Canada thắt chặt kiểm duyệt đăng ký kinh doanh

Một báo cáo mới đây cho rằng Canada đã tiến chậm hơn bạn bè quốc tế khi tới giờ mới quyết định buộc các công ty tư nhân công khai thông tin về quyền sở hữu trong bối cảnh nền kinh tế đầy rẫy những doanh nghiệp được thành lập để rửa tiền, trốn thuế, những tên khủng bố và tội phạm lợi dụng lỗ hổng tài chính để hoạt động.

Chính phủ không nên cho phép tội phạm dễ dàng sử dụng các khoản tiền tài trợ bất hợp pháp. Nghiên cứu của bà Johnson được ủy thác bởi PWYP chi nhánh Canada, một liên minh toàn cầu giúp người dân có tiếng nói trong quy chế điều hành các công ty khai thác tài nguyên, ví dụ như các công ty khai thác mỏ.  

Tại Canada, PWYP bao gồm Tổ chức giành công bằng thuế và Tổ chức nghiên cứu tính minh bạch. Báo cáo của bà Johnson tập trung vào "quyền sở hữu của người hưởng lợi” nhằm tìm ra người được hưởng lợi thực sự từ các tập đoàn bí ẩn giấu giếm các vấn đề tài chính sau những cái tên và số liệu không rõ ràng.

Báo cáo của bà Johnson cho thấy các công ty tư nhân có thể xin cấp giấy chứng nhận thành lập tập đoàn và được liệt kê trong sổ đăng ký của bang từ chính quyền các bang.

Giám đốc của các công ty và địa chỉ của họ sẽ được đưa vào thư mục của bang, nhưng thông tin về quyền sở hữu lại không được làm rõ. Một sổ đăng ký cổ phần bao gồm tên, địa chỉ và số cổ phần của tất cả các cổ đông đăng ký (không nhất thiết phải là người hưởng lợi) phải được lưu trữ tại địa điểm kinh doanh, nhưng không hề có luật nào bắt doanh nghiệp công khai những giấy tờ này.

Tổ chức PWYP đang thúc giục Chính phủ Canada đưa ra luật đăng ký kinh doanh nghiêm ngặt hơn tại các tỉnh và liên bang, và buộc các công ty tư nhân phải tiết lộ danh tính của chủ sở hữu bí mật.

Luật Canada cho phép "một người thực hiện hoạt động kinh doanh thay cho một người khác mà không phải tiết lộ mối quan hệ của họ với các đại lý, ủy viên, người được ủy thác, giám đốc và các cổ đông được ủy thác".

Những luật này thường bị lạm dụng trong các vụ lừa đảo, gian lận bất động sản và để che giấu quyền sở hữu hay quyền kiểm soát thực sự của người uỷ quyền. Luật tín thác ở Canada dễ dàng cho phép tội phạm che giấu quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát thực sự.

Hiện tại, hệ thống luật liên bang lỏng lẻo đang cho phép các chủ sở hữu này ẩn danh tính, ngay cả khi Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã phá vỡ những điều luật tương tự và buộc các doanh nghiệp phải công khai quyền sở hữu của người hưởng lợi tại các cơ quan có thẩm quyền.

Bà Johnson cho rằng Canada đang sở hữu hệ thống luật cho các doanh nghiệp tư nhân lỏng lẻo giống như Mỹ và Australia.

Chính phủ Canada đương thời đã từng cam kết thực hiện một cuộc cải cách luật đăng ký doanh nghiệp vào ngày 22/3/2017 khi khẳng định rằng việc thực hiện các tiêu chuẩn mạnh mẽ về minh bạch quyền sở hữu công ty của người hưởng lợi là nhằm ngăn chặn các hành vi rửa tiền, tài trợ cho khủng bố, trốn thuế và tránh thuế mà vẫn đảm bảo thuận lợi kinh doanh tại Canada.

Chính phủ Bảo thủ tiền nhiệm cũng từng cam kết hành động để nâng cao tính minh bạch ở Canada trong cuộc họp của Nhóm G20 ở Brisbane (Australia) năm 2014, nhưng tiến độ của cải cách không có nhiều thay đổi kể từ đó.

Báo cáo của luật sư Johnson bao gồm 8 thực tiễn hàng đầu rút ra từ các khu vực pháp lý trên khắp thế giới mà Canada cần phải điều chỉnh phù hợp để quản lý một cách hiệu quả. Trong đó có các phát kiến thành lập một cơ quan đăng ký duy nhất cho 14 khu vực pháp lý của Canada, quyền truy cập miễn phí và rộng mở để đăng ký cho công dân và cập nhật kịp thời.

Bà Johnson thừa nhận sự khó khăn của việc có quá nhiều tỉnh và lãnh thổ, nhưng bà cũng đưa ra rằng chính phủ liên bang đã từng hợp tác để quản lý nhiều vấn đề khác. "Các bang đã từng cùng bắt tay hợp tác trên các lĩnh vực khác, vậy nên điều này là có thể thực hiện".