nói chung về vấn đề toàn cầu cấp bách nhất phải đối mặt.
-
Kinh tế Thế giới
Chỉ số giá tiêu dùng Nhật Bản tiếp tục tăng tháng thứ hai liên tiếp
11:29' - 23/05/2025
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi của Nhật Bản tháng 4/2025 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với con số 3,2% của tháng 3/2025.
-
Kinh tế Thế giới
Diễn đàn Kinh tế Brussels tìm giải pháp nâng cao khả năng tự chủ chiến lược của EU
09:42' - 23/05/2025
Diễn đàn Kinh tế Brussels lần thứ 25 tập trung vào các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, đổi mới sáng tạo và khả năng tự chủ chiến lược của EU.
-
Kinh tế Thế giới
Sản lượng cà phê năm nay của Colombia sẽ cao kỷ lục trong hơn 30 năm
09:39' - 23/05/2025
Ngày 22/5, Giám đốc Liên đoàn người trồng cà phê Colombia, Germán Bahamón, dự báo sản lượng cà phê niên vụ 2024-2025 của nước này sẽ đạt khoảng 15 triệu bao loại 60 kg, mức kỷ lục kể từ năm 1992.
-
Kinh tế Thế giới
Giá ô tô xuất khẩu sang Mỹ giảm bất chấp thuế quan
14:33' - 22/05/2025
Giá ô tô xuất khẩu của Nhật Bản sang Mỹ đã giảm trong tháng 4/2025 mặc dù Tổng thống Donald Trump áp thuế, báo hiệu các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đang "gánh" được mức tăng giá.