Vĩnh Long đưa ý tưởng khoa học từ giảng đường ra thị trường

Nhóm dự án SABAY giới thiệu sản phẩm bún nước lèo ăn liền tại Cuộc thi HUIT Startup lần 07 năm 2026 cấp thành phố do trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. Ảnh: TTXVN phát

Sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Vĩnh Long đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thúc đẩy các kết quả nghiên cứu, ý tưởng sáng tạo đi vào thực tiễn. Từ hoạt động ươm tạo, gọi vốn tại Đại học Trà Vinh đến các chương trình đồng hành của tỉnh, nhiều kết quả khoa học, công nghệ đã có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, mở rộng khả năng thương mại hóa và tạo giá trị cho sản xuất, kinh doanh.

Từ nghiên cứu khoa học đến thương mại hóa

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Diệp Thanh Tùng, Phó Giám đốc Đại học Trà Vinh, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, cùng với việc hoàn thiện cơ chế khoa học, công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, nhà trường tập trung phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo theo hướng không chỉ hỗ trợ hình thành ý tưởng mà chú trọng ươm tạo, hoàn thiện sản phẩm, kết nối đầu tư và đưa sản phẩm ra thị trường.

Đại học Trà Vinh đã triển khai nhiều chương trình đào tạo, ươm tạo và kết nối khởi nghiệp. Hơn 5.800 học sinh, sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng đổi mới sáng tạo; các chương trình của trường lan tỏa tinh thần khởi nghiệp đến hơn 350.000 thanh niên Đồng bằng sông Cửu Long và khoảng 1.200 doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Hoạt động kết nối đầu tư chuyển biến rõ hơn qua các chương trình trình diễn, gọi vốn. Tại Demo Day 2025, có 5/7 dự án gọi vốn thành công, với tổng giá trị đầu tư bằng tiền trực tiếp 1,4 tỷ đồng; một dự án nhận đầu tư bằng hiện vật là 100 con bò. Các dự án khởi nghiệp của sinh viên, học sinh đạt hơn 25 giải thưởng trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, nhà trường bước đầu chuyển giao mô hình ươm tạo cho địa phương ngoài tỉnh, trong đó, mô hình tại Tây Ninh mang về doanh thu 359 triệu đồng. Những kết quả này cho thấy, hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp đang từng bước chuyển từ đào tạo, phát triển ý tưởng sang đồng hành với dự án trong quá trình hoàn thiện sản phẩm và tiếp cận thị trường.

Nhóm dự án SABAY đoạt giải Nhì Cuộc thi khởi nghiệp “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, lần IV, năm 2026” – INNOBE 2026. Ảnh: TTXVN phát

Một trong những minh chứng rõ nét cho quá trình đưa ý tưởng khoa học, công nghệ từ giảng đường ra thị trường là dự án SABAY của nhóm sinh viên Đại học Trà Vinh. Dự án phát triển sản phẩm bún nước lèo ăn liền - món ăn đặc trưng trong văn hóa ẩm thực Khmer - bằng công nghệ sấy thăng hoa, đồng thời khai thác giá trị văn hóa gắn với sản phẩm.

Từ một ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên cuối năm 2025, SABAY đang chuyển sang một bước phát triển mới khi chính thức hình thành doanh nghiệp. Ngày 23/8/2026, với sự hỗ trợ, tư vấn và đồng hành của Đại học Trà Vinh, nhóm dự án thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn SABAY Việt Nam, chuyên sản xuất các sản phẩm thực phẩm ăn liền mang đặc trưng ẩm thực Khmer, với vốn điều lệ 300 triệu đồng. Đây là dấu mốc chuyển từ dự án sinh viên sang mô hình doanh nghiệp, tổ chức sản xuất, kinh doanh và từng bước tham gia thị trường.

Sinh viên Sơn Trần Minh Mẫn, trưởng nhóm dự án SABAY, đồng thời là Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn SABAY Việt Nam là người trực tiếp theo đuổi dự án từ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm đến phát triển thị trường. Mới đây, Minh Mẫn được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao Giải thưởng Lương Định Của - phần thưởng dành cho những thanh niên nông thôn có thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và xây dựng nông thôn mới.

