Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

1. Vụ kiện thuế quan có thể mang lại quyền áp thuế mới cho Tổng thống Donald Trump sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ngày 9/9 quyết định đồng ý tiếp nhận kháng cáo của người đứng đầu Nhà Trắng liên quan đến phán quyết chống lại các thuế quan do ông áp đặt. Nếu được chấp thuận, Tổng thống Trump có thể biện minh cho việc áp đặt thuế quan và các loại thuế khác dưới danh nghĩa tình trạng khẩn cấp có yếu tố nước ngoài. Từ thập niên 1930, Quốc hội Mỹ đã từng trao quyền điều chỉnh thuế quan cho Tổng thống trong một số trường hợp.

2. Giá vàng thế giới giao ngay liên tiếp lập kỷ lục trong tuần này và đạt mức đỉnh mới 3.673,95 USD/ounce trong phiên 9/9 trước kỳ vọng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm cắt giảm lãi suất vào tháng 9/2025. Tính từ đầu năm 2025 đến nay, giá vàng đã tăng khoảng 38%, trong khi mức tăng trong cả năm 2024 là 27%. Đà tăng này được hỗ trợ bởi sự suy yếu của đồng USD, hoạt động tích lũy mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương, xu hướng chính sách tiền tệ ôn hòa và tình hình bất ổn toàn cầu gia tăng.

3. Trung Quốc mở thêm 15 tuyến vận tải hàng hóa hàng không quốc tế trong tháng 8/2025, theo thông báo ngày 10/9 của Liên đoàn Hậu cần và mua sắm Trung Quốc.

Các tuyến vận tải hàng hóa hàng không quốc tế mới mở chủ yếu hướng tới châu Á và châu Âu, trong đó 11 tuyến đến châu Á, 3 tuyến đến châu Âu. Hàng hóa được vận chuyển chủ yếu là hàng thương mại điện tử xuyên biên giới, các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, phụ tùng ô tô, điện tử, sản phẩm tươi sống và hàng nông sản đặc biệt.

4. Du lịch quốc tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2025. 

Theo báo cáo được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) công bố ngày 9/9, gần 690 triệu lượt người đi du lịch quốc tế trong khoảng thời gian từ tháng 1-6/2025, nhiều hơn 33 triệu lượt người so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó dẫn đầu là mức tăng 20% tại Đông Bắc Á trong khi khu vực châu Á và Thái Bình Dương có mức tăng trưởng 11%. UN Tourism dự báo ngành du lịch quốc tế sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong nửa cuối năm nay.

5. Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các đồng minh (OPEC+) ngày 7/9 cho biết sẽ tăng sản lượng dầu thêm 137.000 thùng/ngày kể từ tháng 10/2025.

Đây được xem là bước đi tiếp theo trong chiến lược phục hồi thị phần của OPEC+ giữa bối cảnh nhu cầu dầu toàn cầu có dấu hiệu suy yếu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tình trạng dư thừa dầu nghiêm trọng có thể xảy ra cuối năm 2025 đến đầu 2026, do sản lượng tăng đi kèm nhu cầu suy yếu và tồn kho dầu ở mức cao.

6. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã tăng lượng vàng nắm giữ trong tháng thứ 10 liên tiếp, cho thấy nỗ lực không ngừng của ngân hàng trung ương này nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm phụ thuộc vào đồng USD. Dữ liệu công bố ngày 7/9 của PBoC cho biết, lượng vàng thỏi do họ nắm giữ đã tăng thêm 0,06 triệu ounce trong tháng 8/2025 lên tổng cộng 74,02 triệu ounce.

7. Thị trường phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Mỹ vừa trải qua tuần lễ sôi động nhất kể từ năm 2021, với sáu công ty huy động được tổng cộng hơn 4 tỷ USD.

Tuần qua, thị trường đã chứng kiến một loạt thương vụ IPO lớn, thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của giới đầu tư trong giai đoạn chào bán. Đáng chú ý, 5 trong số 6 đợt IPO có giá trị từ 290 triệu USD trở lên đều được định giá cao hơn khoảng giá chào bán ban đầu.

8. Lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ trong tháng 8/2025 đã giảm gần 11% so với cùng kỳ năm 2024, theo báo cáo công bố ngày 10/9 của công ty theo dõi dữ liệu thương mại Descartes. 

Nhiều danh mục hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào thị trường Mỹ giảm mạnh trong tháng 8/2025, như nhôm giảm 43,9% và sắt thép giảm 18,2%.

9. Hội đồng Hiến pháp Pháp ngày 12/9 đã ra phán quyết khẳng định tính hợp hiến của thuế dịch vụ kỹ thuật số (còn gọi là thuế GAFA) được áp dụng từ năm 2019.

Phán quyết của Hội đồng Hiến pháp Pháp là phán quyết cuối cùng và có giá trị chung thẩm trong hệ thống pháp lý Pháp. Thuế dịch vụ kỹ thuật số đánh vào khoảng 30 tập đoàn công nghệ lớn, chủ yếu là các doanh nghiệp Mỹ như Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft. Theo Bộ Tài chính Pháp, nguồn thu từ thuế này đã tăng từ mức 277 triệu euro (khoảng 325 triệu USD) năm 2019 lên 756 triệu euro năm 2024 và dự kiến đạt 774 triệu euro trong năm 2025.

10. Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc khả năng xem xét lại lệnh cấm bán xe động cơ đốt trong từ năm 2035, một trong những biện pháp then chốt của Thỏa thuận Xanh châu Âu nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính.

Tại cuộc họp ngày 12/9 ở Brussels với lãnh đạo các tập đoàn ô tô hàng đầu châu Âu như Renault, Stellantis, BMW, Mercedes-Benz, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), Ursula von der Leyen cho biết sẽ “sớm nhất có thể” tiến hành rà soát lại lệnh cấm, thay vì chờ đến mốc 2026 như quy định hiện hành.