Xây dựng Trung tâm Tài chính tại Đà Nẵng với lợi thế vượt trội

Chủ trương này đã được nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế đánh giá cao, khẳng định Đà Nẵng có nhiều tiềm năng, lợi thế nổi bật. Tuy nhiên, đây là mô hình rất mới tại Việt Nam, nên Đà Nẵng nghiên cứu kỹ và tập trung đúng định hướng để phát triển thành công Trung tâm Tài chính khu vực.

* Phát triển công nghệ tài chính, đổi mới sáng tạo

Theo ông Andy Khoo - Tổng giám đốc Tập đoàn Terne Holdings (Singapore), Trung tâm Tài chính tại Đà Nẵng cần tận dụng thế mạnh của Việt Nam và các cơ hội trong khu vực, để thực sự khác biệt và nổi bật so với các trung tâm tài chính toàn cầu khác. Cụ thể, Trung tâm Tài chính Đà Nẵng cần tập trung vào tài chính xanh, tài chính thương mại và đổi mới kỹ thuật số; vận hành bằng tiếng Anh là bắt buộc để đảm bảo sự tin cậy từ các nhà đầu tư quốc tế.

Ông Andy Khoo cho rằng, cam kết của Việt Nam về đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 cùng với nhu cầu tài chính xanh trị giá 1 nghìn tỷ USD của ASEAN vào năm 2030 là những cơ hội tốt. Trung tâm Tài chính Đà Nẵng có thể trở thành trung tâm tài chính xanh của ASEAN bằng cách: phát hành trái phiếu xanh; tạo điều kiện cho giao dịch tín chỉ carbon và phát triển các sản phẩm tài chính dành riêng cho các nhà đầu tư quan tâm đến tính bền vững…

Ngoài ra, lĩnh vực công nghệ tài chính (FinTech) đang cách mạng hóa tài chính toàn cầu, Đà Nẵng cần có các chính sách khuyến khích đổi mới, có cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho các startup trong nhiều lĩnh vực như: blockchain, thanh toán kỹ thuật số, giải pháp tài chính dựa trên trí tuệ nhân tạo thế hệ mới (Gen AI)…

Đồng quan điểm, ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam cũng cho rằng, việc phát triển Trung tâm Tài chính tại Đà Nẵng cần tập trung vào lĩnh vực Fintech. Cụ thể là phát triển công nghệ thanh toán, công nghệ bảo hiểm, công nghệ tuân thủ, quản lý tài sản, an ninh mạng và blockchain… song song với việc phát triển các mô hình kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn theo tiêu chí ESG.

Để hiện thực hóa định hướng này, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam khuyến nghị Đà Nẵng tập trung vào ba mục tiêu chính. Trước tiên là xây dựng trung tâm tài chính theo Nghị quyết 259-NQ/CP của Chính phủ, kết hợp với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) theo Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội, đồng thời gắn kết với ngành du lịch cao cấp.

Tiếp đó là đảm bảo sự phát triển bền vững thông qua tích hợp các hoạt động kinh tế mới và cũ trong các cơ chế đặc thù của thành phố, tránh phụ thuộc vào một cơ chế riêng lẻ. Cùng đó, thực tiễn hóa các vấn đề quan trọng cụ thể như thử nghiệm giao dịch tài sản mã hóa, sàn giao dịch carbon, sàn giao dịch dữ liệu…

* Ưu đãi hấp dẫn, quản lý minh bạch

Để hấp dẫn các nhà đầu tư vào Trung tâm Tài chính Đà Nẵng, ông Rich McClellan - Giám đốc Viện Tony Blair tại Việt Nam cho biết, cơ chế ưu đãi dành cho các Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) thường tập trung vào các biện pháp như miễn thuế doanh nghiệp và miễn thuế khấu trừ tại nguồn.

Ông khuyến nghị áp dụng khuôn khổ khuyến khích theo từng cấp độ, tương tự như Chương trình khuyến khích khu vực tài chính của Singapore, trong đó các tổ chức tài chính được hưởng những ưu đãi tương ứng với giá trị hoạt động của họ.

Tuy nhiên, ông Rich McClellan cũng nhận định: Hiệu quả của các cơ chế ưu đãi dựa trên thuế có thể giảm dần trong tương lai, vì vậy, Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận bằng các cơ chế ưu đãi khác để thay thế. Ví dụ, cơ chế ưu đãi về chi phí như hỗ trợ tài chính hoặc trợ cấp chi phí hoạt động có thể giúp giảm rào cản gia nhập. Ngoài ra, triển khai tín dụng hoàn thuế đủ điều kiện (QRTC) cũng là một giải pháp khả quan, vì cơ chế này cung cấp hỗ trợ tài chính trực tiếp cho doanh nghiệp.

Đối với ưu đãi về pháp lý, ông Rich McClellan khuyến nghị nên ưu tiên đơn giản hóa và tăng cường hiệu quả quy trình thành lập công ty. Trong đó quy định rõ ràng về yêu cầu nộp đơn đăng ký, xử lý tập trung tại một cơ quan có thẩm quyền duy nhất và xác định trước mốc thời gian phê duyệt để tránh chậm trễ do thủ tục hành chính.

Còn Tiến sĩ Andreas Baumgartner EMBS, Viện Metis cho rằng, để thành công, một Trung tâm Tài chính cần có hệ thống quản trị, pháp lý mạnh mẽ, minh bạch và đáng tin cậy. Như tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai, các yêu cầu về quản trị, pháp lý được thể hiện thông qua việc thiết lập ba thực thể riêng biệt, đảm bảo rằng mỗi chức năng được thực thi hiệu quả và độc lập.

Cơ quan Quản lý Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFCA) đảm nhiệm toàn bộ phát triển khu vực, định vị và quảng bá, quản lý bất động sản, và đăng ký các công ty hoạt động trong Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai. Còn Cơ quan Dịch vụ Tài chính Dubai (DFSA) thì chịu trách nhiệm cung cấp giấy phép dịch vụ tài chính, điều tiết các dịch vụ tài chính và đảm bảo Trung tâm được quản lý tốt và có uy tín cao.

Ngoài ra, Tòa án Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai, kết hợp với các dịch vụ trọng tài, chịu trách nhiệm giải quyết tranh chấp phát sinh trong Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai một cách thực sự trung lập.

Theo Tổng giám đốc Tập đoàn Terne Holdings Andy Khoo, khi kết hợp với phát triển nhân tài và hệ thống pháp lý độc lập, Việt Nam sẽ có được Trung tâm Tài chính phù hợp với những nhu cầu của tương lai, quản trị phù hợp các quy tắc quốc tế, tạo ra một hệ sinh thái nơi doanh nghiệp phát triển thịnh vượng và các nhà đầu tư cảm thấy an toàn.

Khi đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế Đà Nẵng sẽ trở thành nơi giao thoa giữa sự đổi mới và tính ổn định, thúc đẩy sự phát triển bền vững cho cả khu vực và toàn cầu.