Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung không chỉ là đàm phán căng thẳng vì lợi ích ngắn hạn

Theo ông Patrick M. Cronin, Giám đốc cao cấp của Chương trình An ninh châu Á-Thái Bình Dương thuộc Trung tâm An ninh Mỹ Mới tại Washington (Mỹ), cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung tiếp tục leo thang cho thấy sự cạnh tranh chiến lược ngày càng mạnh mẽ giữa hai cường quốc kinh tế này chứ không chỉ là các cuộc đàm phán căng thẳng vì những lợi ích ngắn hạn.

Trong dự luật về chính sách quốc phòng thông qua hồi đầu tháng 8/2018, Quốc hội Mỹ tỏ ý lo ngại về tham vọng của Trung Quốc về công nghệ mới nổi và ảnh hưởng chính trị chứ không chỉ không gian mạng hay hàng hải.

Sự ủng hộ của Quốc hội Mỹ đối với sự cạnh tranh chiến lược dài hạn của nước này với Trung Quốc với mục tiêu tạo ra một môi trường thương mại công bằng và có đi có lại - là rất mạnh mẽ và ngày càng tăng.

Trong khi đó, các quan chức Mỹ và Trung Quốc ngày 23/8 đã kết thúc hai ngày đàm phán thương mại mà không đạt được bất kỳ đột phá nào, trong khi căng thẳng thương mại song phương tiếp tục leo thang sau khi hai nước áp mức thuế nhập khẩu 25% đối với lượng hàng hóa trị giá 16 tỷ USD của mỗi bên.

Trong một thông báo trên trang web của mình, Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 24/8 cho biết, nước này và Mỹ đã có cuộc trao đổi mang tính xây dựng và thẳng thắn liên quan tới các vấn đề thương mại và cả hai bên sẽ duy trì liên lạc "liên quan tới các kế hoạch trong tương lai".

Cũng trong ngày 23/8, Mỹ đã bắt đầu đánh thuế bổ sung 25% đối với 279 chủng loại hoàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc với giá trị 16 tỷ USD, bao gồm các sản phẩm bán dẫn, nhựa, hóa chất và thiết bị đường sắt.

Đáp lại, Trung Quốc cũng áp mức thuế tương tự với 333 chủng loại hàng hóa với cùng giá trị của Mỹ, bao gồm than đá, đồng phế liệu, nhiên liệu, các sản phẩm thép, xe buýt, và thiết bị y tế.

Trong một tuyên bố đăng trên website, Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng rõ ràng hành động nói trên của Washington vi phạm các nguyên tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Bắc Kinh sẽ khiếu nại lên tổ chức này nhằm đảm bảo tự do thương mại và các cơ chế đa phương cũng như các lợi ích và quyền hợp pháp của mình.

Trong khi đó, giới chuyên gia kinh tế ước tính rằng cứ mỗi 100 tỷ USD hàng nhập khẩu bị đánh thuế sẽ làm thương mại toàn cầu giảm khoảng 0,5%.

Theo dự đoán của các chuyên gia, cuộc chiến thuế quan này sẽ tác động trực tiếp, làm tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc năm 2018 giảm bớt 0,1-0,3 điểm phần trăm, còn tăng trưởng kinh tế Mỹ cũng sẽ chậm lại, với mức giảm thấp hơn nhưng thiệt hại sẽ gia tăng trong năm sau.

Bên cạnh đó, các nước khác cũng như những doanh nghiệp có mối ràng buộc với chuỗi cung ứng toàn cầu của Trung Quốc cũng sẽ bị “vạ lây”.