Canada: Tăng thuế thu nhập có thể dẫn đến những hậu quả kinh tế khó lường

Báo cáo, sử dụng dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu và Mô hình Mô phỏng Chính sách Xã hội (SPSD/M) của Cơ quan Thống kê Canada, cho thấy, 20% gia đình có thu nhập cao nhất đóng gần 2/3 (65,3%) thuế thu nhập cá nhân của cả nước và hơn một nửa (58,3%) tổng số thuế.

Con số này cao hơn tỷ lệ thu nhập của họ so với tổng thu nhập gia đình ở Canada, vốn chiếm 49,5%.

Trong khi đó, ước tính 20% hộ gia đình có thu nhập thấp nhất chỉ đóng 0,7% tổng số thuế thu nhập cá nhân liên bang và tỉnh, trong khi thu nhập của họ chỉ chiếm 4,3% tổng thu nhập gia đình. Nói cách khác, tỷ lệ tổng thu nhập mà nhóm này nhận được lớn hơn 6 lần so với tỷ lệ thuế thu nhập mà họ phải đóng.

Viện Fraser định nghĩa 20% hộ gia đình có thu nhập cao nhất là những hộ gia đình có thu nhập trên 270.472 đô la Canada (CAD), tương đương khoảng 191.239 USD, trong khi 20% hộ gia đình có thu nhập thấp nhất là những hộ gia đình có thu nhập dưới 63.068 CAD.

Các tác giả của báo cáo cho rằng, sự khác biệt lớn về gánh nặng thuế một phần là do tính lũy tiến của hệ thống thuế Canada, trong đó tỷ lệ thuế phải nộp thường tăng lên khi thu nhập tăng. Ví dụ: 20% hộ gia đình có thu nhập thấp nhất phải trả thuế thu nhập trung bình là 2,7%, trong khi 20% hộ gia đình có thu nhập cao nhất phải trả thuế suất trung bình là 23,1%.

Báo cáo cũng lưu ý rằng, những phát hiện này thách thức một quan niệm sai lầm phổ biến ở Canada rằng những người có thu nhập cao nhất không đóng thuế đầy đủ và việc tăng thuế đối với nhóm thu nhập này là một cách hiệu quả để tạo ra thêm doanh thu cho chính phủ.

Giám đốc Nghiên cứu Tài chính tại Viện Fraser, Jake Fuss, cho biết: “Quan điểm cho rằng những người có thu nhập cao nhất không đóng phần thuế công bằng của họ đã bỏ qua bằng chứng cho thấy các gia đình này đóng một tỷ lệ thuế tổng thể cao hơn mức bình thường”.

Trên thực tế, nhóm 20% có thu nhập cao nhất là nhóm duy nhất đóng thuế thu nhập cao hơn tỷ lệ thu nhập của họ và cũng là nhóm duy nhất đóng tổng thuế cao hơn tỷ lệ thu nhập của họ (tổng thuế bao gồm các loại thuế như thuế bán hàng, thuế bất động sản, thuế nhiên liệu và thuế rượu).

Nhóm thu nhập thứ 2, bao gồm những người Canada có thu nhập từ 63.089 CAD đến 111.354 CAD, đóng 6,5% tổng thuế, so với 9,3% tỷ lệ thu nhập của họ. Nhóm thu nhập thứ 3 đóng 12,7% tổng thuế với 14,6% tổng thu nhập và nhóm thu nhập thứ 4, với thu nhập từ 171.299 CAD đến 270.472 CAD, đóng 20,8% tổng thuế so với 22,3% tỷ lệ thu nhập.

Trong khi đó, nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc tăng thuế đối với những người có thu nhập cao nhất có thể dẫn đến những thay đổi về hành vi, làm giảm thu nhập chịu thuế thông qua việc lập kế hoạch thuế, trốn thuế hoặc gian lận thuế, dẫn đến việc chính phủ thu được ít doanh thu hơn dự kiến.

Các tác giả trích dẫn một nghiên cứu năm 2019 sử dụng dữ liệu lịch sử của Canada để điều tra phản ứng đối với việc chính phủ liên bang tăng thuế đối với những người có thu nhập cao.

Nghiên cứu này cho thấy rằng việc tăng một điểm phần trăm thuế suất thu nhập cá nhân cao nhất có liên quan đến việc giảm thu nhập chịu thuế 0,5%. Việc tăng thuế đối với những người có thu nhập cao đã bỏ qua những hậu quả kinh tế này.

Báo cáo cũng lưu ý rằng, việc tăng thuế làm giảm khả năng cạnh tranh của Canada với các nước công nghiệp hóa khác, đặc biệt là Mỹ. Theo Báo cáo, việc tăng thuế đối với những người có thu nhập cao nhất khiến Canada trở thành một nơi kém hấp dẫn hơn để sinh sống và làm việc đối với những người có tay nghề cao như bác sĩ, nhà khoa học, nhà quản lý và kỹ sư phần mềm.

Tóm lại, Báo cáo cảnh báo rằng, nếu chính phủ liên bang hoặc một số tỉnh quyết định tiếp tục tăng thuế suất hiện hành đối với những người có thu nhập cao nhất, họ có thể sẽ thu được ít doanh thu hơn dự kiến.

ông Fuss cho biết: “Người dân Canada nên nhận thức rằng hệ thống thuế của Canada đã mang tính lũy tiến và những lời kêu gọi tăng thuế hơn nữa đối với những người có thu nhập cao nhất có thể dẫn đến những hậu quả kinh tế không lường trước được”.