Việt Nam – Singapore thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới

Bộ Công Thương cho biết: Ngày 25/11, tại trụ sở Shopee tại Singapore, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) và Công ty TNHH Shopee đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới. Qua đó, góp phần hiện đại hóa hệ sinh thái thương mại quốc gia trên cơ sở gắn kết chính sách Nhà nước, năng lực doanh nghiệp và hạ tầng công nghệ.

Bản ghi nhớ xác định các hoạt động hợp tác chính giữa hai bên gồm: thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến B2C của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) Việt Nam tới thị trường ASEAN và quốc tế; phát triển "Gian hàng Quốc gia Việt Nam" trên Shopee Quốc tế và trưng bày sản phẩm chính hãng, chất lượng từ doanh nghiệp MSMEs Việt Nam; đào tạo và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp MSMEs về xuất khẩu trực tuyến B2C; triển khai các chiến dịch xúc tiến số ở ASEAN.

Phát biểu tại lễ ký kết, bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết, những năm gần đây, thương mại điện tử tăng trưởng nhanh và mạnh mẽ khiến Đông Nam Á trở thành khu vực phát triển thương mại điện tử năng động nhất trên thế giới.

Báo cáo e-Conomy SEA 2024 cho thấy năm 2024, doanh thu thương mại điện tử ASEAN đạt 159 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ; riêng Việt Nam đóng góp 22 tỷ USD, tăng 18% và thuộc nhóm dẫn đầu khu vực.

Tại Việt Nam, thương mại điện tử không chỉ là lĩnh vực tiên phong, là động lực tăng trưởng cho kinh tế số mà với mức độ phổ cập rộng rãi của mình, còn góp phần quan trọng cho công cuộc chuyển đổi số các mặt của đời sống xã hội.

Cùng đó, thương mại điện tử giúp người tiêu dùng Việt Nam tiếp cận với các sản phẩm đa dạng và phong phú cả trong nước và quốc tế. Đồng thời, doanh nghiệp nhỏ và vừa đã tận dụng được nền tảng hiện đại để phát triển kênh phân phối hàng hóa, tối ưu hóa chi phí và nguồn lực, mở rộng kinh doanh trên thị trường nội địa và bắt đầu tiếp cận thị trường toàn cầu.

Theo bà Lại Việt Anh, những thành tựu trên nhờ chính sách lâu dài và nhất quán của Chính phủ Việt Nam nhằm phát triển thương mại điện tử. Cụ thể như Kế hoạch tổng thể cho từng giai đoạn 5 năm, bắt đầu từ năm 2006; trong đó, gần đây nhất là Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 – 2030; Chỉ thị 29/CT-TTg về việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thúc đẩy xuất khẩu, phát triển thị trường ngoài nước… Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đang chủ trì xây dựng Luật Thương mại điện tử, dự kiến sẽ trình Quốc hội ban hành trong tháng 12/2025.

Các văn bản này đã xác định thương mại điện tử xuyên biên giới là một trong những trụ cột chiến lược, với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái xuất khẩu số bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam và đưa hàng hóa Việt vươn xa trên bản đồ thương mại toàn cầu. Cùng đó, giúp Việt Nam tiếp tục giữ vững vị thế trong nhóm các quốc gia có tốc độ phát triển thương mại điện tử hàng đầu khu vực và thế giới.

Cũng theo bà Lại Việt Anh, Bộ Công Thương đã và đang triển khai nhiều chương trình hành động cụ thể nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) thông qua các khóa đào tạo về kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử, kỹ năng marketing, logistics và quản lý chuỗi cung ứng trên các nền tảng. Cùng với đó là việc hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tham gia nền tảng thương mại điện tử quốc tế lớn để tiếp cận thị trường toàn cầu.

Theo ông G. Jayakrishnan, Giám đốc Điều hành Khu vực Đông Nam Á của Enterprise Singapore, Đông Nam Á đang chứng kiến hàng triệu người tiêu dùng mới gia nhập môi trường trực tuyến mỗi năm, nhờ dân số trẻ, mức độ sử dụng Internet gia tăng và sự phổ cập của văn hóa số. Điều này tạo ra một thị trường thương mại điện tử mở rộng liên tục, với quy mô dự báo đạt 330 tỷ USD vào năm 2025.

Hơn nữa, sự thay đổi trong hành vi và mô hình mua sắm đang diễn ra nhanh chóng. Người tiêu dùng chuyển dịch mạnh sang hình thức mua sắm trực tuyến, thúc đẩy doanh nghiệp, đặc biệt là MSMEs phải tái cấu trúc cách tiếp cận thị trường, ứng dụng công nghệ, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng số để duy trì năng lực cạnh tranh.

Ngoài ra, môi trường thương mại điện tử khu vực đang mở ra cơ hội thương mại xuyên biên giới chưa từng có khi hạ tầng logistics, thanh toán và marketing kỹ thuật số ngày càng hoàn thiện. Điều này giúp hàng hóa dễ dàng vượt qua biên giới quốc gia, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ tham gia thị trường khu vực.

Ông Jayakrishnan nhận định, sự hợp tác giữa Shopee với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số diễn ra đúng thời điểm khi toàn ASEAN đang bước vào giai đoạn tăng tốc trong chuyển đổi số, và Việt Nam nổi lên như một trong những thị trường có tốc độ phát triển thương mại điện tử hàng đầu toàn cầu theo nhiều báo cáo quốc tế.

Vì vậy, việc ký kết Bản ghi nhớ đánh dấu dấu mốc hợp tác quan trọng của hai bên cũng như hiện thực hóa đường lối, chủ trương về phát triển thương mại điện tử, tạo hiệu quả tích cực cho phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Sự phối hợp không chỉ cung cấp những giải pháp thiết thực, định hướng ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số cho doanh nghiệp MSMEs mà còn là cầu nối giao lưu, kết nối đối tác tiềm năng, mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới, góp phần đưa hàng hóa và thương hiệu Việt vươn xa trên thị trường quốc tế.

Từ những phân tích nói trên, có thể thấy bối cảnh phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử trong nước và khu vực đang mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam.

Tại Lễ ký kết, Đại sứ Việt Nam tại Singapore Trần Phước Anh khẳng định,  Bản ghi nhớ này không chỉ đơn thuần là văn bản hợp tác, mà còn là "minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với thương mại số và với cộng đồng MSMEs".

Đại sứ cũng đánh giá cao việc chương trình tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam đưa sản phẩm chất lượng cao trực tiếp đến người tiêu dùng ASEAN, đồng thời "xây dựng các thương hiệu cạnh tranh toàn cầu".

Điều này đã tạo khung hợp tác rộng hơn, nhấn mạnh tính gắn kết Việt Nam – Singapore trong kỷ nguyên số và sự đồng hành của các cơ quan hai nước trong thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới.