Nhà đầu tư chờ đợi cuộc họp lãi suất của Ngân hàng trung ương Anh

Ngân hàng trung ương Anh (BoE) vẫn để ngỏ mọi lựa chọn liên quan việc tăng lãi suất lên mức đỉnh 4,25% hoặc 4,5%, sau khi dự kiến tăng lãi suất lần thứ 10 liên tiếp vào cuộc họp ngày 2/2 tới. BoE cũng đưa ra tín hiệu rằng một khi đạt đỉnh, lãi suất sẽ được neo cao trong một thời gian đủ để chắc chắn giải quyết tình trạng lạm phát cao.

Phần lớn các nhà kinh tế được Reuters thăm dò ý kiến đều chung nhận định rằng Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) của BoE sẽ tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm lên 4% vào cuộc họp 2/2.

Mặc dù việc tăng lãi suất gần như được các bên dự báo giống nhau, nhưng các chuyên gia chưa thể đạt đồng thuận về cách thức hành động tiếp theo của BoE để hạ nhiệt nền kinh tế đủ để kiểm soát lạm phát.

Thống đốc BoE, Andrew Bailey, tuần trước nói rằng lộ trình giảm lạm phát sẽ "dễ dàng hơn" so với suy nghĩ trước đây nhờ giá khí đốt bán buôn thấp hơn giúp hạn chế nguy cơ suy thoái để kiểm soát lạm phát. Nhưng ông cũng từ chối bác bỏ nhận định của các thị trường tài chính rằng lãi suất của Anh sẽ đạt đỉnh ở mức 4,5%. Ông nhấn mạnh, MPC vào tháng 12/2022 cũng không cho rằng thị trường "chệch hướng" suy nghĩ của BoE như vào tháng 11, khi thị trường kỳ vọng lãi suất cao nhất vượt xa mức 5,25%.

Lạm phát vẫn ở mức 10,5% trong tháng 12/2022 sau khi giảm trở lại từ đỉnh của 41 năm vào tháng 10/2022.

Các nhà kinh tế chưa thể đồng thuận về việc lãi suất cao của Anh cuối cùng cần phải được điều chỉnh như thế nào để tránh tạo ra sự chia rẽ ở trong chính MPC.

Karen Ward, Giám đốc chiến lược thị trường châu Âu tại công ty quản lý tài sản JP Morgan Asset Management, đưa ra nhận định lãi suất sẽ tăng lên 4,5%. Bà Ward nói rằng: "Mặc dù lạm phát rõ ràng đang chậm lại ở Anh, nhưng vẫn chưa đủ để giảm áp lực lạm phát cơ bản". Bà nói thêm, dữ liệu về mức lương và xu hướng việc làm gần đây cho thấy "động lực trên thị trường lao động đang được cải thiện chứ không phải xấu đi".

Ngược lại, Jagjit Chadha, Giám đốc Viện nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Quốc gia (NIESR) của Anh, nói rằng cả MPC và giới chuyên gia kinh tế đều không hiểu đúng tác động của việc tăng lãi suất từ mức gần như bằng 0 lên 3,5% hiện tại một cách chóng vánh. Ông nói: "Điều nguy hiểm là chúng ta đi quá xa và quá nhanh", với việc lạm phát được dự đoán sẽ giảm về kỹ thuật trong năm nay, lãi suất chỉ nên tăng một chút theo từng bước nhỏ và dừng ở mức khoảng 4%.

BoE bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 12/2021, tiếp đó là các mức tăng liên tục ít nhất 0,5 điểm phần trăm trong mỗi cuộc họp kể từ tháng 8/2022.

Các thị trường tài chính và hầu hết chuyên gia kinh tế cho rằng MPC sẽ chọn một mức tăng 0,5 điểm phần trăm "bắt buộc" vì điều này sẽ phù hợp với mức tăng lãi suất trong tháng 12/2022 và nâng lãi suất lên 4%.

