Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong chuẩn đoán, điều trị nhãn khoa

Trong làn sóng chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trong y học, lĩnh vực nhãn khoa nổi lên như một trong những chuyên ngành tiên phong với nhiều bước tiến đột phá về công nghệ chẩn đoán và điều trị tích hợp. Đây là nội dung được nhiều chuyên gia y tế chia sẻ tại Hội thảo khoa học “Tối ưu hóa chẩn đoán và điều trị nhãn khoa trong kỷ nguyên số” do Bệnh viện Mắt Bà Rịa – Vũng Tàu và Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chiều 28/3 tại phường Bà Rịa, Thành phố Hồ Chí Minh.Cùng đó, hội thảo tập trung thảo luận, chia sẻ về việc xây dựng hệ sinh thái thiết bị đồng bộ, kết nối dữ liệu xuyên suốt từ chẩn đoán đến điều trị. Theo các tham luận của các chuyên gia, các quy trình làm việc như khúc xạ, võng mạc hay glaucoma (Bệnh cườm nước hay còn gọi là bệnh thiên đầu thống) không còn hoạt động riêng lẻ mà được tích hợp trong một nền tảng số hóa.

Chia sẻ về giải pháp toàn diện trong phẫu thuật khúc xạ, bác sĩ Phan Hồng Mai, Trưởng khoa Khúc xạ, Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, việc kết nối các thiết bị trong cùng một hệ sinh thái giúp hạn chế sai sót trong truyền dữ liệu, đồng thời tối ưu hóa quy trình điều trị và cá thể hóa cho từng bệnh nhân.

Điểm nổi bật của mô hình này là khả năng số hóa toàn bộ quy trình, từ chẩn đoán đến phẫu thuật. Việc kết nối dữ liệu giúp hạn chế sai sót trong chuyển thông tin, đồng thời tối ưu hóa kế hoạch điều trị từ xa và nâng cao độ chính xác trong can thiệp. Các chức năng tự động như định tâm (CentraLign) hay xoay trục loạn thị (OcuLign) góp phần chuẩn hóa thao tác, giảm phụ thuộc vào yếu tố chủ quan của phẫu thuật viên. Đặc biệt, bước tiến về công nghệ laser với hệ thống Visumax 800, cho phép rút ngắn đáng kể thời gian phẫu thuật. Theo đó, thời gian chiếu laser trong phẫu thuật SMILE Pro chỉ từ 8–10 giây đối với cận thị và khoảng 14 giây với viễn thị, giúp giảm thời gian hút giữ mắt và hạn chế biến chứng trong quá trình phẫu thuật, mở ra trải nghiệm điều trị nhanh chóng và an toàn hơn cho người bệnh.

Ở lĩnh vực võng mạc, các chuyên gia cho rằng việc ứng dụng hệ thống chụp ảnh hiện đại như OCT, OCT-A hay chụp đáy mắt góc rộng đã giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm mắt kỹ thuật cao Nam Việt nhận định: “Các công nghệ hình ảnh tiên tiến cho phép phát hiện tổn thương võng mạc ngay từ giai đoạn rất sớm, đặc biệt trong bệnh võng mạc do đái tháo đường – một nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa".

Theo Phó Giáo sư Trần Anh Tuấn, hiện tại Việt Nam có khoảng 20–35% bệnh nhân đái tháo đường có nguy cơ mắc bệnh võng mạc, trong khi tỷ lệ chưa được chẩn đoán vẫn ở mức cao. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc ứng dụng công nghệ để tầm soát và quản lý bệnh hiệu quả hơn.

Ở chuyên đề glaucoma, xu hướng điều trị bằng laser tiếp tục được khẳng định là phương pháp hiệu quả, ít xâm lấn và giảm phụ thuộc vào thuốc. Bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, Giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết: Laser không chỉ giúp hạ nhãn áp hiệu quả mà còn góp phần trì hoãn hoặc tránh can thiệp phẫu thuật, giảm gánh nặng điều trị lâu dài cho người bệnh. Các kỹ thuật như LPI (cắt mống chu biên), ALPI (Tạo hình mống mắt chu biên), ALT (tạo hình vùng bè) hay SLT (tạo hình vùng bè chọn lọc) hay laser cắt mống mắt chu biên đang được áp dụng rộng rãi, với hiệu quả điều trị ổn định và ít biến chứng.

Tại hội thảo nhiều ý kiến các chuyên gia nhấn mạnh chuyển đổi số trong y tế cần đi kèm với thay đổi tư duy lâm sàng. “Tối ưu hóa” không chỉ là nâng cao hiệu quả mà còn là chuẩn hóa quy trình, rút ngắn thời gian và nâng cao độ chính xác trong từng quyết định điều trị.

Các chuyên gia nhận định, xu hướng phát triển nhãn khoa trong thời gian tới sẽ tập trung vào ba yếu tố cốt lõi: cá thể hóa điều trị – số hóa quy trình – tích hợp công nghệ cao. Đây cũng là nền tảng để ngành nhãn khoa Việt Nam tiến gần hơn với các chuẩn mực quốc tế, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân trong chăm sóc và bảo vệ thị lực.

Trong khuôn khổ hội thảo, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp cũng thông tin, thời gian qua Bệnh viện Mắt Bà Rịa-Vũng Tàu đã được đầu tư về trang thiết bị y tế, tổng kinh phí hơn 140 tỷ đồng. Hệ thống máy móc tiên tiến được triển khai đồng bộ, bao gồm: kính hiển vi khám bệnh, máy đo khám khúc xạ – nhãn áp tự động, máy chụp cắt lớp võng mạc OCT, máy đo thị trường tự động, hệ thống chụp hình đáy mắt góc siêu rộng, chụp bản đồ giác mạc, siêu âm mắt UBM, máy đo công suất thủy tinh thể bằng nguồn sáng OCT, hệ thống laser SLT, laser vi xung nội nhãn, máy phẫu thuật Phaco, kính hiển vi phẫu thuật bán phần sau... Tất cả được kết nối liên thông dữ liệu, góp phần nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian và tối ưu hóa quy trình khám chữa bệnh.

Đặc biệt, trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ, Bệnh viện Mắt Bà Rịa-Vũng Tàu là đơn vị thứ hai trong hệ thống bệnh viện mắt công lập của cả nước được đầu tư hệ thống Visumax 800 – MEL 90, là hệ thống phẫu thuật khúc xạ hiện đại hàng đầu thế giới của hãng Carl Zeiss, cho phép triển khai kỹ thuật SMILE Pro với thời gian phẫu thuật chỉ từ 8–10 giây cho mỗi mắt, mang lại trải nghiệm điều trị nhanh chóng, an toàn và chính xác cho người bệnh.