Mô hình khu công nghiệp không carbon của Trung Quốc và triển vọng hợp tác với Việt Nam

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, trong quá trình thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và carbon thấp, Trung Quốc đang triển khai nhiều mô hình khu công nghiệp không carbon, trong đó chú trọng kết hợp giữa phát triển năng lượng tái tạo, đổi mới công nghệ, cải tạo thiết bị tiết kiệm năng lượng và cơ chế quản lý phát thải. Kinh nghiệm từ Khu Phát triển kinh tế Quảng Đức, tỉnh An Huy, cho thấy mô hình khu công nghiệp không carbon không chỉ là giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra hướng đi mới cho phát triển công nghiệp bền vững.

Khu Phát triển kinh tế Quảng Đức là một trong 52 khu công nghiệp trên toàn quốc được Trung Quốc lựa chọn trong danh sách xây dựng khu công nghiệp không carbon cấp quốc gia năm 2025. Đây cũng là một trong hai khu công nghiệp của tỉnh An Huy được đưa vào danh sách này.

Ông Dương Tiền Quân, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Ban Quản lý Khu Phát triển kinh tế Quảng Đức, giới thiệu mô hình xây dựng khu công nghiệp không carbon. Ảnh: Quang Hưng-PV TTXVN tại Trung Quốc

Chia sẻ với phóng viên TTXVN, ông Dương Tiền Quân (Yang Qianjun), Phó Chủ nhiệm Văn phòng Ban Quản lý khu phát triển kinh tế Quảng Đức, cho biết kế hoạch xây dựng khu công nghiệp không carbon được triển khai trong 3 năm, dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Mục tiêu đặt ra là giảm lượng phát thải carbon trên một đơn vị tiêu thụ năng lượng xuống còn khoảng 0,2 tấn, đồng thời nâng tỷ lệ sử dụng điện xanh lên trên 90%.

Ông Dương Tiền Quân cho biết quá trình xây dựng khu công nghiệp không carbon là nhiệm vụ mới, chưa có nhiều mô hình hoàn chỉnh để tham khảo. Vì vậy, địa phương vừa nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, vừa chủ động tìm kiếm giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp trong khu công nghiệp.

Theo đại diện Khu Phát triển kinh tế Quảng Đức, để đạt mục tiêu không carbon, địa phương tập trung vào 3 nhóm giải pháp chính gồm phát triển nguồn điện xanh, thúc đẩy cơ chế cung ứng điện tái tạo trực tiếp cho doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp cải tạo công nghệ, thiết bị theo hướng tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải.

Một điểm đáng chú ý trong mô hình của Quảng Đức là thúc đẩy cơ chế cung ứng điện xanh trực tiếp. Trước đây, mô hình này chủ yếu áp dụng theo hình thức một nguồn điện xanh cung cấp cho một doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, chính sách mới đang từng bước mở rộng sang mô hình “một nguồn cung cấp cho nhiều doanh nghiệp”, tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khu công nghiệp có thể tiếp cận năng lượng xanh. Đây là bước thay đổi quan trọng, bởi tại nhiều khu công nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng lớn nhưng trước đây khó đáp ứng yêu cầu về quy mô tiêu thụ điện để tham gia trực tiếp vào các chương trình sử dụng điện xanh.

Trong quá trình triển khai, các doanh nghiệp công nghệ đóng vai trò quan trọng, cung cấp giải pháp về năng lượng tái tạo, lưu trữ điện và quản lý thông minh. Một trong những doanh nghiệp tham gia xây dựng mô hình này là Công ty Công nghệ nguồn điện GoodWe (Quảng Đức). Bà Vạn Hạnh (Wan Xing), cán bộ phụ trách kết nối giữa doanh nghiệp với chính quyền của công ty, cho biết doanh nghiệp tham gia xây dựng mô hình khu công nghiệp không carbon theo hướng cung cấp giải pháp tổng thể, bao gồm phần cứng và phần mềm quản lý năng lượng. GoodWe hiện phát triển hệ thống kết hợp giữa điện Mặt Trời áp mái, bộ biến tần, hệ thống lưu trữ năng lượng và nền tảng quản lý thông minh nhằm giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc sử dụng điện, giảm chi phí vận hành và kiểm soát lượng phát thải carbon.

Không chỉ triển khai tại Trung Quốc, GoodWe cũng đang mở rộng hoạt động đầu tư ra nước ngoài, trong đó có Việt Nam. Doanh nghiệp hiện có cơ sở sản xuất tại Hải Phòng, tập trung vào sản xuất thiết bị điện phục vụ lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Bà Vạn Hạnh đánh giá Việt Nam có môi trường đầu tư thuận lợi, tiềm năng thị trường lớn và vị trí địa lý phù hợp cho phát triển ngành sản xuất thiết bị năng lượng xanh. Theo bà, kinh nghiệm từ quá trình xây dựng khu công nghiệp không carbon tại Trung Quốc có thể tạo thêm cơ hội hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghiệp xanh.

Việt Nam đã đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời đang thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, xây dựng khu công nghiệp sinh thái và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Trong bối cảnh đó, mô hình khu công nghiệp không carbon của Trung Quốc có thể cung cấp một số kinh nghiệm tham khảo, đặc biệt trong việc kết hợp giữa quy hoạch khu công nghiệp, phát triển điện xanh và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ.

Ông Dương Tiền Quân nhận định chuyển đổi xanh là xu hướng chung của thế giới và là lĩnh vực có nhiều tiềm năng hợp tác giữa Trung Quốc và Việt Nam. Ông cho rằng các doanh nghiệp Trung Quốc đã tích lũy được kinh nghiệm, công nghệ và sản phẩm trong quá trình chuyển đổi xanh, tạo nền tảng để mở rộng hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này. Theo ông Dương Tiền Quân, trong thời gian tới, hai bên có thể tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng, quản lý carbon, cải tạo công nghệ sản xuất và xây dựng khu công nghiệp xanh.