Giải pháp quản lý hơn 75.000 ha đất lâm nghiệp "chưa có rừng" ở Lâm Đồng

Phần lớn diện tích này là đất rừng, đất lâm nghiệp đã bị tàn phá, lấn chiếm và sử dụng để trồng các loại cây nông nghiệp, công nghiệp…

Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp Đức Hòa (trực thuộc UBND tỉnh Lâm Đồng) đang được giao quản lý, bảo vệ gần 10.400 ha rừng, đất rừng thuộc địa giới hành chính các xã Đức An, Đắk Song (tỉnh Lâm Đồng). Theo số liệu kiểm kê rừng mới nhất được công bố vào cuối năm 2024, tổng diện tích đất có rừng của công ty gần 4.000 ha, phần còn lại (hơn 6.400 ha, tức chiếm hơn 60%) được xác định là "chưa có rừng".

Theo ông Nguyễn Bá Giáp, Giám đốc công ty, rừng trên lâm phần được giao cho đơn vị bị người dân tàn phá, lấn chiếm để trồng các loại cây công nghiệp, nông nghiệp. Trong số đó, phần lớn diện tích bị xác định là "chưa có rừng" đã bị tàn phá, lấn chiếm đã hơn 10 năm, thậm chí có nhiều diện tích đã hơn 20 năm. Đáng chú ý hơn, khoảng 2 năm trở lại đây, do giá cả cà phê, hồ tiêu, sầu riêng… tăng cao nên xảy ra tình trạng người dân phá lại, lấn chiếm lại các diện tích đang tái sinh rừng.

"Nhiều nương rẫy cũ dân đã bỏ hoang, đang tái sinh rừng, nay dân phá lại, lấn chiếm lại để trồng các loại cây công nghiệp. Thêm nữa là tình trạng nắng nóng, hạn hán kéo dài nên các hộ dân lấn chiếm các diện tích ao hồ, sình lầy để đào ao, lấy nước tưới cho cây trồng. Mặc dù công ty làm rất quyết liệt nhưng việc quản lý, bảo vệ rừng, ngăn chặn các hành vi lấn, chiếm đất rừng vẫn rất khó khăn", ông Nguyễn Bá Giáp trao đổi thêm.

Để ngăn chặn các hành vi lấn, chiếm, chuyển đổi trái phép đất rừng, Công ty Lâm nghiệp Đức Hòa đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Đối với các diện tích rừng bị phá mới, hoặc lấn, chiếm mới, công ty cương quyết xử lý các đối tượng, thu hồi để trồng lại rừng hoặc tái sinh rừng. Đối với các diện tích người dân đã canh tác ổn định, công ty tiến hành ký hợp đồng với người dân để phát triển các mô hình nông lâm kết hợp, hoặc vận động người dân trồng xen các loại cây lâm nghiệp (như mắc ca, dổi…) để phát triển rừng, nâng cao độ che phủ rừng.

"Trong năm 2025, theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Công ty Lâm nghiệp Đức Hòa dự kiến sẽ trồng rừng tập trung và khoanh nuôi, tái sinh rừng với diện tích khoảng 70 ha. Đồng thời, triển khai trồng rừng theo mô hình nông lâm kết hợp trên diện tích 250 ha. Mục tiêu chính của công ty là tiếp tục phát triển rừng, nâng cao độ che phủ trên các diện tích đang được Nhà nước giao quản lý, bảo vệ", ông Nguyễn Bá Giáp thông tin thêm.

Bên cạnh đó, Công ty Lâm nghiệp Đức Hòa cũng kiến nghị các ngành chức năng kiểm đếm, khảo sát thực trạng và đề xuất trả về địa phương diện tích hơn 2.400 ha. Đây là diện tích đang được giao cho công ty quản lý nhưng đã bị người dân lấn, chiếm để trồng các loại cây công nghiệp. Trong số đó, nhiều vườn cà phê đã tới chu kỳ thứ 2, tức người dân đã lấn chiếm, sử dụng từ 20 – 25 năm.

Tương tự, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đắk Ntao (trực thuộc UBND tỉnh Lâm Đồng) đang được giao quản lý, bảo vệ gần 11.200ha rừng, đất rừng tại các xã Trường Xuân, Quảng Sơn (tỉnh Lâm Đồng). Trong số này, diện tích đất có rừng hơn 8.100 ha, phần còn lại (hơn 3.100ha, tương đương gần 28%) được xác định là "chưa có rừng”. 

Theo báo cáo của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đắk Ntao, trong tổng số hơn 3.100ha đất "chưa có rừng", có hơn 1.800 ha đã bị các hộ dân lấn, chiếm, sử dụng trái phép để trồng các loại cây công nghiệp, nông nghiệp. Trong đó, phổ biến nhất là cà phê, tiêu, sầu riêng, bơ…

Ông Phùng Văn Kiên, Phó Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đắk Ntao chia sẻ, mấy năm gần đây, do giá cả cà phê, hồ tiêu tăng cao, tình trạng tái lấn chiếm đất rừng diễn biến khá phức tạp. Loại đất mà các đối tượng nhắm đến chủ yếu là đất lâm nghiệp đang có cây bụi, cây cỏ, đất có cây gỗ tái sinh.

Để ngăn chặn tình trạng lấn, chiếm đất lâm nghiệp, lực lượng quản lý, bảo vệ rừng của công ty đã tăng cường tuần tra, kiểm soát các điểm nóng và xử lý các đối tượng, kiên quyết đưa các diện tích này vào khoanh nuôi, tái sinh hoặc trồng lại rừng.

"Đối với các diện tích đã bị lấn, chiếm lâu năm thì chúng tôi vận động người dân trồng nông lâm kết hợp. Trước mắt xử lý như vậy để hài hòa, dân vẫn sản xuất nông nghiệp được, còn công ty thì phát triển được diện tích rừng, nâng cao được độ che phủ rừng. Mong muốn của công ty là các ngành chức năng có các giải pháp quyết liệt để xử lý tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng", ông Phùng Văn Kiên chia sẻ thêm.

Theo báo cáo của ngành chức năng tỉnh Lâm Đồng, khu vực phía Tây của tỉnh (địa phận tỉnh Đắk Nông cũ) hiện có hơn 75.000 ha đất lâm nghiệp "chưa có rừng". Việc quản lý, sử dụng các diện tích này theo đúng các quy hoạch đã được thẩm định, phê duyệt gặp khá nhiều khó khăn. Hiện, ngành chức năng đang tăng cường quản lý đất đai, quản lý bảo vệ rừng. Đồng thời, vận động người dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương về lâm nghiệp, đất đai, dân cư…

Ngành chức năng của tỉnh Lâm Đồng và các đơn vị chủ rừng cũng đang triển khai nhiều đề án, chương trình của Trung ương và địa phương nhằm khuyến khích, thu hút người dân tham gia bảo vệ rừng, đất lâm nghiệp, góp phần tạo sinh kế, việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế - xã hội, ổn định an ninh, trật tự tại địa phương.

Về phương hướng quản lý, bảo vệ diện tích hơn 75.000 ha nêu trên, các ngành chức năng tỉnh Lâm Đồng đang phối hợp với các địa phương, đơn vị chủ rừng thực hiện công tác quy hoạch để sử dụng đất đúng mục đích, tổ chức đo đạc, lập bản đồ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai của địa phương làm cơ sở đưa vào quản lý, sử dụng đất đúng mục đích, đảm bảo hiệu quả theo quy định hiện hành. Đồng thời, khuyến khích người dân tham gia quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững.