Tâm và tầm doanh nghiệp tư nhân Việt

Tháng Mười là dịp để xã hội tôn vinh một lực lượng nòng cốt của nền kinh tế và cũng là thời điểm để mỗi người cùng nhìn lại, chiêm nghiệm và thấu hiểu sâu sắc hơn về những giá trị, những cống hiến thầm lặng, khiêm nhường mà nhân văn của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân đã và đang đóng góp cho hành trình phát triển, dựng xây đất nước.

Trong những cuộc trà dư tửu hậu, nhiều doanh nhân, từ những người chủ của các tập đoàn nghìn tỷ đến giám đốc một xưởng sản xuất nhỏ ở ngoại thành thường chia sẻ rằng, người ta hay nhìn vào doanh thu, lợi nhuận, vào những con số khô khan trên báo cáo tài chính để đo lường sự thành công mỗi doanh nghiệp hay sự "thạo việc" của mỗi doanh nhân.

Nhưng đằng sau đó, là những đêm không ngủ, là trách nhiệm với hàng nghìn gia đình người lao động, là khát vọng xây dựng một điều gì đó bền vững cho xã hội. Đó mới là thứ khiến mỗi người chủ doanh nghiệp trăn trở nhất. Quả thực, từ tâm sự ấy mới thấy, nếu chỉ nhìn vào những con số có thể sẽ khiến dư luận bỏ lỡ phần đẹp nhất, phần "Tâm" và "Tầm" của những người làm doanh nghiệp.

Không thể phủ nhận, đóng góp lớn nhất và dễ nhận thấy nhất của doanh nghiệp chính là vai trò “xương sống” của nền kinh tế quốc gia. Hàng năm, khu vực kinh tế tư nhân, với đội ngũ doanh nhân làm nòng cốt, đóng góp hơn 40% GDP, tạo ra hàng triệu việc làm và là nguồn thu chủ lực cho ngân sách Nhà nước qua các khoản thuế. Những con số này không đơn thuần là thống kê, chúng là sinh kế của hàng triệu gia đình, là nền tảng cho an sinh xã hội, là nguồn lực để đất nước thực hiện các mục tiêu lớn lao về hạ tầng, giáo dục, y tế....

Bà Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc Công ty TNHH Newpact - đơn vị chuyên tư vấn, đào tạo và huấn luyện doanh nghiệp cho hay, trong những giai đoạn kinh tế thế giới đầy biến động, khi những “cơn gió ngược” từ lạm phát, sự đứt gãy chuỗi cung ứng hay xung đột địa chính trị liên tục ập đến thì bản lĩnh của doanh nhân Việt Nam lại càng được thể hiện rõ nét. Họ là những “người thuyền trưởng” tài ba, chèo lái con thuyền doanh nghiệp của mình vượt qua sóng cả.

Nhiều doanh nghiệp phản ánh, từng mất ăn, mất ngủ hàng đêm để tìm kiếm đơn hàng mới, để giữ lại dù chỉ một công nhân; những quyết định táo bạo, chấp nhận rủi ro để tái cấu trúc doanh nghiệp, để tìm ra con đường đi mới, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo để doanh nghiệp không bị tụt hậu.... Sự kiên cường và linh hoạt ấy không chỉ cứu sống doanh nghiệp của họ, mà còn góp phần quan trọng vào việc duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô, đóng góp cho “cỗ máy kinh tế” của đất nước.

Đó là những cống hiến thầm lặng, nhưng mang ý nghĩa sống còn và cũng đã được minh chứng bằng sự tăng trưởng của các chỉ số kinh tế vĩ mô khi GDP 9 tháng năm 2025 ước tăng 7,85% so với cùng kỳ năm trước, chỉ thấp hơn tốc độ tăng 9,44% của cùng kỳ năm 2022 trong giai đoạn 2011-2025. Đây cũng chính là chỉ báo về khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 của Việt Nam có thể đạt mức 8,3 - 8,5% như Nghị quyết 226/NQ-CP ngày 5/8/2025 của Chính phủ đề ra, thay vì mục tiêu 8% như ban đầu.

