Vệ sinh môi trường, tái đàn gia súc sau mưa lũ

Các trận lũ lớn gây ngập ở nhiều khu dân cư liên tiếp diễn ra trong tháng 10, tháng 11 và dịch tả lợn châu Phi bùng phát trên diện rộng trước đó vào tháng 8, 9/2025, đã đặt ra cho ngành chăn nuôi thành phố Đà Nẵng nhiều giải pháp bức thiết, cần xử lý khẩn cấp và triệt để, nhằm khôi phục lại đàn gia súc, nhất là đàn lợn đã bị tổn thất nghiêm trọng, góp phần ổn định đời sống và sản xuất cho nhân dân.

Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Đà Nẵng Đặng Ngọc Sơn cho biết, chi cục đã xuất cấp cho 84 xã, phường có chăn nuôi của thành phố gần 23,4 tấn hóa chất, trong đó có 10 tấn để vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường và khẩn trương tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi đợt 2/2025 theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND thành phố Đà Nẵng. Hỗ trợ gần 13,4 tấn cho các địa phương thực hiện công tác phòng chống dịch, chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để khi được phép tái đàn, ngành chăn nuôi thành phố sẽ khôi phục sản xuất chăn nuôi một cách an toàn nhất.

Mặt khác, Chi cục Chăn nuôi và Thú y Đà Nẵng đã tăng cường cán bộ chuyên môn giúp các địa phương, nhất là các địa phương có đàn gia súc lớn, thực hiện quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch, xử lý triệt để dịch bệnh, hỗ trợ người chăn nuôi khôi phục sản xuất an toàn, chuẩn bị điều kiện tái đàn khi được phép sau dịch bệnh tả lợn châu Phi và các trận mưa lũ lớn vừa qua.

Xã Sơn Cẩm Hà là địa phương có đàn gia súc lớn thuộc tốp đầu của thành phố Đà Nẵng, với gần 14.000 con, trong đó đàn lợn chiếm 83%. Trong đợt dịch tả lợn châu Phi vừa qua, toàn xã có 10/20 thôn xảy ra dịch và gần 40 hộ chăn nuôi có lợn mắc bệnh, số lợn bị tiêu hủy lên đến trên 35 tấn.

Theo Chủ tich UBND xã Sơn Cẩm Hà Phạm Việt Hậu, nguyên nhân xảy ra dịch xuất phát từ việc một số hộ chăn nuôi mua con giống không rõ nguồn gốc, chất lượng chưa được kiểm định, không thực hiện đầy đủ quy trình cách ly kiểm dịch trước khi nhập đàn, môi trường chăn nuôi của một số hộ dân chưa thật sự đảm bảo an toàn. Do vậy xử lý triệt để môi trường sau dịch bệnh và sau lũ lụt là yêu cầu bức bách và cần thiết để tái đàn gia súc của địa phương khi được phép.

"Lúc dịch bệnh tả lợn châu Phi bùng phát, địa phương đã thành lập Ban chỉ đạo phòng chống dịch, Đội xử lý dịch liên ngành, Hội đồng tiêu hủy, Tổ tiêu độc, khử trùng đã phun gần 200 lít hóa chất ở những ổ dịch trong hộ chăn nuôi, xử lý đúng quy định toàn bộ số lợn mắc bệnh. Trong đợt lũ lụt vừa qua, nhiều khu dân cư của địa phương bị ngập nước. Ngay sau khi nước lũ rút, thành phố Đà Nẵng đã tiếp tục hỗ trợ cho địa phương 300 lít hóa chất để khử trùng, tiêu độc môi trường và khẩn trương tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi", Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà Phạm Việt Hậu chia sẻ thêm.

Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà chia sẻ, sau khi lũ lụt đi qua, cùng với việc phun hóa chất tiêu độc, khử trùng, vệ sinh chuồng trại, địa phương vẫn tiếp tục thực hiện đầy đủ quy định an toàn trong chăn nuôi. Địa phương vận động người dân thực hiện "5 không" gồm: không giấu dịch; không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không giết mổ, tiêu thụ; không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt và không vứt lợn chết ra môi trường. Chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết, nhất là khâu vệ sinh chuồng trại, vệ sinh môi trường, để khi được phép tái đàn sẽ thực hiện chăn nuôi an toàn, ngăn ngừa dịch bệnh tái phát, gây thiệt hại cho người chăn nuôi.