Trước khi thành lập doanh nghiệp, nhóm đã trải qua quá trình nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm, tham gia các chương trình ươm tạo và kết nối đầu tư. Dự án đoạt giải Nhì Cuộc thi khởi nghiệp “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long” lần IV năm 2026 và được đầu tư 150 triệu đồng tại Demo Day 2026.

Sản phẩm viên súp bún nước lèo ăn liền chuẩn bị đưa vào máy sấy thăng hoa. Ảnh: TTXVN phát

Trong quá trình nghiên cứu, ươm tạo và phát triển thị trường, nhóm được Đại học Trà Vinh hỗ trợ marketing, tham gia các cuộc thi, chương trình gọi vốn, khảo sát thị trường; hỗ trợ không gian, nhà xưởng, thiết bị cùng hoạt động tư vấn, cố vấn và ươm tạo. Nhà trường cũng hỗ trợ thành lập doanh nghiệp, bảo hộ sở hữu trí tuệ, thương hiệu, nhãn hiệu và vốn mồi; đồng thời nghiên cứu cơ chế bố trí cơ sở sản xuất SABAY tại trường.

Theo sinh viên Sơn Trần Minh Mẫn, sự đồng hành của nhà trường giúp nhóm có thêm điều kiện biến ý tưởng thành sản phẩm, tiếp cận người tiêu dùng và từng bước hình thành doanh nghiệp. Hiện SABAY đã xây dựng nhận diện trên các nền tảng số, đưa sản phẩm lên TikTok Shop và bán thử nghiệm trên thị trường để thu thập phản hồi, tiếp tục hoàn thiện chất lượng trước khi mở rộng sản xuất.

Không dừng ở sản phẩm bún nước lèo ăn liền, nhóm còn phát triển các hoạt động trải nghiệm văn hóa Khmer tại Ao Bà Om, Bảo tàng Văn hóa dân tộc Khmer, trải nghiệm viết chữ trên lá và xây dựng không gian văn hóa Khmer 3D trên môi trường số. Cách làm này giúp nhóm thử nghiệm hướng kết hợp giữa công nghệ, thương mại hóa sản phẩm và khai thác giá trị văn hóa bản địa.

Từ một dự án sinh viên, SABAY đang hình thành đầy đủ hơn chuỗi phát triển từ ý tưởng, nghiên cứu, ươm tạo, gọi vốn đến thành lập doanh nghiệp và thử nghiệm thị trường. Mô hình này cho thấy vai trò của hoạt động ươm tạo trong việc giúp các ý tưởng khởi nghiệp có thêm điều kiện hoàn thiện sản phẩm, tiếp cận khách hàng, từng bước hình thành doanh nghiệp.

Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Em Sơn Trần Minh Mẫn (bên phải), trưởng nhóm dự án SABAY giới thiệu di sản văn hóa địa phương với sinh viên Đại học Trà Vinh trong khuôn khổ dự án SABAY. Ảnh: TTXVN phát

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Diệp Thanh Tùng, khó khăn hiện nay là nguồn lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn hạn chế, chủ yếu dựa vào nguồn thu của nhà trường; vốn doanh nghiệp và đầu tư mạo hiểm chưa nhiều, trong khi địa phương chưa có quỹ đầu tư mạo hiểm dành cho các dự án giai đoạn đầu. Nhà trường kiến nghị tăng nguồn lực cho ươm tạo, mentoring, nghiên cứu theo đặt hàng và hình thành cơ chế hỗ trợ vốn mồi cho khởi nghiệp.

Thời gian tới, Đại học Trà Vinh định hướng hoàn thiện chuỗi từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa; phát triển startup từ kết quả nghiên cứu, tăng cường hợp tác “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” và tiếp tục chuyển giao mô hình ươm tạo cho các địa phương.

