Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa: Cần thêm thời gian hoàn thiện

Đánh giá tác động về lợi ích kinh tế khi Quốc hội thông qua và ban hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, chuyên gia kinh tế Lê Duy Bình cho rằng, nếu chỉ lấy mức đóng góp như hiện tại của khoảng 450.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động sẽ hình thành được một nguồn thu thuế mới với khoảng 429.000 tỷ đồng/năm (tương đương với 19,2 tỷ USD). Đó là chưa kể tới sẽ có ít nhất 235.000 tỷ đồng (tương đương 10,5 tỷ USD) được đưa vào đầu tư sản xuất kinh doanh.

Với việc mở rộng kênh tiếp cận tín dụng, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa được vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh; hỗ trợ giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp, cùng những ưu đãi trong mua sắm công; đấu thầu và tổ chức phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ… các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có cơ hội tiếp cận ít nhất 397.000 tỷ đồng từ các ngân hàng thương mại; khoảng 7.560 tỷ đồng từ các quỹ bảo lãnh tín dụng.

Bên cạnh đó, tiếp cận được khoảng 27.000 ha đất tại các khu công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, được hỗ trợ mở rộng thị trường với khả năng cung ứng hàng hóa dịch vụ cho các cơ quan Nhà nước với trị giá xấp xỉ 21 tỷ USD thông qua các gói kích cầu hoặc các hợp đồng mua sắm công.

Xuất phát từ nhu cầu nói trên, ông Nguyễn Hoa Cương, Phó Cục trưởng, Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, mục tiêu của việc xây dựng Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là tạo điều kiện thuận lợi và cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa có tiềm năng phát triển.

Theo ông Cương, Luật này là một lát cắt ngang liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực trong suốt quá trình thành lập và hoạt động của doanh nghiệp; là một căn cứ để thay đổi quan điểm, cách nhìn nhận từ quản lý sang phục vụ; trong đó Nhà nước thành chủ thể cung cấp dịch vụ kinh doanh.

Tuy nhiên, việc hỗ trợ này không thực hiện đại trà mà có mục tiêu, lựa chọn doanh nghiệp nhỏ và vừa trong những ngành, lĩnh vực trọng điểm và phải có tiềm năng phát triển. Nhà nước sẽ dành kinh phí và huy động thêm các nguồn lực khác để hỗ trợ thông qua hệ thống cơ quan thực hiện ở cấp Trung ương cho đến các địa phương.

Để góp ý hoàn thiện dự thảo luật, Tiến sĩ Trần Du Lịch, Đại biểu Quốc hội Tp. Hồ Chí Minh nhận định, việc quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp cần thực hiện đến nơi đến chốn. Nhiều khi, doanh nghiệp cần hỗ trợ không phải vì họ yếu thế, mà Nhà nước cần xem việc hỗ trợ doanh nghiệp là một trong những chiến lược phát triển kinh tế quốc gia.

Kinh nghiệm ở các nước phát triển cho thấy có 4 nhóm hỗ trợ mang ý nghĩa then chốt gồm tín dụng, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và tiếp cận thị trường. Đây là 4 mấu chốt mà Nhà nước cần tập trung hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đại diện tiếng nói của Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Tổng Thư ký Tô Hoài Nam nhận định, việc hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được Nhà nước xác định là “lực đẩy”, là “bệ phóng” để thúc đẩy năng lực sự phát triển và hội nhập của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thực tế, Nhà nước không đủ nguồn lực cả về vật chất và con người để thực hiện việc hỗ trợ cho một số lượng lớn các đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, cần phải tiếp tục “lượng hóa” nội dung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng càng chỉ rõ được những việc hỗ trợ thường xuyên cụ thể càng tốt, đồng thời đưa ra được cách thức hỗ trợ.

“Quan trọng là cần phát huy sự tham gia của các tổ chức, đại diện doanh nghiệp nhỏ và vừa, các tổ chức hội, hiệp hội của doanh nghiệp vào hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa để tạo sự gắn kết trong thực hiện các hoạt động hỗ trợ.” – ông Nam nói.

Tính khả thi của dự thảo luật là nội dung được các chuyên gia, các nhà hoạch định chính sách, đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp rất quan tâm. Ông Nguyễn Văn Phúc, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, đến thời điểm này chúng ta mới xây dựng Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là khá chậm, mặc dù từ lâu đã nhận định được vai trò quan trọng của đối tượng này trong nền kinh tế.

Những lợi ích khi luật hóa việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là điều có thể nhận ra nhưng thực thi các quy định của luật này mới là vấn đề cần quan tâm. Các cơ quan của Quốc hội sẽ tiến hành giám sát việc thực thi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa của Chính phủ để đảm bảo các quy định này phát huy được hiệu quả, đưa sự hỗ trợ thành những lợi ích thực tế.

Còn ông Huỳnh Văn Hạnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội mỹ nghệ và chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh cho hay, không gian chính sách để Nhà nước hỗ trợ cho doanh nghiệp ngày một thu hẹp do bị ràng buộc bởi WTO và nhiều hiệp định thương mại tự do khác.

Do vậy con đường hỗ trợ an toàn nhất là thông qua các hiệp hội ngành nghề. Trong dự thảo luật cần hạn chế tối đa cụm từ “hỗ trợ doanh nghiệp” để tránh bị kiện chống bán phá giá và chống trợ cấp./.