Tương lai bấp bênh của TikTok tại Mỹ

TikTok và công ty mẹ ByteDance hôm 20/6 đã kêu gọi tòa án hủy một đạo luật có thể “cấm cửa” ứng dụng video ngắn phổ biến này tại Mỹ vào ngày 19/1/2025, đồng thời cho hay chính phủ đã từ chối tham gia vào bất kỳ cuộc đàm phán nghiêm túc nào sau năm 2022.

Đạo luật được Tổng thống Joe Biden ký vào tháng 4/2024 cho ByteDance thời hạn đến ngày 19/1/2025 để thoái vốn khỏi TikTok tại Mỹ. Nếu không, nền tảng đang được 170 triệu người Mỹ sử dụng sẽ phải đối mặt với lệnh cấm.

Luật sẽ cấm các cửa hàng ứng dụng như của Apple và Google cung cấp ứng dụng TikTok cho người dùng. Ngoài ra, luật cũng cấm các dịch vụ lưu trữ Internet hỗ trợ TikTok trừ khi ByteDance thoái vốn.

Biện pháp trên đã được Quốc hội Mỹ thông qua với số phiếu áp đảo chỉ vài tuần sau khi được đưa ra, trong bối cảnh các nhà lập pháp Mỹ lo ngại rằng Trung Quốc có thể truy cập dữ liệu hoặc theo dõi người dùng Mỹ bằng ứng dụng này.

Phía ByteDance cho biết việc thoái vốn là bất khả thi về mặt công nghệ, thương mại hoặc pháp lý. Công ty đã đệ đơn kiện đạo luật trên, cùng với một vụ kiện tương tự từ người dùng TikTok.

Tòa phúc thẩm Mỹ tại Quận Columbia sẽ tổ chức tranh luận về các vụ kiện do TikTok và ByteDance cùng với người dùng TikTok đệ trình vào ngày 16/9. Tương lai của TikTok tại Mỹ có thể phụ thuộc vào kết quả của vụ kiện này.

Trước đó vào năm 2020, nỗ lực cấm TikTok và WeChat thuộc sở hữu Trung Quốc của Tổng thống tại nhiệm khi đó là ông Donald Trump đã bị tòa án chặn lại. 

ByteDance và TikTok lập luận trong đơn trình lên tòa rằng đạo luật nêu trên hoàn toàn trái ngược với truyền thống ủng hộ môi trường Internet mở của nước Mỹ, cũng như đặt ra một tiền lệ nguy hiểm.

Luật sư của nhóm người dùng TikTok khởi kiện để ngăn chặn Chính phủ Mỹ cấm ứng dụng này cho biết đạo luật hồi tháng Tư sẽ vi phạm quyền tự do ngôn luận của họ. Trong hồ sơ, họ lập luận rằng rõ ràng không có rủi ro an ninh quốc gia ngay ngay lập tức, vì luật cho phép TikTok tiếp tục hoạt động trong phần còn lại của năm nay - năm diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Phía công ty cũng cho biết bất kỳ việc thoái vốn hoặc chia tách nào - ngay cả khi có thể về mặt kỹ thuật - sẽ mất nhiều năm. Họ cũng lập luận rằng luật này vi phạm quyền tự do ngôn luận của người Mỹ.

Hơn nữa, ByteDance nói rằng TikTok là đối tượng bị trừng phạt một cách không công bằng và luật đã bỏ qua nhiều ứng dụng đang hoạt động khá mạnh ở Trung Quốc và thu thập lượng lớn dữ liệu người dùng Mỹ, cũng như nhiều công ty Mỹ phát triển phần mềm và tuyển dụng kỹ sư ở Trung Quốc.

ByteDance cũng cho hay các cuộc đàm phán kéo dài giữa họ và Chính phủ Mỹ đã đột ngột kết thúc vào tháng 8/2022. Công ty cũng đã công bố phiên bản đã được biên tập lại của dự thảo thỏa thuận an ninh quốc gia dài hơn 100 trang để bảo vệ dữ liệu người dùng TikTok của Mỹ, cho biết họ đã chi hơn 2 tỷ USD cho nỗ lực này.

Dự thảo thỏa thuận bao gồm việc trao cho Chính phủ Mỹ một “công tắc đóng” có thể đình chỉ hoạt động của TikTok ở Mỹ theo quyết định riêng của Washington, nếu công ty này không tuân thủ thỏa thuận. Thỏa thuận cũng cho biết phía Mỹ yêu cầu ByteDance chuyển mã nguồn của TikTok ra khỏi Trung Quốc.

Trong một thư điện tử gửi đến Bộ Tư pháp Mỹ vào ngày 1/4 và mới được ByteDance công khai, các luật sư của họ đã chỉ trích các quan chức muốn đóng cửa TikTok hơn là tiếp tục nghiên cứu một giải pháp thiết thực, khả thi và hiệu quả để bảo vệ người dùng Mỹ.

Bộ Tư pháp Mỹ từ chối bình luận về bức thư điện tử trên. Hồi tháng trước, Bộ này cho biết đạo luật giải quyết các mối lo ngại quan trọng về an ninh quốc gia theo cách phù hợp với Tu chính án thứ nhất và các giới hạn hiến pháp khác.

Nhà Trắng cũng cho biết họ muốn thấy quyền sở hữu của người Trung Quốc chấm dứt vì lý do an ninh quốc gia, nhưng không muốn “cấm cửa” TikTok.