Malaysia hướng đến trở thành trung tâm hậu cần khu vực

Ngành kho vận (logistics) của Malaysia đã phát triển trong những năm gần đây, được củng cố bởi các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ như cơ sở hạ tầng được cải thiện, khối lượng vận chuyển hàng hóa tăng và tăng trưởng cơ cấu trong thương mại điện tử. Ngành hậu cần cũng là xương sống của hệ sinh thái chuỗi cung ứng của Malaysia.

Mặc dù bối cảnh thị trường hiện tại vẫn còn bị phân mảnh với một lượng lớn người chơi trong chuỗi giá trị nhưng sự hợp nhất thị trường được mong đợi với hai loại hình nhà cung cấp dịch vụ hậu cần mới nổi, bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần tích hợp lớn tận dụng quy mô và phạm vi tiếp cận và các nhà cung cấp dịch vụ hậu cần trong thị trường thích hợp.

* Tổng quan ngành hậu cần quốc gia Malaysia

Bộ Giao thông Vận tải Malaysia đã xây dựng Chính sách Giao thông Vận tải Quốc gia (2019-2030) nhằm cải thiện kết nối hậu cần để phục vụ cho sự bùng nổ thương mại điện tử, các kế hoạch nâng cấp và mở rộng cảng liên tục, đồng thời nâng cao năng suất và tăng khả năng cạnh tranh.

Là quốc gia thương mại lớn thứ 24 thế giới năm 2021, hậu cần đóng vai trò không thể thiếu để thúc đẩy tăng trưởng chuỗi cung ứng của Malaysia. Với sự phát triển của thương mại điện tử, các công ty đang tận dụng xu hướng mới nổi này.

Mối quan tâm của các công ty đối với các lĩnh vực mới nổi như hậu cần chuỗi lạnh, dịch vụ giao hàng chặng cuối đang tăng lên do tỷ suất lợi nhuận và nhu cầu ngày càng tăng.

Theo xu hướng này, Chính phủ Malaysia đã đưa ra nhiều nỗ lực và kế hoạch để hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương nâng cao chuỗi giá trị nhằm tăng cường khả năng cạnh tranh toàn cầu.

* FDI và dịch vụ hậu cần tích hợp quốc tế

Chính phủ Malaysia đã công bố sáng kiến chứng nhận Dịch vụ hậu cần tích hợp quốc tế (IILS) nhằm thúc đẩy tăng trưởng ngành hậu cần. Chứng nhận được cấp cho các công ty có khả năng cung cấp dịch vụ hậu cần tích hợp và liền mạch từ kho hàng nhận đến kho hàng gửi dọc theo chuỗi giá trị với tư cách là một thực thể duy nhất trên quy mô khu vực hoặc toàn cầu.

Chứng nhận IILS không áp đặt bất kỳ hạn chế vốn chủ sở hữu nào và khuyến khích dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Malaysia thông qua việc thành lập hoặc hợp tác trực tiếp với các công ty địa phương.

Giám đốc điều hành phát triển dịch vụ của Cơ quan Phát triển Đầu tư Malaysia (MIDA) Zuaida Abdullah cho biết, các sáng kiến như khuyến khích dịch vụ hậu cần tích hợp (ILS) và chứng nhận IILS được coi là bước đệm cho các công ty địa phương cung cấp dịch vụ toàn diện để tiếp tục mở rộng thị trường, phục vụ cả thị trường trong nước và toàn cầu.

Theo bà Zuaida, MIDA đã tranh thủ sự giúp đỡ của một số nhà cung cấp ILS đa quốc gia để hợp tác phát triển ngành công nghiệp địa phương. Thông qua các cam kết này, một số biên bản ghi nhớ (MoU) đã được ký kết để tăng cường các mối quan hệ hợp tác này. Quan hệ đối tác và cùng đổi mới sẽ ngày càng trở nên quan trọng để chuyển đổi ngành công nghiệp.

MIDA đã ký MoU với AP Moller-Maersk (Maersk) và DHL để thúc đẩy các khoản đầu tư chất lượng cao vào Malaysia với tư cách là trung tâm hậu cần của ASEAN. Bản ghi nhớ nhằm mục đích tạo ra các dịch vụ tổng hợp và giá trị gia tăng tốt hơn cho khách hàng, cũng như đóng góp vào sự tăng trưởng và phát triển của lĩnh vực chuỗi cung ứng trong nền kinh tế địa phương.

