Đưa Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng thành điểm đột phá tại miền núi Tây Bắc

Theo đó, xây dựng cấu trúc phát triển không gian Khu kinh tế phân theo các khu chức năng, vị trí đặc trưng riêng của từng khu vực bao gồm: khu vực trung tâm kinh tế biên mậu, dịch vụ và đô thị cửa khẩu; khu đô thị thị trấn Phong Thổ; khu công nghiệp; các khu, vùng du lịch; khu vực dân cư nông thôn và vùng phát triển nông, lâm nghiệp.

Định hướng kiểm soát kiến trúc, cảnh quan yêu cầu, đối với khu vực trung tâm kinh tế biên mậu, dịch vụ và đô thị cửa khẩu được khuyến khích là phát triển mật độ cao và trung bình, sử dụng đất hiệu quả cho phát triển đô thị và các khu chức năng tập trung.

Khu Kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng sử dụng cấu trúc nhà ở truyền thống dân tộc (nhà trình tường dân tộc Mông, nhà sàn dân tộc Thái...) làm nguồn cảm hứng cho thiết kế công trình; khuyến khích sử dụng vật liệu địa phương.

Khu vực hiện hữu, cải tạo chỉnh trang cảnh quan đô thị, tổ chức không gian công cộng, không gian mở, không gian xanh sẽ được tăng cường các tiện ích công cộng, phát triển hài hòa, gìn giữ phát huy các bản sắc riêng của khu vực.

Khu vực công nghiệp tổ chức hệ thống cây xanh cách ly với khu dân cư xung quanh; chọn giải pháp phân chia khu đất để có điều kiện xây dựng công trình sản xuất quy mô linh hoạt, tổ chức mạng lưới giao thông hợp lý, thỏa mãn cao nhất các hoạt động sản xuất.

Riêng với các khu, vùng du lịch, định hướng quy hoạch tôn trọng cảnh quan tự nhiên; kết hợp hài hòa các yếu tố địa hình tự nhiên, cảnh quan rừng, khu vực lâm, nông nghiệp với cấu trúc không gian truyền thống, gắn kết với các khu dân cư lân cận; bảo tồn, khuyến khích xây dựng công trình theo kiến trúc nhà ở truyền thống của từng dân tộc bản địa.

Với khu dân cư hiện có nằm trong các khu du lịch, đồ án khuyến nghị tổ chức không gian theo mô hình làng bản sinh thái; hình thành các cộng đồng nông, lâm nghiệp với các tiện ích và dịch vụ xã hội đầy đủ; chỉ cho phép xây dựng công trình nhỏ với mục đích kiểm soát và bảo vệ, cho phép các hoạt động du lịch sinh thái theo tuyến điểm một cách hạn chế; công trình phục vụ cho các hoạt động này phải đảm bảo yêu cầu hòa hợp với tự nhiên, không ảnh hưởng đến sinh cảnh…

Cùng đó, khu vực dân cư nông thôn và vùng phát triển nông, lâm nghiệp cho phép xây dựng các công trình phục vụ nông lâm nghiệp với mật độ tổng thể thấp, phải phù hợp tính chất với loại hình sản xuất trang trại và nông lâm nghiệp; hạn chế xây dựng công trình thuộc nhóm nhà ở, đô thị dạng tập trung tại đây trong giai đoạn quy hoạch.

Khu vực dân cư nông thôn sẽ kế thừa, phát huy các không gian kiến trúc cảnh quan bản làng truyền thống của các dân tộc, hài hòa với cảnh quan tự nhiên; khuyến khích xây dựng phát triển mô hình nhà theo kiến trúc truyền thống, sinh sống và kết hợp phát triển du lịch cộng đồng, lan tỏa những giá trị văn hóa bản địa đặc trưng của địa phương; khai thác phát huy bản sắc kiến trúc truyền thống cho tổ chức xây dựng công trình công cộng, trung tâm sinh hoạt cộng đồng, gắn với các tuyến cảnh quan nông, lâm nghiệp và tự nhiên.

Cùng với định hướng phát triển không gian tổng thể, kiểm soát về kiến trúc, cảnh quan, Đồ án cũng đưa ra định hướng về quy hoạch sử dụng đất; quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật; các giải pháp bảo vệ môi trường; các chương trình và dự án ưu tiên đầu tư; tổ chức thực hiện.

Theo các chuyên gia, Đồ án Quy hoạch chung xây dựng Khu Kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng, tỉnh Lai Châu đến năm 2045 cần làm rõ hơn động lực phát triển; quan tâm công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng; bổ sung đánh giá những khu vực có nguy cơ sạt lở đất, ngập lụt. Đồng thời, làm rõ thuận lợi, khó khăn của giao thông công cộng kết nối với khu vực cửa khẩu…

Để nâng cao hơn nữa chất lượng Đồ án, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn yêu cầu đơn vị tư vấn phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành của tỉnh Lai Châu tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý của chuyên gia, thành viên Hội đồng. Trong đó, chú trọng rà soát diện tích, phạm vi lập quy hoạch; rà soát, đánh giá kỹ hơn hiện trạng sử dụng đất, hiện trạng thực hiện các dự án theo quy hoạch đã được phê duyệt.

Qua đó, nhận diện rõ những tồn tại, bất cập để có giải pháp khắc phục trong quy hoạch mới. Đặc biệt, vấn đề bảo vệ môi trường, an ninh, quốc phòng cần được quan tâm. Đồng thời, bổ sung nguyên tắc phát triển, quy định quản lý quy hoạch Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng; rà soát, hoàn thiện hồ sơ Đồ án để UBND tỉnh Lai Châu trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.