Kinh tế toàn cầu tăng chậm trong 6 tháng đầu năm (Phần I)

Kinh tế toàn cầu tăng chậm trong 6 tháng đầu năm. Ảnh: rbs.com

Trong sáu tháng đầu năm, tăng trưởng kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều rủi ro. Những rủi ro có thể kể đến là giá hàng hóa giảm, nợ của doanh nghiệp ở các nước đang phát triển cao, bất ổn trên các thị trường tài chính, vấn đề “Brexit”, chưa kể nạn khủng bố, các bệnh dịch nguy hiểm và cuộc khủng hoảng người di cư.

Trong bối cảnh đó, sự phục hồi tại các nền kinh tế hàng đầu diễn ra chậm, chính sách nới lỏng tiền tệ tiếp tục được áp dụng và một số ngân hàng trung ương còn hạ lãi suất xuống mức âm.

Các nguy cơ có chiều hướng tăng

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Toàn cầu công bố ngày 7/6, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2016 xuống còn 2,4% từ mức 2,9% đưa ra hồi tháng Một, trong bối cảnh sự phục hồi chậm tại các nền kinh tế hàng đầu, trong khi giá cả hàng hóa, nhất là dầu mỏ, thấp ảnh hưởng đến kinh tế nhiều nước.

WB cảnh báo các nguy cơ đối với tăng trưởng đã tăng lên kể từ đầu năm nay, đặc biệt là mức vay mượn cao của các doanh nghiệp ở các nền kinh tế đang phát triển, khiến họ dễ bị tổn thương với các cuộc khủng hoảng tín dụng khi tăng trưởng đình trệ.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng Tư cũng hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới và một loạt nền kinh tế lớn trong năm nay, đánh dấu lần thứ tư trong vòng một năm qua thể chế tài chính này hạ mức dự báo tăng trưởng của toàn cầu. IMF đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2016 xuống còn 3,2%, so với mức dự báo 3,4% đưa ra hồi tháng Một.

IMF cho rằng những rủi ro về chính trị và tài chính kéo dài, cuộc nội chiến tại Syria, thị trường tài chính bất ổn, biến đổi khí hậu, chủ nghĩa bảo hộ đang nổi lên và những thiệt hại của kịch bản nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), còn được gọi là "Brexit", là những nguyên nhân chính khiến kinh tế thế giới chưa thoát khỏi giai đoạn tăng trưởng chậm.

Tổng Giám đốc điều hành IMF Christine Lagarde đã nhận định đà hồi phục của kinh tế thế giới vẫn còn “quá yếu, quá mong manh” khi phải đối mặt với những rủi ro ngày càng nhiều bắt nguồn từ sự giảm tốc của kinh tế Trung Quốc và các nền kinh tế đang phát triển.

Tổng Giám đốc điều hành IMF Christine Lagarde đã nhận định đà hồi phục của kinh tế thế giới vẫn còn “quá yếu, quá mong manh”. Ảnh: telegraph.co.uk

Theo bà Lagarde, nhìn chung, triển vọng kinh tế thế giới tiếp tục yếu đi trong những tháng qua, do kinh tế Trung Quốc giảm tốc, giá hàng hóa giảm và triển vọng thắt chặt tài chính của nhiều quốc gia. Hơn nữa, nền kinh tế thế giới trở nên mong manh hơn khi bị đe dọa bởi nạn khủng bố, các bệnh dịch nguy hiểm và cuộc khủng hoảng người di cư chạy trốn chiến tranh ở Trung Đông và Bắc Phi tới châu Âu.

Từ nửa cuối tháng 2/2016, các thị trường tài chính, chứng khoán thế giới đã hồi phục nhẹ. Từ mức thấp nhất trong hơn hai năm (kể từ tháng 7/2013), ngày 11/2, chỉ số MSCI của các thị trường chứng khoán toàn cầu đã hồi phục tới 6,1%, chủ yếu nhờ sự hy vọng vào các biện pháp can thiệp để hỗ trợ nền kinh tế ở châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc.

Tuy vậy, nhiều người vẫn tỏ ra nghi ngại về khả năng phục hồi của thị trường, hoặc coi đây như là sự “phản hồi” kỹ thuật trong thời gian ngắn rồi lại tụt dốc sau đó, tương tự như cuộc khủng hoảng năm 2008 và xu hướng này ngày càng khiến cho nền kinh tế thế giới thêm u ám.  

Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng giá dầu (từ mức 100 USD/thùng trong năm 2014 xuống gần 25 USD/thùng vào tháng 1/2016) và giá nguyên liệu đầu vào thấp đã gây suy thoái kinh tế của nhiều nước xuất khẩu các mặt hàng hóa này như Nga, Venezuela, Brazil, gián tiếp tác động đến các nền kinh tế mới nổi và thậm chí làm ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế toàn cầu.

Ngay cả Saudi Arabia cũng đang phải huy động mọi nguồn lực nhằm chống đỡ với việc nguồn thu từ dầu mỏ giảm mạnh. Nhiều nhận định bi quan cho rằng sự sụt giảm của giá hàng hóa có thể giống như vụ phá sản của ngân hàng Lehman Brother hồi năm 2008, mở đầu cho cuộc đại khủng hoảng kinh tế mà đến nay thế giới vẫn chưa hoàn toàn hồi phục.

Về cuộc trưng cầu dân ý ở Anh, IMF cảnh báo kịch bản Brexit sẽ tác động tiêu cực mạnh mẽ đến không chỉ nền kinh tế Anh mà còn nhiều nền kinh tế châu Âu khác. Bên cạnh đó, IMF dự báo thị trường toàn cầu sẽ phản ứng tiêu cực. Tổng Thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế Jose Angel Gurria nhận định Brexit sẽ ảnh hưởng không tốt tới cả nước Anh, châu Âu và toàn thế giới, trong đó có Mỹ. 

Xem tiếp phần II