Ông Nguyễn Văn Tự, ở thôn 1, xã Sơn Cẩm Hà là hộ chăn nuôi có đàn lợn gần 150 con bị tiêu hủy trong năm 2025 vì dịch bệnh tả lợn châu Phi. Ông cho biết, cùng với việc thực hiện đầy đủ các quy định và thực hiện đúng quy trình xử lý số lợn bị mắc bệnh, gia đình ông đã được cấp hóa chất và được cán bộ thú y của địa phương hỗ trợ kỹ thuật để xử lý môi trường sau khi lũ rút.

"Hiện nay toàn bộ chuồng trại chăn nuôi của gia đình tôi và của bà con trong thôn đã được vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường, đảm bảo chăn nuôi an toàn, chờ khi được phép tái đàn của chính quyền, gia đình sẽ thả lợn giống nuôi trở lại. Tuy nhiên để tái đàn gia súc khi được phép, gia đình tôi và bà con mong được Nhà nước hỗ trợ thêm, vì trước đó dịch tả lợn châu Phi đã gây thiệt hại nặng cho đàn gia súc của địa phương", ông Tự mong muốn.

Tại xã Thăng Bình, sau khi nước lũ rút, một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu được địa phương quyết liệt thực hiện là nước rút đến đâu, địa phương vận động bà con và các lực lượng hỗ trợ thực hiện tổng vệ sinh toàn bộ khu vực dân cư đến đó. Ngành y tế tập trung khử khuẩn nguồn nước sinh hoạt, ngăn ngừa dịch bệnh thường xuất hiện và bùng phát sau mưa lũ.

"Đối với vật nuôi, do đàn lợn của địa phương chủ yếu nuôi trong hộ gia đình, chúng tôi đã huy động người dân tập trung thu gom, tiêu hủy gia súc, gia cầm bị chết, lũ cuốn trôi đảm bảo đúng quy định, ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh và triệt tiêu các loại mầm bệnh, chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để chăn nuôi an toàn khi được phép tái đàn, khôi phục sản xuất", Chủ tịch UBND xã Thăng Bình Đoàn Thanh Khiết nói.

Theo Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Đà Nẵng Đặng Ngọc Sơn, trong đợt dịch tả lợn châu Phi vừa qua, hầu hết lợn mắc bệnh và buộc phải tiêu hủy trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, đều là lợn được chăn nuôi nhỏ lẻ trong hộ gia đình. Dịch bệnh tả lợn châu Phi không gây ảnh hưởng đến đàn gia súc được chăn nuôi tại các trang trại tập trung có quy mô lớn.

Trong khi đó, các trận lũ lớn vừa qua đã gây ngập trên diện rộng, khiến hàng chục nghìn con gia súc bị chết, hoặc bị cuốn trôi, phát tán gây ô nhiễm trong môi trường tự nhiên. Thực tế này đã đặt ra cho ngành chăn nuôi thành phố Đà Nẵng, các địa phương và người dân nhiều vấn đề cấp bách trong công tác xử lý triệt để vệ sinh môi trường, xử lý vệ sinh chuồng trại chăn nuôi, ngăn ngừa mầm bệnh một cách hiệu quả.

Nhờ có sự chuẩn bị đầy đủ các phương án ứng phó, sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp cấp chính quyền, các địa phương, nhất là của người dân và công tác cung ứng hóa chất đầy đủ, kịp thời, đến thời điểm này, thành phố Đà Nẵng đã triển khai thực hiện hoàn thành công tác tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường và khẩn trương tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, của UBND thành phố Đà Nẵng.

Đây là điều kiện tiên quyết để giúp hộ chăn nuôi chủ động ngăn ngừa dịch bệnh thường xuất hiện sau mưa lũ, chủ động phòng chống dịch và chuẩn bị mọi phương án cần thiết để tái đàn khi điều kiện cho phép, Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Đà Nẵng Đặng Ngọc Sơn nhận định.