Những thử thách mới đối với tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc

Người dân chờ lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 tại thành phố Thiên Tân, Trung Quốc ngày 9/1/2022. Ảnh: THX/TTXVN

Theo tác giả bài viết đăng trên báo The Straits Times số ra gần đây, sự xuất hiện của biến thể Omicron ở Trung Quốc và sự lan rộng của các ca nhiễm COVID-19 ở trong nước là một đòn giáng mạnh vào “người khổng lồ” châu Á này, trong bối cảnh Chính phủ Trung Quốc đang tìm cách giữ ổn định nền kinh tế đang tăng trưởng chậm lại.

Sự lây lan mạnh của loại biến thể này sẽ là thử thách lớn đối với cách tiếp cận “Không COVID-19" (Zero COVID-19) của Trung Quốc.

Biến thể Omicron đã làm gia tăng tình trạng bất ổn vào thời điểm vốn đã khắc nghiệt đối với nền kinh tế Trung Quốc. Quả thực, sau khi nhanh chóng phục hồi vào năm 2020 thông qua các biện pháp như cách ly, phong tỏa và đóng cửa biên giới để ngăn chặn virus SARS-CoV-2, Trung Quốc đã mất đà tăng trưởng trong phần lớn năm 2021, một phần do chính các chính sách của nước này.

Trong khi cách tiếp cận “Không COVID-19” đồng nghĩa với việc năm 2020 Trung Quốc nằm trong số những quốc gia đầu tiên thoát khỏi những trở ngại của dịch bệnh để phục hồi từ tình trạng suy thoái kinh tế, việc tiếp tục chiến lược này đã khiến Trung Quốc phải trả giá về kinh tế trong năm 2021.

Các đợt phong tỏa định kỳ đã làm giảm sức tiêu dùng và dẫn đến sự đứt gãy về chuỗi cung ứng khi các nhà máy và cảng biển phải đóng cửa tạm thời. Cuộc khủng hoảng năng lượng vào năm ngoái, một phần là kết quả của những chính sách hạn chế phát thải khí carbon nhằm đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu, dẫn đến ngừng sản xuất ở một số nơi.

Những nỗ lực của Chính phủ Trung Quốc nhằm giảm đòn bẩy cho lĩnh vực bất động sản bị mắc nợ cao cũng đã làm chậm lại sự tăng trưởng của một lĩnh vực chiếm khoảng 1/4 Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Quang cảnh cảng container ở tỉnh Hải Nam, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Việc Chính phủ nước này lựa chọn năm 2021 để “chấn chỉnh” các lĩnh vực công nghệ, giáo dục và giải trí đã không giúp ích được gì nhiều. Động thái này đã khiến nhiều cổ phiếu sụt giá mạnh và các đợt sa thải nhân viên rất lớn. Sau đó là cuộc chiến thương mại và công nghệ đang diễn ra với Mỹ.

Không có gì ngạc nhiên khi sau một sự khởi đầu tương đối tốt của nền kinh tế Trung Quốc vào năm 2021 – với mức tăng trưởng hàng năm đạt 18,3% trong quý I/2021, mọi thứ đã trở nên xấu đi với mức tăng trưởng giảm xuống còn 4,9% trong quý III/2021. Tỷ lệ thất nghiệp tăng tới 5%.

Ngân hàng Thế giới (WB) đã cắt giảm dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm 2022 từ 5,4% xuống còn 5,1%. WB nhận định rủi ro đối với tăng trưởng có thể gia tăng, ví dụ như các đợt bùng phát làn sóng COVID-19 mới và sự sụt giảm kéo dài của lĩnh vực bất động sản.

Morgan Stanley mới đây đã cảnh báo rằng phí tổn của chiến lược “Zero COVID-19”, trong bối cảnh bùng phát làn sóng Omicron, có thể sẽ lớn hơn lợi ích vì sự gián đoạn sâu hơn đối với các dịch vụ, cùng với những lĩnh vực khác.

Chính phủ Trung Quốc nhận thức rõ những thách thức sẽ phải đối mặt. Một hội nghị công tác về kinh tế tháng 12/2021 đã xác định ba áp lực là nhu cầu đang bị thu hẹp, các cú sốc về nguồn cung và những kỳ vọng suy yếu. Hội nghị cũng đã đặt ưu tiên vào việc giữ ổn định nền kinh tế.

Chính phủ Trung Quốc có thể sẽ nới lỏng một số chính sách đã làm suy yếu nền kinh tế và sử dụng các công cụ kinh tế khác để đạt được các mục tiêu của mình. Tuy nhiên, kết quả xử lý tốt các đợt bùng phát COVID-19 cũng sẽ quyết định sự thành công của nước này. Thế giới sẽ dõi theo những diễn biến ở Trung Quốc khi nước này vẫn là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu./.