Kinh tế Mỹ sẽ sớm cảm nhận tác động của cuộc chiến thương mại? (Phần 1)

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: EFE-EPA/TTXVN

Theo một cuộc khảo sát ý kiến của 100 nhà kinh tế do hãng tin Reuters thực hiện trong các ngày từ 13-21/8, đà tăng trưởng kinh tế của Mỹ sẽ giảm tốc đều đặn trong những quý tới sau khi đạt mức tăng trưởng hảng quý cao nhất trong bốn năm qua vào quý II/2018. 

Một phần nhờ vào gói giảm thuế trị giá 1.500 tỷ USD hồi cuối năm 2017, kinh tế Mỹ trong quý II/2018 đã tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái, số liệu tốt nhất trong gần bốn năm qua. Tuy vậy, cuộc thăm dò trên cho thấy các nhà kinh tế tin rằng kinh tế Mỹ sẽ để lỡ thời cơ và sẽ tăng trưởng chưa tới 50% con số trên vào cuối năm tới.

Trước đó, các con số thống kê dự đoán kinh tế Mỹ chỉ tăng 3% trong quý III và tăng 2,7% trong quý IV/2018. Tác động tích cực đối với tăng trưởng trong ngắn hạn của gói giảm thuế hồi năm 2017 được dự đoán sẽ bị suy giảm trong thời gian tới. 

Theo các nhà kinh tế kể trên, “các biện pháp bảo hộ thương mại mà Mỹ thực hiện cho đến nay và các biện pháp đáp trả của các nước nhiều khả năng sẽ làm giảm tăng trưởng không nhiều.

Tuy nhiên, điều này sẽ thay đổi trong trường hợp chiến tranh thương mại xảy ra trên toàn cầu với một loạt nước cùng nhau áp dụng các biện pháp bảo hộ thương mại nhắm vào Mỹ”.

 Theo ông Philip Marey, chiến lược gia cấp cao tại Rabobank, mặc dù Tổng thống Donald Trump cho rằng những biện pháp thuế quan này sẽ có ích cho kinh tế Mỹ song không có bất kỳ nhà kinh tế nào được hỏi ý kiến có cùng suy nghĩ như vậy. 

Cho đến nay, tất cả các sắc thuế mà Mỹ áp đặt đều chỉ hạn chế ở các sản phẩm máy móc, linh kiện điện tử và các bán thành phẩm của Trung Quốc, vốn chỉ có tác động không nhiều đối với kinh tế Mỹ.

Tuy vậy, đợt áp thuế tiếp theo mà Mỹ dự kiến triển khai vào cuối tháng 9/2018 là nhằm vào các sản phẩm tiêu dùng mà người dân Mỹ sử dụng hàng ngày và nhiều khả năng sẽ khiến họ thắt chặt chi tiêu và có tác động tiêu cực đối với nền kinh tế nói chung, do chi tiêu của người tiêu dùng đóng góp trên 2/3 Tổng sản phẩm quốc nội của Mỹ.

Mặc dù tất cả kinh tế gia được hỏi ý kiến đều tin rằng kinh tế Mỹ sẽ giảm tốc kể từ năm 2019, song chỉ có một người dự đoán kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái vào năm 2020.

Cũng theo kết quả cuộc thăm dò ý kiến nêu trên, xác suất Mỹ bị suy thoái trong vòng hai năm tới là 1/3, giảm hơn một chút so với con số khoảng 35% trong cuộc thăm dò lần trước. Tuy nhiên, các dấu hiệu trên thị trường trái phiếu lại cho thấy hoàn toàn khác.

Biểu đồ lãi suất trái phiếu - được tính bằng khoảng cách lãi suất giữa trái phiếu chính phủ Mỹ có kỳ hạn hai năm và trái phiếu có kỳ hạn 10 năm - hiện giờ chỉ có 23 điểm cơ bản (tương đương 0,23%), mức thấp nhất kể từ trước khi bùng nổ cuộc khủng hoảng tài chính hồi năm 2008.

Điều này cho thấy đường đi của lợi suất trái phiếu sắp sửa đảo chiều và rơi xuống mức âm.Trong sáu lần suy thoái trước đây của kinh tế Mỹ thì đã có năm lần đường lãi suất trái phiếu đã đảo chiều như vậy.

Trong bối cảnh nguy cơ chiến tranh thương mại gia tăng, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vẫn được dự đoán rằng sẽ tăng lãi suất lên 25 điểm cơ bản (tức 0,25%) vào tháng 9/2018, tử mức 2,25% lên 2,5% cho đến cuối năm nay. Các nhà kinh tế dự đoán Fed sẽ chỉ tăng lãi suất hai lần trong năm 2019, thấp hơn so với ba lần do chính Fed dự kiến./.