Quảng Ninh hoàn thành sớm cấp phép khai thác thủy sản theo quy định

Với quyết tâm sớm gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC), tỉnh Quảng Ninh đã và đang triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp về quản lý đội tàu, kiểm soát thiết bị giám sát hành trình (VMS) và xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản.

* Chuyển biến tích cực

Tính đến ngày 11/1/2026, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Quảng Ninh đã đạt được những kết quả then chốt. Hiện nay, 100% tàu cá đủ điều kiện trên địa bàn tỉnh với số lượng 4.123 tàu đã hoàn thành việc đăng ký và cấp giấy phép khai thác thủy sản theo quy định.

Kết quả này đưa Quảng Ninh trở thành một trong 4 địa phương trên cả nước hoàn thành sớm cấp phép khai thác thủy sản theo quy định. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Thanh Nghị khẳng định, đây là cơ sở dữ liệu "đúng, đủ, sạch" để quản lý chặt chẽ từng con tàu.

Đặc biệt, quản lý dữ liệu nghề cá đã có sự bứt phá mạnh mẽ. 100% dữ liệu tàu cá đủ điều kiện đã được làm sạch, cập nhật đầy đủ lên Hệ thống dữ liệu nghề cá quốc gia Vnfishbase và đồng nhất với hệ thống VneID, tăng 23,4% so với cùng kỳ năm trước. Đối với việc vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS), tỉnh tiếp tục duy trì tỷ lệ 100% tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên (276 tàu) thực hiện kết nối đồng bộ với hệ thống giám sát của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Bên cạnh đó, việc xác minh và xử lý vi phạm qua hệ thống VMS cũng được thực hiện triệt để với tỷ lệ đạt 100% (230 tàu). Đáng chú ý, trong năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện và khởi tố 3 đối tượng về hành vi gửi thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá khác nhằm trục lợi và né tránh sự kiểm soát của cơ quan quản lý, thể hiện sự nghiêm minh và quyết liệt của tỉnh trong việc thượng tôn pháp luật trên biển.

Quan điểm của tỉnh Quảng Ninh là xử lý nghiêm, không có vùng cấm. Việc khởi tố các đối tượng có hành vi gửi thiết bị VMS vừa qua là lời cảnh báo đanh thép đối với các hành vi cố tình gian lận, làm ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước trong việc tháo gỡ "thẻ vàng".

Chủ tịch UBND xã Đầm Hà Tô Xuân Lợi chia sẻ, chính quyền địa phương đã vào cuộc tích cực tuyên truyền phổ biến quy định về khai thác thủy sản, bảo vệ môi trường đến ngư dân; quản lý chặt chẽ danh sách tàu cá, đồng thời thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng ra quân lập lại trật tự việc nuôi trồng và khai thác thủy sản, bảo vệ bền vững nguồn lợi thủy sản. Cuộc ra quân thể hiện sự kiên quyết của chính quyền địa phương trong việc thực hiện chỉ đạo của tỉnh Quảng Ninh về quản lý nuôi trồng và bảo vệ môi trường biển, phòng chống khai thác thủy sản trái phép IUU trên địa bàn.

* Phát triển nghề cá bền vững, bảo vệ nguồn lợi

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Thanh Nghị nhấn mạnh, việc chống khai thác IUU không chỉ để đối phó với kiểm tra của EC mà là vì sự phát triển bền vững của ngành cá tỉnh của địa phương. Quảng Ninh xác định, chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Tỉnh làm không chỉ để tháo gỡ "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu, mà quan trọng hơn là để bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng bền vững, trách nhiệm.

Quảng Ninh đặt mục tiêu là phải chuyển mạnh từ khai thác ven bờ sang phát triển nuôi biển công nghệ cao và dịch vụ du lịch sinh thái, đảm bảo sinh kế lâu dài cho ngư dân.

Về phía Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh sẽ sớm tham mưu ban hành chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề và hỗ trợ cước phí duy trì thiết bị VMS để giảm bớt gánh nặng cho ngư dân. Đồng thời, tập trung đẩy mạnh phân cấp quản lý tàu cá cho cấp xã để tăng cường sự giám sát từ cơ sở; hoàn thiện hệ thống các khu bảo tồn biển để duy trì đa dạng sinh học cho thế hệ mai sau.

Song song với biện pháp hành chính, Quảng Ninh đang đẩy mạnh bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản thông qua việc quy hoạch và thành lập các khu bảo tồn. Vừa qua, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần nhằm bảo tồn các hệ sinh thái tiêu biểu và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng ngư dân. Trong năm 2025, toàn tỉnh cũng đã tổ chức thả gần 7,4 triệu con giống thủy sản các loại ra môi trường tự nhiên để tái tạo nguồn lợi.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND đặc khu Cô Tô Đinh Đức Minh yêu cầu tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức hướng dẫn cụ thể, trực tiếp đến từng hộ, từng chủ phương tiện, bảo đảm 100% chủ tàu thu mua và 100% hộ khai thác thủy sản thuộc diện quản lý của UBND đặc khu được hướng dẫn và thực hiện đầy đủ quy định. Đặc khu Cô Tô duy trì lịch trực các tổ liên ngành tại khu cảng cá loại III đã được công bố và yêu cầu tất cả các phương tiện khai thác, thu mua thủy sản thực hiện nghiêm việc khai báo tại cảng. UBND đặc khu sẽ duy trì tần suất tuần tra trên biển 2 buổi/tuần nhằm kiểm tra, hướng dẫn và kiên quyết xử lý hành chính đối với các trường hợp không chấp hành.

Để giải quyết bài toán phát triển lâu dài, tỉnh Quảng Ninh đang tích cực thực hiện lộ trình chuyển đổi nghề từ khai thác ven bờ sang nuôi trồng thủy sản công nghệ cao. Hiện Quảng Ninh đã rà soát và quy hoạch trên 90.000 ha diện tích mặt nước dành cho nuôi trồng thủy sản, trong đó ưu tiên cá nhân chuyển đổi nghề nghiệp và thu hút nhà đầu tư có công nghệ hiện đại.

Tuy nhiên, địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại cần sớm khắc phục như: tỷ lệ khai báo qua hệ thống điện tử eCDT còn thấp (52,6%) và hạ tầng cảng cá chưa hoàn thiện. Thời gian tới, Quảng Ninh tập trung đẩy nhanh tiến độ đầu tư các khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá như Cái Rồng (đặc khu Vân Đồn), Tiến Tới (xã Đường Hoa), Phúc Tiến (xã Đầm Hà) để đủ điều kiện công bố cảng cá theo quy định, sẵn sàng làm việc với Đoàn thanh tra của EC và hướng tới một nghề cá minh bạch, bền vững./.