IMF cần xây dựng quỹ hỗ trợ các nước nâng cao năng lực chống chịu dịch COVID-19

Trụ sở Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ở Washington, DC. Ảnh: AFP/TTXVN

Lực lượng đặc trách về khí hậu, phát triển và các vấn đề của IMF đã đưa ra khuyến nghị trên trong cuộc họp nhằm hỗ trợ các Bộ trưởng tài chính của Nhóm liên chính phủ bao gồm các quốc gia đang phát triển (G24) và Nhóm 20 nước dễ bị tổn thương nhất vì biến đổi khí hậu (V20).

Trong suốt nhiều tháng qua, giới chức IMF đã nỗ lực tập hợp sự ủng hộ cho Quỹ Bền vững và khả năng chống chịu (RST) mới, theo đó các nước thành viên có thể sử dụng để quyên góp hoặc cho mượn khoản tiền được phân bổ của mình trong mức phân bổ SDR mới trị giá 650 tỷ USD trên cho các nước thu nhập thấp và trung bình như giải pháp thay thế cho Quỹ Tăng trưởng và Giảm nghèo, vốn chỉ dành cho các quốc gia nghèo nhất thế giới.

Vấn đề này sẽ là chủ đề hàng đầu khi các nước thành viên IMF nhóm họp trong cuộc họp mùa Thu trong tháng này, nhưng một số nước đã miễn cưỡng ủng hộ RST, cho rằng điều này sẽ vượt ra ngoài phạm vi của IMF.

Lực lượng đặc trách về khí hậu, phát triển và các vấn đề của IMF đã công bố báo cáo cho thấy thiệt hại toàn cầu do các hiện tượng thời tiết cực đoan gây ra đã lên tới hơn 6.000 tỷ USD trong 2 thập niên qua và ước tính sẽ lên tới 298 tỷ USD vào năm 2021.

Nhóm trên kêu gọi sự ủng hộ dành cho RST, nhấn mạnh IMF có vai trò rất quan trọng để hỗ trợ các quốc gia ứng phó hiệu quả hơn với tình trạng biến đổi khí hậu.

Theo các chuyên gia này, IMF đã đóng "vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế toàn cầu ít phát thải carbon và có sức chống chịu, phục hồi".

Việc đảm bảo và chuyển mức phân bổ SDR mới vào RST có thể là một phần thiết yếu giúp tăng cường năng lực tài chính dành cho khí hậu và phát triển tại thị trường mới nổi và các quốc gia đang phát triển.

Nhóm chuyên gia cũng nhận định ngay cả trước khi xảy ra đại dịch COVID-19, các chuyên gia đã ước tính rằng thị trường và các nền kinh tế đang phát triển cần dành ít nhất 2% GDP để đáp ứng các mục tiêu khí hậu mỗi năm cho đến năm 2030, song đại dịch đã làm phức tạp thêm tình hình với khi các nước phải hứng chịu gánh nặng nợ gia tăng và chi phí đi vay cao hơn.

Để hỗ trợ các quốc gia đạt được nền kinh tế có lượng phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, RST nên cung cấp các lựa chọn tài chính ngắn hạn lẫn dài hạn, đồng thời giúp các quốc gia ứng phó tốt hơn với những cú sốc khí hậu mà không phải chịu mức nợ tăng mạnh.

IMF cũng có thể hỗ trợ bằng cách khuyến khích các nước dành một khoản tài chính cho ứng phó với các nguy cơ liên quan đến khí hậu trong quá trình hoạch định ngân sách.

Nhóm chuyên gia cũng hoan nghênh cam kết mà Nhóm Các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đưa ra hồi tháng 6 vừa qua, theo đó huy động khoảng 100 tỷ USD mỗi năm, từ các nguồn công và tư nhân, để hỗ trợ các nước có nhu cầu, song nhấn mạnh vẫn cần phải huy động thêm nguồn tài chính.

Hồi tháng 8 vừa qua, IMF đã thông báo quyết định về mức phân bổ chung mới dành cho SDR trị giá 650 tỷ USD bắt đầu có hiệu lực. Đây được cho là khoản phân bổ lớn nhất trong lịch sử IMF nhằm hỗ trợ các quốc gia hồi phục sau đại dịch.

Theo IMF, SDR sẽ được phân bổ cho các quốc gia theo tỷ lệ bảo hiểm phân ngạch hiện hành của mỗi nước. Khoảng 275 tỷ USD của quỹ sẽ được phân bổ cho các nền kinh tế mới nổi hoặc đang phát triển. Trong số này, khoảng 21 tỷ USD sẽ được phân bổ cho các quốc gia thu nhập thấp.

SDR, quỹ dự trữ quốc tế, được IMF thành lập từ năm 1969 để bổ sung dự trữ chính thức của các quốc gia thành viên.

Đến nay IMF đã phân bổ 204,2 tỷ SDR (tương đương 293 tỷ USD) cho các nước thành viên, trong đó 182,6 tỷ SDR được phân bổ vào năm 2009 sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Rổ tiền tệ của SDR gồm đồng USD, đồng euro, đồng yen Nhật Bản, đồng bảng Anh và nhân dân tệ của Trung Quốc./.