Vụ phá rừng tại Quảng Sơn, Đắk Nông: Nhiều sai phạm tại Công ty Lâm nghiệp Quảng Sơn

Kết luận thanh tra toàn diện công tác quản lý, bảo vệ rừng, việc phối hợp với các cơ quan, đơn vị trên địa bàn trong công tác quản lý bảo vệ rừng, quản lý sử dụng đất (bao gồm cả diện tích đất và rừng trước khi bị thu hồi giao cho các dự án) tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn (trực thuộc UBND tỉnh Đắk Nông quản lý), Thanh tra tỉnh Đắk Nông đã chỉ ra nhiều sai phạm, liên quan đến nhiều cấp, ngành và có cả những sai phạm có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Về việc quản lý, sử dụng đất, Thanh tra tỉnh Đắk Nông chỉ rõ, trong thời gian từ tháng 4/2009 - 12/2016, việc lấn chiếm đất rừng, xây dựng nhà trái phép, cư trú bất hợp pháp diễn ra thường xuyên, liên tục với diện tích hơn 4.640 ha trong tổng số gần 15.600 ha được UBND tỉnh Đắk Nông cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn (chiếm khoảng 30%).

Số hộ dân chiếm sử dụng trái phép là 1.344 hộ, cư trú không hợp pháp là 313 hộ. Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn đã sử dụng 30,12 ha đất lâm nghiệp để giao khoán cho cán bộ nhân viên và người dân trồng cà phê.

Diện tích đất này chưa được chuyển đổi từ đất lâm nghiệp sang đất trồng cây lâu năm, một số hộ đã lợi dụng chủ trương giao khoán để chuyển nhượng hợp đồng. Hợp đồng trồng rừng 34 ha được các hộ dân tự khai thác, lấn chiếm trồng cây cối hoa màu, làm nhà, cư trú không hợp pháp và chuyển nhượng trái phép 14,7 ha.

Cùng với đó, Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn cũng để 2 cán bộ kiểm lâm là ông Phan Quốc Anh (hiện công tác tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng) sử dụng 1,6 ha và ông Ngân Văn Thỏa (công tác tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Nam Nung) sử dụng 5 ha có nguồn gốc lấn chiếm từ đất rừng tại tiểu khu 1644.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn đã tự thỏa thuận cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Nguyên Vũ, Công ty Ngọc Hương nhận 500 ha, tại khoảnh 1,3,7 tiểu khu 1680 do Công ty đang quản lý, bảo vệ rừng tập trung để Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Nguyên Vũ lập dự án trồng rừng, quản lý bảo vệ rừng.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Nguyên Vũ đã thuê lập dự án, khảo sát hiện trạng trong khi chưa có chủ trương của UBND tỉnh Đắk Nông.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn cũng để xảy ra tình trạng lấn chiếm đất rừng tại khoảnh 7, tiểu khu 1680 diễn ra trong nhiều năm, với diện tích gần 25ha, hiện một số đối tượng có hành vi làm nhà, trang trại nhưng không có văn bản đề nghị xử lý…

Thanh tra tỉnh Đắk Nông cũng kết luận, từ tháng 4/2009 - 12/2016, diện tích rừng do Công ty Lâm nghiệp Quảng Sơn quản lý bị mất là hơn 4.000 ha; trong đó, rừng tự nhiên hơn 3.900 ha, còn lại là rừng trồng.

Trong giai đoạn từ tháng 10/2011 – 3/2016, Công ty đã hợp đồng với Hợp tác xã Hợp Tiến để quản lý, bảo vệ 733 ha rừng tại tiểu khu 1644 và 1645 nhưng sau khi thực hiện hợp đồng, Hợp tác xã Hợp Tiến đã để xảy ra tình trạng phá rừng, mua bán đất trái phép tại các tiểu khu này diễn ra hết sức phức tạp.

Bên cạnh đó, tại các tiểu khu 1620, 1630, Công ty còn để 349,2 ha đất rừng bị phá, lấn chiếm (trừ diện tích 196,2 ha tại hai tiểu khu này đã được tạm giao cho Công ty Trường Thành triển khai thực hiện dự án trồng rừng, trồng cây Mắc ca theo Công văn số 2315/UBND – NN, ngày 26/5/2015 của UBND tỉnh Đắk Nông).

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn chưa phối hợp thường xuyên, chặt chẽ với các lực lượng chức năng trên địa bàn (UBND xã Quảng Sơn, Hạt Kiểm lâm huyện Đắk Glong) để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Công ty không lập các trạm cố định quản lý bảo vệ rừng, lực lượng quản lý bảo vệ rừng không có mặt thường xuyên tại nơi có rừng, dẫn đến xảy ra tình trạng phá rừng nhưng chủ rừng không phát hiện kịp thời và diện tích phá rừng với mức độ lớn không kiểm soát được.

Trong công tác tổ chức bộ máy, lao động, Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn cũng có nhiều sai phạm. Chẳng hạn, việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại các chức quản lý (Phó Giám đốc, Kế toán trưởng…) không đầy đủ hồ sơ theo quy định; trong 2 năm 2015 và 2016, Công ty không có Kiểm soát viên; miễn nhiệm, chấm dứt hợp đồng lao động, cho Kế toán trưởng nghỉ việc không đúng quy trình…

Theo kết luận thanh tra, những khuyết điểm, sai phạm về quản lý đất, quản lý bảo vệ rừng tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn, dự án của Hợp tác xã Hợp Tiến, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Nguyên Vũ, Công ty Trường Thành… liên quan đến trách nhiệm của nhiều ngành, các cấp và các tập thể, cá nhân: Chi cục Kiểm lâm tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện Đắk Glong, Đồn Công an Quảng Sơn, Công an huyện Đắk Glong.

Liên quan đến các khuyết điểm của tập thể, cá nhân lãnh đạo Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn, các sở ngành, UBND huyện Đắk G’long, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh Đắk Nông chỉ đạo Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm, xử lý về mặt hành chính; tổ chức kiểm điểm, xem xét hình thức xử lý kỷ luật đối với tập thể, cá nhân Chủ tịch, Giám đốc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn quản lý điều hành từ 22/12/2016 đến tháng 5/2017, do không thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND tỉnh, để xảy ra bất đồng nội bộ.

Sở Nội vụ, Ban sắp xếp đổi mới doanh nghiệp tỉnh, tham mưu UBND tỉnh chuyển Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn thành Ban Quản lý rừng và đất lâm nghiệp; thay đổi toàn bộ cơ cấu tổ chức.

Thanh tra tỉnh chuyển hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh để khởi tố, điều tra đối với hành vi thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 285, Bộ luật Hình sự năm 1999 liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng đối với một số cá nhân Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Quảng Sơn./.