Giải mã "cơn sốt" thị thực đặc định tại Nhật Bản

Số lượng người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản với thị thực “kỹ năng đặc định” (lao động có tay nghề) đã tăng mạnh kể từ khi thị thực này được tạo ra cách đây 5 năm để giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động.

Theo Bộ Tư pháp Nhật Bản, tính đến cuối tháng 6/2024 đã có 251.747 người đang làm việc với thị thực "kỹ năng đặc định" tại nước này, tương đương khoảng 60% thực tập sinh kỹ thuật. Những người nắm giữ thị thực này được chấp nhận làm việc tại 16 ngành công nghiệp đang thiếu hụt lao động, chẳng hạn như chăm sóc điều dưỡng, sản xuất thực phẩm và đồ uống.

Không giống như các điều kiện theo chương trình đào tạo thực tập sinh kỹ thuật, thị thực này cho phép áp dụng các điều kiện làm việc có lợi cho cả người lao động và người sử dụng lao động. Ví dụ, người sở hữu thị thực có thể làm thêm giờ nhiều hơn, bao gồm cả ca đêm. Họ cũng được làm việc trong nhiều ngành nghề hơn so với những người tham gia chương trình đào tạo thực tập sinh kỹ thuật. Một điểm hấp dẫn lớn khác của thị thực này là người sở hữu có thể thay đổi công việc sau khi làm việc được một đến hai năm.

Số liệu của Bộ Lao động Nhật Bản cho thấy tính đến cuối tháng 10/2023, có 2.048.675 người nước ngoài đang làm việc tại Nhật Bản. Con số trên tăng 225.950 người so với một năm trước đó, với những người sở hữu thị thực "kỹ năng đặc định" chiếm phần lớn mức tăng.

Một số lượng lớn thực tập sinh kỹ thuật đã đến Nhật Bản sau khi chính phủ nới lỏng các hạn chế nhập cảnh trong đại dịch COVID-19 vào mùa Xuân năm 2022. Số lượng lao động có thị thực "kỹ năng đặc định" dự kiến sẽ tăng nhanh. Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản cho biết nhiều thực tập sinh dự kiến sẽ được cấp thị thực này sau khi hoàn tất chương trình đào tạo ba năm.

Tuy nhiên, bà Jiho Yoshimizu, Giám đốc đại diện của tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ người Việt Nam tại Nhật Bản có tên Nichietsu Tomoiki Shienkai cho biết, cần thay đổi một số quy tắc đối với lao động nước ngoài có thị thực "kỹ năng đặc định" và mong muốn chuyển việc.

Hiện tại, những người chọn thay đổi công việc vì lý do riêng bị cấm làm việc trong thời gian tìm kiếm nơi làm việc mới. Điều đó khiến những người lựa chọn làm việc bán thời gian trong giai đoạn tìm việc trở thành người vi phạm pháp luật.

Bà Yoshimizu khuyên những người sở hữu thị thực "kỹ năng đặc định" đang tìm kiếm việc làm tạm thời trở về nước. Tuy nhiên, họ thường không nghe theo lời khuyên vì họ có thể kiếm được 11.000 yen (khoảng 70 USD) một ngày nếu họ làm việc bán thời gian trong ngành xây dựng ở Nhật Bản.