Các biện pháp thuế quan của Mỹ liệu có hiệu quả?

Tổng thống Donald Trump. Ảnh: UPI/TTXVN

Trong khi đó, thống kê cho thấy thâm hụt thương mại của Mỹ đối với Trung Quốc tăng kỷ lục. Ngày 6/9 (theo giờ Mỹ), cuộc trưng cầu ý kiến của người dân về việc Mỹ áp thuế bổ sung đối với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc kết thúc.

Dự kiến sớm nhất vào ngày 7/9 (theo giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tuyên bố triển khai biện pháp áp thuế bổ sung vòng thứ 2 đối với hàng hóa Trung Quốc, sau khi đã thực hiện áp thuế bổ sung đối với 50 tỷ USD hàng hóa đầu tiên đến từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Theo Phó Giám đốc Viện Cato (Mỹ) Simon Lester, giống như lần áp thuế bổ sung đối với 50 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc đầu tiên, trong lần áp thuế bổ sung trị giá 200 tỷ USD này, phía Mỹ rất có thể sẽ phân giai đoạn tiến hành, bước đầu tiên có thể nhằm vào 20 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc.

Nếu kinh tế Mỹ không xuất hiện vấn đề lớn, chính quyền của ông Donald Trump cho rằng biện pháp thuế quan có tác dụng, nên họ sẽ kiên trì thực hiện.

Trước đó, khi trả lời truyền thông Mỹ, Chủ tịch Ủy ban Kinh tế quốc gia thuộc Nhà Trắng, ông Larry Kudlow cho rằng (Bắc Kinh) không nên đánh giá thấp quyết tâm chuẩn bị chiến tranh thương mại với Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump.

Mỹ sẽ đạt được thỏa thuận với Liên minh châu Âu (EU), bắt tay với EU chống Trung Quốc. Nói cách khác, Trung Quốc sẽ ngày càng bị cô lập và kinh tế sẽ đi xuống. Theo Larry Kudlow, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình dường như cho rằng sau bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, (quyền lực) của ông Trump sẽ bị suy yếu, buộc phải giảm sức ép thương mại đối với Trung Quốc, nhưng đây là một pha đánh cược tồi tệ.

Quả thực hồi đầu tháng Chín, Tổng thống Donald Trump đã nói với hãng tin Reuters của Anh rằng giải quyết chiến tranh thương mại với Trung Quốc cần phải có thời gian và hiện nay, ông không có khung thời gian cho việc “hưu binh”.

Tổng thống thứ 45 của Mỹ còn đe dọa áp thuế bổ sung đối với toàn bộ hơn 500 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ hàng năm. Gần đây nhất, khi phát biểu với phóng viên tại Nhà Trắng vào hôm 5/9, ông Trump cho biết Mỹ dù rất tôn trọng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng hiện nay hai bên vẫn không thể đạt được thỏa thuận liên quan.

Phía Mỹ dường như có thêm cớ để gia tăng áp lực đối với Trung Quốc trong lĩnh vực thương mại. Lâu nay, thâm hụt thương mại với Trung Quốc ở mức cao kỷ lục luôn khiến ông Trump không hài lòng.

Trong khi đó, thống kê của Bộ Thương mại Mỹ đưa ra hôm 4/9 cho thấy trong tháng 7, thâm hụt thương mại của Mỹ tăng 9,5%, lên mức 50,1 tỷ USD, là mức tăng cao nhất trong 1 tháng kể từ năm 2015.

Nguyên nhân chủ yếu là do xuất khẩu đậu tương và máy bay dân dụng giảm, trong khi nhập khẩu tăng. Cùng thời gian, thâm hụt thương mại của Mỹ đối với Trung Quốc tăng 10%, lên mức cao mới là 36,8 tỷ USD, trong đó lượng hàng hóa Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 5,6%, còn xuất khẩu giảm 7,7%.

Tại sao sau khi Tổng thống Mỹ áp dụng biện pháp thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc, thâm hụt thương mại của Mỹ đối với Trung Quốc vẫn gia tăng? Theo nghiên cứu viên cao cấp Gary Clyde Hufbauer thuộc Viện Nghiên cứu kinh tế quốc tế Peterson (PIIE), số liệu tháng 7 tạm thời chưa phản ánh ảnh hưởng của biện pháp thuế quan.

Nếu biện pháp này thực sự ảnh hưởng tới nền kinh tế, cần phải đợi 3-4 tháng sau mới xuất hiện. Bên cạnh đó, việc đồng USD mạnh hơn các đồng tiền khác cũng là nguyên nhân khiến nhập khẩu cao hơn xuất khẩu. Ngoài ra, theo Phó Chủ tịch Tập đoàn dịch vụ tài chính PNC (Mỹ) William Adams, kinh tế Mỹ đang trong thời kỳ tương đối thịnh vượng.

Tuy biện pháp thuế quan làm giá hàng hóa nhập khẩu tăng, nhưng nhu cầu trong nước của Mỹ vẫn rất dồi dào, các doanh nghiệp nhập khẩu của Mỹ vẫn cần nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc, không ít doanh nghiệp đã sớm bố trí, tạm thời không thay đổi kế hoạch và sách lược mua sắm.

Cùng với việc kinh tế Mỹ có nhiều biểu hiện tốt, giới phân tích nhận định sự gia tăng thâm hụt thương mại với Trung Quốc nhiều khả năng sẽ khiến mối quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục leo thang căng thẳng và chính quyền Trump có khả năng tung ra thêm đòn tấn công kinh tế./.