Câu chuyện của doanh nghiệp Việt Nam ngày nay cũng không còn chỉ ở sân nhà. Rất nhiều doanh nhân đã chia sẻ một ước mơ chung là đưa sản phẩm, dịch vụ và trí tuệ Việt Nam vươn ra biển lớn, khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Theo nhiều chuyên gia kinh tế, hành trình đó là không hề dễ dàng. Đó là cuộc chiến không cân sức về vốn, công nghệ và thương hiệu trên những “sân chơi” lớn. Nhưng bằng sự nỗ lực không mệt mỏi, nhiều doanh nghiệp đã làm nên kỳ tích. Những sản phẩm "Made in Vietnam" giờ đây không chỉ là hàng may mặc hay nông sản thô, mà còn là những sản phẩm công nghệ cao, những phần mềm được thế giới công nhận, những thương hiệu có giá trị tỷ đô.

Đằng sau mỗi sản phẩm xuất khẩu thành công, đằng sau mỗi thương hiệu Việt được người tiêu dùng quốc tế đón nhận là mồ hôi, nước mắt và trí tuệ của đội ngũ doanh nhân tiên phong. Họ không chỉ làm giàu cho riêng mình, họ đang xây dựng “quyền lực mềm” cho quốc gia và viết nên câu chuyện về một Việt Nam năng động, sáng tạo và đầy tiềm năng. Sự cống hiến này xứng đáng được ghi nhận như những “đại sứ kinh tế”, góp phần nâng cao hình ảnh và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Thể hiện nhận thức sâu sắc về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp khi thực hiện các tiêu chuẩn  ESG về Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance), ông Nguyễn Sỹ Đức, Giám đốc, Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Dược phẩm American chia sẻ, hiện nay, doanh nhân đâu chỉ đảm đương vai trò người làm kinh tế, mà cần phải thể hiện thực sự là một công dân có trách nhiệm cộng đồng với thước đo bằng những hành động cụ thể để đánh giá tính bền vững, ổn định và phát triển; chứ không chỉ dựa vào lợi nhuận tài chính.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không dừng lại ở những hoạt động từ thiện mang tính thời vụ, những đóng góp công ích.... mà phải gồm cả việc đảm bảo quyền lợi và phúc lợi cho nhân viên, duy trì các tiêu chuẩn sản xuất bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và xây dựng các sản phẩm, dịch vụ có ích cho xã hội. Thực tiễn cho thấy, từng có nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi hàng trăm tỷ đồng để cùng Chính phủ chống dịch, chống bão lũ, xây dựng những cây cầu ở vùng sâu vùng xa, tài trợ cho những chương trình ươm mầm tài năng trẻ hay tiên phong trong các dự án bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh...

Nhưng cao hơn thế nữa, trách nhiệm xã hội còn được thể hiện ngay trong chính nội tại doanh nghiệp, ông Nguyễn Sỹ Đức nhấn mạnh, việc xây dựng một môi trường làm việc nhân văn, đảm bảo chế độ phúc lợi tốt cho người lao động, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về môi trường, kinh doanh minh bạch và thượng tôn pháp luật… cũng chính là những biểu hiện rõ nét nhất của tinh thần trách nhiệm. Một doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ tạo ra lợi nhuận, mà còn tạo ra một hệ sinh thái hạnh phúc cho nhân viên và đóng góp tích cực vào sự tiến bộ chung của xã hội. Cái “Tâm” của người doanh nhân được thể hiện rõ nhất ở những hành động này.

Có thể thấy, đó là những giá trị vô hình, là sức mạnh nội sinh, là bệ phóng vững chắc nhất để doanh nghiệp Việt vượt qua thách thức, vươn ra biển lớn và thực sự trở thành lực lượng nòng cốt, đáng tự hào trên hành trình xây dựng Việt Nam thịnh vượng, phát triển bền vững.

>>>Mô hình tham chiếu cho kinh tế tư nhân Việt Nam