Xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành một siêu đô thị hiện đại

Các tỉnh Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu và TP. Hồ Chí Minh đang khẩn trương triển khai các nội dung của Đề án sắp xếp, hợp nhất để hình thành Thành phố Hồ Chí Minh mới, qua đó phát huy ưu thế của 3 địa phương có vị trí địa lý liền kề, điều kiện tự nhiên, hạ tầng giao thông, sự phân bổ và tổ chức các không gian kinh tế, quy mô và trình độ phát triển kinh tế phù hợp.

Có thể nói, đây là sự kết nối đồng bộ về hạ tầng giao thông, cả đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy - biển, liên kết các cảng biển, mở ra không gian phát triển mới để TP. Hồ Chí Minh cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới.

Kết luận tại phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo về thực hiện Đề án sắp xếp, hợp nhất của ba địa phương mới đây, ông Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, việc hợp nhất tỉnh Bình Dương, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vào TP. Hồ Chí Minh theo chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư không chỉ thay đổi địa giới mà là một cuộc cách mạng về tổ chức, tư duy, tầm nhìn và khát vọng nhằm tạo cơ hội mới cho sự phát triển bền vững trong tương lai, xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành một siêu đô thị hiện đại, có sức lan tỏa mạnh mẽ, là đầu tàu dẫn dắt sự phát triển kinh tế của Việt Nam và nâng cao vị thế trên trường quốc tế.

Việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước thực hiện hợp nhất tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tỉnh Bình Dương vào TP. Hồ Chí Minh nhằm tối ưu hóa các nguồn lực; tăng cường kết nối vùng, tạo chuỗi cung ứng; khẳng định vị thế, xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài chính quốc tế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics, hợp tác, cạnh tranh với các siêu đô thị châu Á; sự gắn kết bản sắc văn hóa, truyền thống, lịch sử 3 địa phương sẽ hòa quyện, tạo nên một khối đoàn kết, thống nhất đa dạng hơn, phong phú hơn, đậm đà hơn, nhân văn hơn và Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh được lan tỏa sâu rộng hơn.

Nói về tiềm năng của TP. Hồ Chí Minh mới sau hợp nhất, Tiến sỹ Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn Nghị quyết 98 của TP. Hồ Chí Minh, cho rằng, TP. Hồ Chí Minh mới nếu khai thác được tiềm năng sẽ trở thành một siêu đô thị mà không có đô thị nào tại Đông Nam Á sánh bằng. TP. Hồ Chí Minh mới sẽ có hàng hải, trung tâm công nghiệp, trung tâm tài chính thương mại, du lịch biển đảo rất lớn. Lợi thế của các đô thị riêng lẻ sẽ được hội tụ vào TP. Hồ Chí Minh mới.

Theo Tiến sỹ Trần Du Lịch, phải nhìn nhận việc sáp nhập ba địa phương "không phải dấu cộng mà là dấu nhân", đây là việc cộng hưởng các yếu tố thuận lợi để phát triển thành một siêu đô thị. Do đó phải tính toán lại quy hoạch theo hướng TP. Hồ Chí Minh mới không phải là đơn vị hành chính cấp tỉnh mà là một tiểu vùng kinh tế. Từ đó rà soát các chỉ số cơ cấu kinh tế, phân bổ địa bàn, sử dụng đất.

Dưới góc độ kinh tế, ông Thomas Rooney, Phó Giám đốc Bộ phận Tư vấn Công nghiệp Savills Hà Nội (Savills Việt Nam), nhận định, các địa phương vốn đã là điểm sáng về thu hút đầu tư, khi được sáp nhập và phối hợp chặt chẽ hơn về quy hoạch, sẽ bổ trợ lẫn nhau về cơ sở hạ tầng, lao động và định hướng phát triển. Quy mô lớn giúp địa phương đạt chuẩn cao hơn về hạ tầng và quản lý, từ đó nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Phân tích cụ thể hơn, ông Thomas Rooney cho rằng, việc sáp nhập tỉnh nếu được thực hiện bài bản sẽ mở đường cho sự hình thành của các hệ sinh thái đô thị - công nghiệp tích hợp, có sức hấp dẫn cao hơn đối với các dòng vốn đầu tư nước ngoài đang ngày càng chọn lọc điểm đến. Việc mở rộng địa giới đơn vị hành chính giúp các tỉnh có thể quy hoạch thêm nhiều khu công nghiệp mới với diện tích lớn hơn, cung cấp thêm lựa chọn cho doanh nghiệp. Từ việc gia tăng quỹ đất, các doanh nghiệp trong và ngoài nước sẽ dễ dàng tìm được vị trí phù hợp để mở nhà máy, tránh tình trạng khan hiếm đất công nghiệp tại các địa phương có nhu cầu cao.

Phát biểu tại một sự kiện vào cuối tháng 4/2025 tại TP. Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, TP. Hồ Chí Minh mới sẽ trở thành đầu tàu, động lực lan tỏa phát triển mạnh mẽ cho toàn vùng Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ, Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Nhưng đồng thời, chính sự tham gia, hợp tác, bổ sung nguồn lực từ các tỉnh thành phía Nam - với những thế mạnh về đất đai, lao động, công nghiệp, nông nghiệp, logistics, du lịch, văn hóa - cũng sẽ là nguồn lực thiết yếu, làm mạnh mẽ hơn sức bật và tầm vóc của TP. Hồ Chí Minh mở rộng. “Đây là quá trình "cùng phát triển," "cùng nâng tầm," với mối quan hệ hỗ trợ, bổ sung lẫn nhau, cùng hướng tới mục tiêu chung là hình thành một cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh toàn cầu, thân thiện, bền vững và giàu bản sắc”, Tổng bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.

Để từng bước cụ thể hóa, triển khai tốt nhất đề án sắp xếp, hợp nhất, TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp tục thực hiện nghiêm túc, khẩn trương, quyết liệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, quản lý của toàn hệ thống chính trị đảm bảo thông suốt, kịp thời, hiệu quả; thực hiện công tác chuyển đổi số, chỉnh lý, số hóa tài liệu và mô hình làm việc trực tuyến sau khi sáp nhập, sắp xếp; hoàn thiện, kết nối hạ tầng, liên thông dữ liệu tại các đơn vị hành chính sau khi sáp nhập, bảo đảm hoạt động các đơn vị được thông suốt, chặt chẽ, hiệu quả phục vụ tốt cho người dân và doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc hợp nhất TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ hình thành một mô hình tuyệt vời cho định hướng phát triển mới mà cả nước đang hướng tới, đó là phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời là bước tạo đà quan trọng để bước vào kỷ nguyên mới.