Cuộc bỏ phiếu sắp tới của MPC có khả năng bị chia rẽ vì hai thành viên Swati Dhingra và Silvana Tenreyro đã bỏ phiếu không tăng lãi suất từ 3,5% trong cuộc họp tháng 12/2022.

Philip Rush, người sáng lập công ty tư vấn Heteronomics, cho biết tăng lương thường xuyên của khu vực tư nhân là 7,2% trong ba tháng tính đến tháng 11/2022 sẽ khiến BoE lo ngại và không phù hợp với mục tiêu đưa lạm phát xuống 2% trong trung hạn.

Để giải quyết những lo ngại này, ông kỳ vọng MPC "sẽ củng cố uy tín của mình bằng việc tăng thêm 0,5 điểm phần trăm vào tháng 2/2023 trước đợt tăng lương quan trọng của tháng 4".

Tiền lương là một phần của vòng xoáy giá-tiền lương đáng sợ có thể neo tỷ lệ lạm phát cao quá mức trong thời gian dài. Vấn đề còn lại là khả năng và sự sẵn sàng tăng giá của các công ty và điều này gây lo ngại đối với BoE.

Lạm phát lõi, không bao gồm lương thực và năng lượng, đã bị neo ở mức 6% suốt 9 tháng qua ngay cả khi lạm phát toàn phần đạt đỉnh vào tháng 10/2022 và giảm dần kể từ đó. MPC có vẻ không an tâm rằng giá năng lượng thấp hơn vào cuối năm nay sẽ làm giảm lạm phát cơ bản đủ nhanh. Chẳng hạn, cuộc khảo sát riêng của BoE đối với các công ty cho thấy các công ty vẫn đang kỳ vọng tăng giá thêm 5,7% trong năm tới.

Bên cạnh quyết định về lãi suất, giới quan sát cũng sẽ quan tâm đến các dự báo kinh tế do ngân hàng này đưa ra và bình luận (giống như lời hướng dẫn) của các quan chức về việc ngân hàng này sẽ thực hiện thêm bao nhiêu lần tăng lãi suất. Các dự báo của BoE cho thấy lạm phát toàn phần sẽ giảm nhanh vào cuối năm 2023 và trong năm 2024, đạt mục tiêu 2% trong khoảng hai năm trước khi giảm xuống dưới mức mục tiêu trong một khoảng thời gian sau đó. 

James Smith, Giám đốc nghiên cứu của tổ chức tư vấn Resolution Foundation, cho biết tín hiệu chính là dự báo lạm phát "do độ dài chính sách tạo ra" trong khoảng hai năm và liệu BOE có tin rằng "lạm phát cơ bản có thể dai dẳng hơn" so với suy nghĩ trước đây hay không. Ông cũng lưu ý rằng cuộc họp tháng Hai cho phép BoE rời xa các dự báo trước đó và đưa ra một quan điểm mới, vì nó trùng với dự đoán hàng năm của MPC về khả năng tăng trưởng của nền kinh tế mà không tính đến lạm phát.

BoE có thể điều chỉnh đánh giá về số lượng người mà họ cho là đang tìm việc và tình hình năng suất của nền kinh tế, cả hai yếu tố ảnh hưởng đến quan điểm của tổ chức này về áp lực lạm phát. Ông Smith cho rằng: "MPC đã trở nên bi quan hơn nhiều về tiềm năng nguồn cung vào năm ngoái mà không nói nhiều về điều gì đã thúc đẩy quan điểm đó".

Tập trung vào các tín hiệu của BoE sau quyết định của họ sẽ rất căng thẳng. Gợi ý gần đây của Thống đốc Bailey về một "lộ trình dễ dàng hơn" phía trước cho thấy giờ đây BoE đã nhận ra một cách thức ổn định lại giá cả với ít tổn thất hơn. Tuy nhiên, vị thống đốc của BoE dự kiến sẽ nhắc lại một thông điệp cứng rắn về giá cả, bởi vì bất kỳ thất bại nào trong việc hạ thấp lạm phát sẽ hủy hoại danh tiếng của ông và của sự độc lập của BoE trong việc hoạch định chính sách tiền tệ./.