Từ thực tiễn tại các cơ sở giáo dục và nhu cầu phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tỉnh Vĩnh Long đang tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, tạo môi trường để các ý tưởng, sản phẩm khoa học công nghệ có cơ hội phát triển, thương mại hóa, tiếp cận thị trường.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện, hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp của tỉnh sẽ chuyển mạnh từ cung cấp kiến thức sang hỗ trợ phát triển mô hình kinh doanh và đưa sản phẩm ra thị trường. Các chương trình Tiền ươm tạo - ươm mầm ý tưởng khởi nghiệp, tăng tốc khởi nghiệp và khởi sự kinh doanh trực tuyến được triển khai theo hướng thực hành, tập trung vào hoàn thiện mô hình kinh doanh, xây dựng thương hiệu, ứng dụng AI, phát triển thị trường và tiếp cận nguồn vốn.

Tỉnh đồng thời mở rộng kết nối giữa doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức hỗ trợ. Các dự án, doanh nghiệp khởi nghiệp được tạo điều kiện tham gia các sự kiện về đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong nước và quốc tế để tìm kiếm đối tác, cập nhật công nghệ và mở rộng thị trường.

Sản phẩm bún nước lèo ăn liền được trưng bày trong khuôn khổ Cuộc thi khởi nghiệp “Ý tưởng học sinh, sinh viên khởi nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, lần IV, năm 2026” – INNOBE 2026 tại trường Đại học Bạc Liêu. Ảnh: TTXVN phát

Điểm nhấn là tỉnh sẽ tổ chức Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Vĩnh Long 2026 để giới thiệu sản phẩm, giải pháp công nghệ và kết nối đầu tư. Các sản phẩm khởi nghiệp, sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng địa phương sẽ được giới thiệu cùng các giải pháp công nghệ; mỗi xã, phường được khuyến khích giới thiệu ít nhất một sản phẩm, mô hình hoặc ý tưởng khởi nghiệp tiêu biểu.

Trong năm 2026, tỉnh đào tạo ít nhất 50 cá nhân về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng AI trong sản xuất, kinh doanh trên nền tảng số, xây dựng thương hiệu và thương mại điện tử. Tỉnh phấn đấu hỗ trợ phát triển ít nhất 2 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 1 chuyên gia khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; duy trì, phát triển ít nhất 3 tổ chức ươm tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo và hướng tới thương mại hóa 5 sản phẩm đổi mới sáng tạo.

Chương trình “Tiền ươm tạo - Ươm mầm ý tưởng khởi nghiệp” tập trung vào thanh niên, sinh viên, học sinh với các nội dung về tư duy thiết kế, xây dựng mô hình kinh doanh, tài chính, thương hiệu, truyền thông và ứng dụng AI trong nghiên cứu thị trường. Với doanh nghiệp, hợp tác xã và các dự án đã hình thành, tỉnh triển khai chương trình tăng tốc khởi nghiệp, nâng cao năng lực điều hành và năng lực cạnh tranh, hỗ trợ chuyên sâu, cố vấn, kết nối chuyên gia, nhà đầu tư, hoàn thiện mô hình kinh doanh, quản trị rủi ro và tổ chức Ngày hội trình diễn dự án (Demo Day) để huy động vốn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu, các cơ sở giáo dục thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo trong giảng viên, sinh viên và tạo điều kiện cho các ý tưởng khởi nghiệp xuất phát từ nhà trường. UBND các xã, phường chủ động phát hiện, khuyến khích những ý tưởng có tiềm năng; cơ quan truyền thông tăng cường tuyên truyền, lan tỏa mô hình khởi nghiệp tiêu biểu.

Việc kết nối nguồn lực từ trường đại học, doanh nghiệp và chính quyền địa phương đang mở thêm cơ hội để các ý tưởng khoa học, công nghệ từ giảng đường đến thị trường, từng bước hình thành sản phẩm, doanh nghiệp và tạo giá trị kinh tế. Đây cũng là nền tảng để Vĩnh Long hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với thế mạnh địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.