Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi các quốc gia liên quan tuân thủ Thỏa thuận hạt nhân Iran

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các quốc gia liên quan tuân thủ Thỏa thuận hạt nhân Iran. Ảnh minh hoạ: AFP

Tổng thư ký Liên hợp quốc (TTK LHQ) Antonio Guterres đã hối thúc các nước ký thỏa thuận hạt nhân Iran (gồm Iran và 6 cường quốc Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) tuân thủ những cam kết của mình sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận này, hay còn được gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).

Tuyên bố của ông Guterres nêu rõ: "Tôi kêu gọi các nước tham gia JCPOA tuân thủ hoàn toàn những cam kết riêng rẽ của mình theo JCPOA và tất cả các nước thành viên khác ủng hộ thỏa thuận này".

TTK LHQ cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc trước quyết định trên của Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng những quan ngại liên quan đến việc thực thi thỏa thuận hạt nhân cần phải được giải quyết thông qua những cơ chế được thiết lập trong JCPOA.

Các đồng minh của Mỹ tại châu Âu tiếp tục bày tỏ sự thất vọng trước quyết định của Tổng thống Mỹ. Thủ tướng Anh Theresa May ngày 8/5 bày tỏ rất lấy làm tiếc về quyết định của Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân ký với Iran năm 2015. Bà May cũng khẳng định Anh sẽ vẫn tiếp tục duy trì thỏa thuận, cho rằng thỏa thuận này giúp cho thế giới "an toàn hơn".

Ngoại trưởng Đức Heiko Maas ngày 8/5 đã tuyên bố Đức sẽ tiếp tục duy trì thỏa thuận hạt nhân được ký kết giữa Iran và 6 cường quốc hồi năm 2015.  Ảnh: AFP/ TTXVN

Trong khi đó, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas tuyên bố Đức sẽ nỗ lực duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran "quan trọng" bất chấp quyết định của Tổng thống Trump, khi mà theo ông, thỏa thuận này "đảm bảo cho Trung Đông và toàn bộ thế giới an toàn hơn".

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ "vô cùng thất vọng" trước quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ: "Không có và không thể có cơ sở để phá vỡ JCPOA.

Kế hoạch đã cho thấy sự hiệu quả hoàn toàn. Mỹ đang hủy hoại niềm tin quốc tế vào Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA)". Bên cạnh đó, phía Nga cũng khẳng định sẵn sàng đẩy mạnh hợp tác với các bên còn lại tham gia thỏa thuận hạt nhân Iran, đồng thời sẽ tiếp tục tích cực phát triển quan hệ song phương với Tehran.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Đuma quốc gia Nga (Hạ viện) Leonid Slutsky cho rằng quyết định của Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran là sự vi phạm thô bạo nhất các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), là mối đe dọa đối với an ninh quốc tế.

Phát biểu với báo giới, ông Slutsky nhấn mạnh: "Đó là sự vi phạm thô bạo nhất các nghị quyết của HĐBA LHQ, hủy hoại nỗ lực ngoại giao nhiều năm về vấn đề này và tạo ra mối đe dọa đối với an ninh quốc tế".

Theo ông Slutsky, Mỹ không có bất cứ cơ sở nào để cáo buộc Iran trốn tránh trách nhiệm của mình trong việc thực hiện JCPOA. Ông Slutsky hy vọng rằng để duy trì JCPOA ở cấp độ cộng đồng quốc tế, tất cả các nước còn lại tham gia thỏa thuận này cần phải thể hiện sự thận trọng và bình tĩnh nhằm tìm kiếm giải pháp chấp nhận được cho tình huống đáng tiếc này.

Hãng tin RIA dẫn lời Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban quốc phòng và an ninh Thượng viện Nga Yevgeny Serebrennikov cho biết quyết định của Tổng thống Trump về thỏa thuận hạt nhân Iran đã tạo ra hoài nghi về tiến trình hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết Bộ Tài chính Mỹ sẽ chấm dứt giấy phép xuất khẩu của các công ty hàng không dân dụng cho Iran sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Tehran.

Quan chức giấu tên của Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ: "Trong vòng 90 ngày đầu, Bộ Tài chính sẽ làm việc để chấm dứt các giấy phép đặc biệt được cấp theo tuyên bố về chính sách cấp phép hàng không dân dụng. Bộ Tài chính sẽ liên lạc với các công ty tư nhân và làm việc nhằm chấm dứt các giấy phép một cách trật tự".

Cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin dự đoán giá dầu sẽ không tăng cao sau khi những biện pháp trừng phạt được khôi phục sẽ làm ảnh hưởng tới sản xuất của Iran do một số quốc gia sẵn sàng tăng cường sản lượng để bù đắp thiệt hại. Tuy nhiên, ông Mnuchin từ chối tiết lộ quốc gia nào sẽ tăng cường sản lượng./.