Thượng đỉnh Mỹ-Triều lần hai có thể tạo đà cho quan hệ liên Triều

Giới chuyên gia nhận định cuộc gặp thượng đỉnh vào tuần tới giữa nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Việt Nam từ ngày 27-28/2 tại Hà Nội dự kiến sẽ tạo động lực rất cần thiết cho các hoạt động trao đổi liên Triều vốn đã bị đình trệ trong nhiều tháng chờ tiến triển trong tiến trình phi hạt nhân hóa.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ nhất ở Singapore tháng 6/2018. Ảnh: AFP/ TTXVN

Giáo sư Lim Eul-chul, thuộc Viện Nghiên cứu Viễn Đông thuộc Đại học Kyungnam, nhận định: "Hội nghị thượng đỉnh tuần tới sẽ chủ yếu tập trung vào các bước phi hạt nhân hóa cụ thể mà Triều Tiên có thể thực hiện đổi lại các biện pháp tương ứng của Mỹ.

Một lộ trình liên quan dự kiến sẽ được đưa ra tại cuộc gặp". Theo chuyên gia này, có nhiều mong đợi rằng lộ trình trên sẽ đề cập đến vấn đề trừng phạt, và điều đó sẽ giúp Hàn Quốc có nhiều thời gian hơn để tham vấn với Mỹ về các trao đổi liên Triều.

Ông Eul-chul cũng dự đoán rằng hai miền Triều Tiên sẽ tăng cường trao đổi hợp tác trong một loạt lĩnh vực, trong đó có các dự án kinh tế, sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều.

Tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo Triều Tiên đã tiến hành cuộc gặp lịch sử đầu tiên hồi tháng 6/2018 tại Singapore và nhất trí hướng tới phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên, đổi lại các đảm bảo an ninh của Mỹ và một "quan hệ mới" với Mỹ.

Tuy nhiên, kể từ đó, tiến độ đàm phán bị chững lại. Bình Nhưỡng muốn các trừng phạt được dỡ bỏ sau khi họ đã tiến hành các bước phi hạt nhân hóa, tuy nhiên Washington yêu cầu các hành động cụ thể hơn để đảm bảo cho cam kết này.

Bế tắc trong đàm phán phi hạt nhân hóa dường như ảnh hưởng tới quan hệ liên Triều, đặt Hàn Quốc vào thế bị kẹt giữa việc Triều Tiên đề nghị các trao đổi tích cực xuyên biên giới với việc Mỹ kêu gọi thực thi nghiêm nhặt các lệnh trừng phạt, vốn cấm hầu hết các giao dịch với Bình Nhưỡng.

Dự án kết nối đường sắt và đường bộ giữa hai miền là ví dụ điển hình khi chỉ có một lễ khởi công mang tính biểu tượng hồi cuối năm 2018 và chưa có động thái thi công nào được tiến hành do vấp phải vô số lệnh trừng phạt.

Một ví dụ khác cho thấy các trừng phạt làm đình trệ hợp tác kinh tế toàn diện là khu công nghiệp chung Kaesong và chương trình du lịch Núi Kumgang, hai dự án được coi là những biểu tương quan trọng cho sự hàn gắn liên Triều nhưng đã phải ngừng trong hai năm qua.

Các chướng ngại dường như đã được dỡ bỏ, tạo điều kiện cho việc nối lại các dự án này, khi hai lãnh đạo Triều Tiên và Hàn Quốc tại hội nghị thượng đỉnh liên Triều tháng 9/2018 nhất trí "bình thường hóa" hai dự án trên.

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt chống Triều Tiên đã khiến các doanh nhân cũng không thể đến khu Kaesong để kiểm tra trang thiết bị của mình đã bị bỏ không tại đây kể từ khi khu công nghiệp này đóng cửa./.