Trung Quốc: Doanh số bán lẻ bất ngờ khởi sắc

Số liệu này đã củng cố niềm tin cho Trung Quốc trong bối cảnh nước này phải đối mặt với nguy cơ chiến tranh thương mại kéo dài với Mỹ.

Theo dữ liệu chính thức công bố ngày 16/6, doanh số bán lẻ tháng trước tăng 6,4%, mức tăng nhanh nhất kể từ tháng 12/2023 và vượt mọi dự báo. Con số này đã giúp bù đắp cho sự giảm tốc của sản lượng công nghiệp, vốn chỉ tăng 5,8%, thấp hơn mức dự báo trung bình trong một cuộc khảo sát của hãng tin Bloomberg với các nhà phân tích.

Các nền tảng mua sắm trực tuyến lớn như JD.com đã khởi động lễ hội mua sắm thường niên "618" sớm hơn trong năm nay, và điều này có khả năng đã góp phần vào tăng trưởng doanh số bán lẻ. Các chương trình giảm giá trên những nền tảng này đã bắt đầu vào khoảng giữa tháng Năm, thay vì cuối tháng như những năm trước.

Sức tiêu dùng tăng mạnh bất ngờ có thể giúp các nhà hoạch định chính sách nhẹ nhõm phần nào. Nền kinh tế Trung Quốc hiện đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, áp lực giảm phát và những lo ngại về thất nghiệp – những yếu tố đang đè nặng lên niềm tin của các hộ gia đình.

Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng khoảng 5% cho năm 2024, Chính phủ Trung Quốc trước đó đã xác định việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa là một ưu tiên trong năm nay. Chính phủ cũng đã đẩy nhanh việc phát hành trái phiếu trong năm nay, qua đó cung cấp nguồn vốn để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng.

Sức mạnh tương đối của nền kinh tế từ đầu năm đến nay có thể sẽ cho chính phủ thêm thời gian trước khi cần phải tung ra thêm các biện pháp hỗ trợ để thúc đẩy tăng trưởng. Thâm hụt ngân sách của Trung Quốc trong bốn tháng đầu năm đã chạm mức cao kỷ lục, cho thấy nỗ lực của chính phủ trong việc kích thích kinh tế. Nối tiếp các biện pháp này, vào tháng Năm, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC - ngân hàng trung ương) đã tiến hành cắt giảm lãi suất chính sách và tỷ lệ dự trữ bắt buộc.

Tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị trong tháng Năm là 5%, trong khi đầu tư vào tài sản cố định (máy móc, nhà xưởng…) trong năm tháng đầu năm tăng 3,7%. Giá nhà mới tại Trung Quốc đã giảm 0,22% trong tháng Năm so với tháng trước đó, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2024.

Những số liệu kinh tế mới nhất này đã cung cấp một cái nhìn toàn cảnh nhất về cách Trung Quốc ứng phó với những biến động do cuộc chiến thương mại mà Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng. Thỏa thuận đình chiến thuế quan mà hai nước đạt được vào giữa tháng Năm đã tạm thời "giải vây" cho các mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc, vốn có thể đã phải chịu mức thuế lên tới 145% từ phía Mỹ.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, trong bối cảnh áp lực giảm phát ngày càng tăng tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, hành vi tiêu dùng của người dân Trung Quốc đang thay đổi theo chiều hướng có thể tiếp tục đẩy giá cả xuống thấp hơn nữa.

Theo số liệu thống kê, giá tiêu dùng tại Trung Quốc trong tháng 5/2025 đã giảm 0,1% so với cùng kỳ năm ngoái, trong bối cảnh cuộc chiến về giá đang bùng nổ ở nhiều lĩnh vực, từ ô tô, thương mại điện tử cho đến cà phê, do lo ngại về dư cung và nhu cầu tiêu dùng hộ gia đình yếu.

Trong một báo cáo nghiên cứu, tổ chức nghiên cứu kinh tế Capital Economics cho rằng tình trạng dư thừa công suất dai dẳng sẽ khiến Trung Quốc tiếp tục giảm phát trong cả năm nay và năm tới.

Các doanh nghiệp mới đang cố gắng thành công bằng cách nhắm vào những khách hàng tiết kiệm, từ nhà hàng bán bữa sáng giá chỉ 3 NDT (0,4 USD) đến siêu thị tung ra các chương trình giảm giá chớp nhoáng bốn lần mỗi ngày.

Tuy nhiên, xu hướng này đang khiến các chuyên gia kinh tế lo ngại. Họ cho rằng cuộc chiến giá cả này về lâu dài sẽ không bền vững, vì các doanh nghiệp thua lỗ có thể phải đóng cửa, dẫn đến mất việc làm và làm trầm trọng tình trạng giảm phát hơn nữa.

Mức độ nhạy cảm về giá của người tiêu dùng đã thúc đẩy sự tăng trưởng của thị trường đồ hiệu cũ tại Trung Quốc kể từ đại dịch COVID-19, với tốc độ tăng trưởng hàng năm vượt mức 20% vào năm 2023, theo một báo cáo của công ty tư vấn Zhiyan Consulting từ năm ngoái.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng này cũng dẫn đến lượng hàng hiệu được rao bán ồ ạt, với mức giá thấp hơn nhiều so với giá gốc. Một số cửa hàng mới, bao gồm cả Super Zhuanzhuan, đang giảm giá lên tới 90% so với giá gốc, trong khi mức giảm giá phổ biến những năm gần đây chỉ từ 30-40%. Mức giảm 70% trở lên giờ đây cũng rất phổ biến trên các nền tảng bán đồ cũ lớn như Xianyu, Feiyu, Ponhu và Plum.

Theo bà Lisa Zhang, chuyên gia của công ty nghiên cứu thị trường Daxue Consulting, trong bối cảnh kinh tế hiện nay, ngày càng nhiều người tiêu dùng hàng hiệu chuyển sang mua đồ cũ. Tuy nhiên, người bán phải giảm giá nhiều hơn do cạnh tranh gay gắt.