Hơn nữa, các biên bản ghi nhớ này dự kiến sẽ mang lại lợi ích cho người chơi địa phương bằng cách tận dụng khả năng của các công ty đa quốc gia (MNC) trong hệ sinh thái hậu cần tích hợp.

Lãnh đạo MIDA chia sẻ rằng cơ quan này sẽ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của ngành thông qua các chương trình khuyến khích ILS và IILS, đồng thời mong muốn nuôi dưỡng nhiều công ty địa phương hơn để trở thành những người chơi trong khu vực hoặc toàn cầu trong tương lai.

Bà cho biết, kể từ khi giới thiệu IILS năm 2008, MIDA đã phê duyệt 259 IILS, phần lớn trong số đó là các công ty hậu cần thuộc sở hữu của Malaysia. Trong đó có 223 công ty địa phương và 36 công ty còn lại là công ty nước ngoài.

Về ưu đãi thuế, 105 dự án với tổng vốn đầu tư 10,15 tỷ ringgit (RM) đã được phê duyệt. Trong giai đoạn tháng 1-9/2022, MIDA đã phê duyệt 19 IILS, với tổng vốn đầu tư là 156,59 triệu RM. Hai dự án, với tổng vốn đầu tư 874,24 triệu RM, đã được ưu đãi thuế.

* Đẩy mạnh phát triển dịch vụ hậu cần

MIDA sẽ liên tục tìm kiếm, thu hút và tạo điều kiện thuận lợi cho các khoản đầu tư công nghệ cao, dựa trên tri thức và thâm dụng vốn để tạo ra hiệu ứng số nhân cho nền kinh tế.

Đại dịch COVID-19 đã đẩy nhanh nhu cầu số hóa trong toàn cảnh kinh doanh. Do hậu cần là chìa khóa cho nhiều lĩnh vực, tốc độ gián đoạn kỹ thuật số đối với các quy trình chuỗi cung ứng truyền thống sẽ tăng lên cùng với tiến bộ của các lĩnh vực khác.

Lãnh đạo MIDA nhấn mạnh rằng các chương trình và sáng kiến nhằm mục đích tăng cường kết nối kỹ thuật số, nâng cao năng lực của lực lượng lao động hiện có, đồng thời phát triển các tài năng và kỹ năng mới.

Bà Zuaida cho biết: “Trong giai đoạn thay đổi hiện nay, Malaysia có tất cả các yếu tố cần thiết để thành công. Những nỗ lực liên tục để cải thiện hơn nữa cơ sở hạ tầng hậu cần, giảm tệ quan liêu và tăng cường quan hệ thương mại giữa các quốc gia đối tác là rất quan trọng cũng như mang lại trải nghiệm liền mạch cho các công ty hậu cần trong khu vực của họ”.

* Những thách thức và chiến lược phát triển hậu cần

MIDA khuyến khích các công ty địa phương hợp tác với những người chơi toàn cầu để tận dụng kinh nghiệm, năng lực và khả năng rộng lớn của họ. Thông qua sự hợp tác như vậy, các công ty địa phương có thể khai thác chuyên môn của MNC để mang lại bí quyết và chuyển giao công nghệ.

Theo bà Zuaida, chương trình chuỗi cung ứng của MIDA nhằm tạo cơ hội cho các công ty trong nước, đồng thời hỗ trợ các MNC gia công hoạt động sản xuất cho các công ty này. Điều này sẽ giúp phát triển và nâng cấp các công ty trong nước để tăng trưởng đầu tư trong nước, đồng thời khuyến khích các MNC và nhà cung cấp của họ áp dụng tự động hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4IR).

MIDA cũng thường xuyên tổ chức các hội nghị về chuỗi cung ứng với các công ty chủ lực được lựa chọn có sự tham gia của các MNC và các công ty trong nước. Mục tiêu của hội nghị là nhằm tăng lợi ích do các MNC mang lại cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Bà chia sẻ thêm rằng Malaysia muốn thực hiện các nguyên tắc về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) như một phần của xu hướng lớn toàn cầu ngày nay.

Chính sách đầu tư mới vạch ra các chiến lược quan trọng để tái tạo và xúc tác hệ sinh thái đầu tư của Malaysia nhằm đạt được tăng trưởng kinh tế bền vững, mang lại cơ hội việc làm chất lượng cao và công nghệ cao, đồng thời cải thiện cuộc sống và sinh kế của người dân cũng như bảo đảm sự thịnh vượng chung./.