EU "không lạc quan" về triển vọng tránh kịch bản Brexit không thỏa thuận

Cờ Anh (phía dưới) và cờ EU (phía trên) tại thủ đô London, Anh. Ảnh: AFP/ TTXVN

Trưởng đoàn đàm phán của Liên minh châu Âu (EU) về vấn đề Anh rời khỏi EU, còn gọi là Brexit, ông Michel Barnier cho biết EU sẽ không thay đổi “thỏa thuận ly hôn” đã đạt được với Chính phủ Anh trước đây và ông "không lạc quan" về triển vọng tránh được kịch bản Brexit không thỏa thuận.

Ông Barnier cho biết yếu tố gây tranh cãi nhất của thỏa thuận, điều khoản "chốt chặn", cơ chế nhằm giữ cho đường biên giới mở giữa vùng lãnh thổ Bắc Ireland thuộc Anh và CH Ireland trong mọi tình huống, vẫn phải được duy trì.

Thủ tướng Anh Boris Johnson đã kêu gọi loại bỏ điều khoản "chốt chặn" để tiến tới một thỏa thuận mới trước thời điểm Anh rời khỏi EU vào ngày 31/10.

Viết trên tờ Sunday Telegraph của Anh, ông Barnier cho biết Brussels không bị thuyết phục sau "các cuộc thảo luận căng thẳng với các quốc gia thành viên EU về sự cần thiết phải đảm bảo tính toàn vẹn của Thị trường chung EU, trong khi vẫn giữ cho biên giới hoàn toàn mở".

Theo ông Barnier, "chốt chặn” là cơ chế linh hoạt tối đa mà EU có thể dành cho một quốc gia không phải thành viên.

Nhà đàm phán EU này cho biết ông không lạc quan về khả năng hai bên tránh được một kịch bản Brexit không thỏa thuận nhưng ông vẫn sẽ cân nhắc tất cả các đề xuất mà Chính phủ Anh đưa ra phù hợp với “thỏa thuận ly hôn”.

Trước đó, trả lời báo giới khi tới Helsinki tham dự cuộc họp với những người đồng cấp EU, Ngoại trưởng Ireland Simon Coveney ngày 30/8 cho biết dù tất cả các bên đều mong muốn có một thỏa thuận Brexit nhưng hiện tại phía Anh chưa đưa ra được đề xuất nào đáng kể để thay thế cho điều khoản "chốt chặn".

Ngoại trưởng CH Ireland khẳng định dù quốc gia này mong muốn hai bên có thể đạt thỏa thuận hơn bất kỳ quốc gia nào khác trong EU nhưng thỏa thuận đó phải dựa trên và thống nhất với thỏa thuận Brexit hiện nay.

Quan chức này khẳng định nếu có các phương án thay thế đáng tin cậy và đảm bảo chức năng tương tự với điều khoản kể trên, phía EU sẽ sẵn sàng lắng nghe.

Anh không thể chỉ đơn giản yêu cầu loại bỏ điều khoản này và hứa hẹn giải quyết vấn đề đường biên giới trên đảo Ireland trong các cuộc đàm phán tương lai mà không có cách làm cụ thể.

Về phía Anh, phát biểu với hãng tin Sky News, Thủ tướng Anh Boris Johnson bày tỏ quan ngại rằng càng nhiều đối tác của Anh trong EU nghĩ có thể trì hoãn Brexit và Quốc hội Anh có thể "giữ chân" chính phủ. Điều này cũng đồng nghĩa với việc ít có khả năng Brussels sẽ trao cho London thỏa thuận mà nước này cần.

Thủ tướng Johnson đồng thời cảnh báo nếu các nghị sĩ Anh vào tuần tới tìm cách ngăn chặn hoặc trì hoãn Brexit sau ngày 31/10, điều này sẽ gây ra những "tổn thất về lâu dài" đối với các chính đảng lớn ở Anh, cũng như niềm tin của công chúng vào nền chính trị.

Các nghị sĩ đối lập và một số nghị sĩ trong đảng Bảo thủ của Thủ tướng Johnson muốn đưa ra một dự luật nhằm ngăn chặn nguy cơ Brexit không thỏa thuận.

Tuy nhiên, ông Johnson cho rằng việc chuẩn bị cho một Brexit "cứng" sẽ cho phép chính phủ đạt được một thỏa thuận với EU.

Theo tờ Financial Times của Anh, với việc Quốc hội Anh nghỉ họp, “Brexit cứng”, tức việc Anh ra khỏi Liên minh châu Âu (EU) mà không đạt thỏa thuận, hiện giờ là khả năng cao nhất có thể xảy ra vào cuối tháng 10 tới.

Nền kinh tế nước này chưa sẵn sàng cho kịch bản này. Kinh tế Anh đã giảm 0,2% trong quý II/2019.

Một nghiên cứu của Ngân hàng Trung ương Anh mới đây ước tính nước này bị mất 3% thu nhập quốc gia trong ba năm kể từ khi bỏ phiếu rời khỏi EU.

Sự không chắc chắn trong vấn đề Brexit đã cản trở tăng trưởng đầu tư kinh doanh trong bốn năm kể từ khi Quốc hội thông qua luật yêu cầu trưng cầu ý dân./.