Lợi nhuận ngành hàng không toàn cầu dự kiến giảm một nửa

Chi phí nhiên liệu tăng vọt do tác động của xung đột tại Trung Đông đang gây sức ép lớn lên ngành hàng không thế giới, khiến lợi nhuận của các hãng bay dự kiến giảm gần một nửa trong năm 2026 bất chấp nhu cầu đi lại vẫn tiếp tục tăng. 

Theo dự báo vừa được Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) công bố tại Đại hội thường niên tổ chức ở thành phố Rio de Janeiro của Brazil, tổng lợi nhuận ròng của các hãng hàng không trên toàn cầu dự kiến chỉ đạt 23 tỷ USD trong năm 2026, giảm mạnh so với mức 45 tỷ USD của năm 2025. Biên lợi nhuận ròng toàn ngành cũng giảm từ 4,2% xuống còn 2%.

Nguyên nhân chủ yếu là giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn thị trường năng lượng. IATA dự báo giá nhiên liệu máy bay trung bình năm nay sẽ cao hơn khoảng 70% so với năm trước.

Tổng Giám đốc IATA Willie Walsh cho biết, mức tăng này sẽ làm chi phí nhiên liệu của toàn ngành tăng thêm khoảng 100 tỷ USD trong năm 2026. Dự báo được xây dựng trên giả định giá dầu Brent trung bình ở mức 95 USD/thùng và giá nhiên liệu hàng không khoảng 152 USD/thùng.

Thông thường, nhiên liệu chiếm từ 20% đến 25% chi phí khai thác của các hãng hàng không. Vì vậy, đà tăng mạnh của giá dầu đang tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của ngành.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không giống nhau giữa các khu vực. Các hãng hàng không châu Âu được dự báo sẽ trở thành nhóm có hiệu quả kinh doanh tốt nhất thế giới với biên lợi nhuận ròng khoảng 3,1%, dù thấp hơn mức 4,5% của năm ngoái. Tiếp theo là các hãng Bắc Mỹ với 2,5% và khu vực châu Á - Thái Bình Dương với 2,1%.

Ngược lại, các hãng hàng không Trung Đông được dự báo chịu tác động nặng nề nhất. Sau khi dẫn đầu thế giới với biên lợi nhuận 9,4% trong năm 2025, khu vực này có thể ghi nhận mức lợi nhuận âm 6,1% trong năm nay. Tuy vậy, IATA cho rằng các hãng Trung Đông vẫn sở hữu một số lợi thế dài hạn như môi trường thuế thuận lợi hơn, khả năng tiếp cận nguồn nhiên liệu tương đối ổn định và mức nợ tài chính thấp.

Giá nhiên liệu tăng cũng đang đẩy giá vé máy bay đi lên. Một phần chi phí phát sinh được các hãng chuyển sang hành khách, trong khi phần còn lại được giảm bớt nhờ các hợp đồng bảo hiểm rủi ro giá nhiên liệu. Hiện khoảng một phần ba lượng nhiên liệu hàng không tiêu thụ trên thế giới được các hãng mua theo cơ chế phòng ngừa biến động giá.

Nhờ giá vé tăng, doanh thu toàn ngành vẫn được dự báo tăng mạnh. Doanh thu từ bán vé máy bay trong năm 2026 có thể đạt 839 tỷ USD, tăng 9,2% so với năm trước.

Tuy nhiên, lợi nhuận trên mỗi hành khách lại giảm đáng kể, chỉ còn khoảng 4,5 USD/người. Ông Willie Walsh nhận định mức lợi nhuận này cho thấy khả năng chống chịu nhất định của ngành hàng không, song vẫn rất mong manh trước nguy cơ chi phí hoặc thuế tiếp tục gia tăng.

Dù đối mặt với áp lực chi phí, IATA vẫn tỏ ra lạc quan về nhu cầu đi lại. Các hãng thành viên của tổ chức này, hiện chiếm khoảng 85% lưu lượng hàng không toàn cầu, được dự báo sẽ vận chuyển 5,1 tỷ lượt hành khách trong năm 2026, tăng 2,4% so với năm trước.

Tuy nhiên, theo người đứng đầu IATA, câu hỏi đặt ra là hành khách và các hãng hàng không có thể chịu đựng mức chi phí kết nối ngày càng cao trong bao lâu nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức hiện nay.