Vấn đề Brexit: Nước Anh kẹt giữa EU và Bắc Ireland (Phần 1)

Thủ tướng Anh Theresa May. Ảnh: TTXVN phát 

Theo hãng tin AFP, Trưởng đoàn đàm phán của châu Âu Michel Barnier ngày 10/10 tuyên bố nước Anh sẽ phải chấp nhận những kiểm soát hành chính mới có giới hạn về thương mại với Bắc Ireland trong bất cứ cuộc đàm phán Brexit (chỉ việc Vương quốc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu) nào.

Trong khi đó, Thủ tướng May đã khẳng định bà sẽ không đồng ý bất cứ điều khoản Brexit nào xâm phạm đến chủ quyền của nước Anh và các đồng minh của bà tại Quốc hội cũng đã từ chối các điều khoản như vậy. 

Ông Michel Barnier cho biết: “Cả EU và Vương quốc Anh đều bác bỏ có biên giới thực tế với các đảo của Ireland, do vậy những gì vào được Bắc Ireland cũng sẽ vào được thị trường đơn nhất của chúng tôi”.

Trưởng đoàn đàm phán châu Âu cho biết các biện pháp sẽ chỉ là sự thay thế tạm thời trong khi chờ đợi đạt được một quan hệ thương mại mới với nước Anh, và các biện pháp này sẽ giảm thiểu khi London đồng ý tham gia đầy đủ liên minh thuế quan theo luật của EU. 

Ông Michel Barnier khẳng định: “Chúng tôi vẫn để ngỏ việc có một liên minh thuế quan với Vương quốc Anh. Một liên minh như vậy sẽ loại bỏ một phần quan trọng sự kiểm tra thuế quan”. Trong lúc đó, theo các đề nghị của EU về đàm phán Brexit, các doanh nghiệp Anh vận chuyển hàng hoá đi Bắc Ireland sẽ phải đăng ký “khai báo hải quan trước, qua mạng”. 

Ông Barnier nhấn mạnh: "Chỉ những điểm kiểm tra hệ thống rõ ràng giữa Bắc Ailen và phần còn lại của nước Anh là sẽ liên quan việc quét mã vạch trên các xe tải và container, vốn có thể được triển khai tại các bến phà hoặc cảng trung chuyển”. Việc kiểm tra, giám sát đối với hàng công nghiệp sản xuất tại Bắc Ireland xuất khẩu sang EU có thể được tiến hành qua "các quy định giám sát thị trường" tại các nhà máy thay vì tại biên giới.

Cuối cùng, việc kiểm tra y tế hiện nay đối với động vật đến cảng Bắc Ireland sẽ vẫn được duy trì nhưng sẽ phải chặt chẽ hơn để đảm bảo 100% hàng vận chuyển được kiểm tra thay vì chỉ 10% như hiện nay.

Theo kế hoạch, bà May sắp tới sẽ đến Brussels dự hội nghị thượng đỉnh EU. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đã mô tả hội nghị này là một "khoảnh khắc của lòng tin" cho các cuộc đàm phán về Brexit.

Các nhà lãnh đạo Anh đang chịu sức ép đạt được một thỏa thuận về rời khỏi EU trước ngày 29/3/2019 nhưng chính đảng của Bắc Ailen, mà bà May cần sự ủng hộ để có thế đa số, đã công khai đe dọa không ủng hộ thông qua ngân sách quốc gia trong cuộc bỏ phiếu vào cuối tháng này nếu bà nhượng bộ quá nhiều. 

Các nguồn tin trong đảng Liên minh Dân chủ (DUP) của Bắc Ireland, có 10 thành viên trong Quốc hội nước Anh, nói với BBC và Sky News rằng họ đang chuẩn bị phá vỡ thoả thuận ủng hộ chính phủ trong vấn đề ngân sách nếu bà May vi phạm "lằn ranh đỏ" trong đàm phán Brexit.

Việc Quốc hội thông qua ngân sách là một sự kiểm chứng lòng tin trong một chính phủ. Nếu không có lòng tin, ngân sách đó sẽ không được thông qua. Ngay sau khi thông báo về dự định của DUP được đưa ra, khi được hỏi liệu chính phủ có đặt niềm tin vào DUP, Người phát ngôn phố Downing cho biết: “Sự tin tưởng và thoả thuận ủng hộ mà chúng tôi có với DUP là điều không phải bàn cãi”./.