Kinh nghiệm phát triển giao thông công cộng ở Đức

Tàu hỏa tại nhà ga ở Frankfurt am Main, Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

Nhắc đến nước Đức, mọi người đều nghĩ tới một quốc gia phát triển chú trọng đặc biệt đến sự tiến bộ và hiện đại. Không chỉ trong lĩnh vực công nghiệp và kinh tế, mà giao thông công cộng ở Đức được coi là một lĩnh vực phát triển hàng đầu thế giới, cả về tính hiệu quả và tiện nghi. Với một hệ thống đa dạng, kết nối thông minh và được quản lý chặt chẽ, giao thông công cộng Đức đã tạo ra một môi trường sống thân thiện và tiện ích cho người dân.

Tháng 4/2023, tạp chí Time out của Anh đã xếp hạng giao thông thành phố Berlin nói riêng là “quán quân” trong danh sách những khu vực có giao thông công cộng tốt nhất thế giới và Đức nói chung là một yếu tố quốc gia có tính cạnh tranh cao khi phát triển không ngừng mạng lưới giao thông công cộng.

Sở dĩ hệ thống giao thông công cộng ở Đức được đánh giá như vậy là nhờ sự kết nối liên vùng đồng bộ và hoạt động uyển chuyển, đặc biệt giữa các thành phố lớn như Berlin, Munich, Hamburg và Koln... Các tuyến đường sắt, tàu điện ngầm và xe buýt được thiết kế hợp lý, đảm bảo người dân dễ dàng di chuyển từ nơi này đến nơi khác.

Điểm đáng chú ý trong hệ thống giao thông công cộng ở Đức là tính chính xác và đáng tin cậy. Tàu điện ngầm và tàu hỏa thường xuất phát đúng giờ và thời gian hành khách chờ đợi được giảm thiểu tối đa. Bên cạnh đó, các ứng dụng di động và website cung cấp thông tin thời gian thực về lịch trình và tình trạng hoạt động của các phương tiện giao thông, giúp người dùng lựa chọn phương tiện phù hợp nhất cho hành trình của mình.

Đức đang là một trong những quốc gia tiên phong trong việc thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và giữ gìn sức khỏe của cộng đồng. Xe điện, tàu điện và xe buýt sử dụng năng lượng tái tạo đang ngày càng phổ biến. Hiện Đức cũng đang dần thay thế hệ thống tàu nhanh (ICE, IC và EC) chạy bằng hydro. Tháng 8/2022 Đức đã khai trương tuyến đường sắt chạy hoàn toàn bằng hydro với 14 đoàn tàu thế hệ mới, tốc độ tối đa 140km/h, khí thải gần như bằng 0.

Giao thông công cộng là một thuật ngữ rộng mà ở đó bao gồm cả tàu điện ngầm (U-Bahn), tàu điện nổi (S-Bahn), xe buýt, tàu điện (tram)… và thậm chí cả phà. Tuy nhiên, U-Bahn, S-Bahn là những phương tiện phổ biến nhất. U-Bahn là tàu điện ngầm mà hầu như chỉ có ở các thành phố lớn như Berlin, Munich, Hamburg và Frankfurt… Đây cũng là phương tiện được lựa chọn cho việc di chuyển trong thành phố.

Tàu điện ngầm ở Berlin, Đức. Ảnh: Berlin.de

Trong khi Tàu điện nhanh S-Bahn là một hệ thống tàu điện hoạt động trong và ngoài thành phố, kết nối các khu vực vùng lân cận. Điều này giúp người dân di chuyển từ ngoại ô vào trung tâm thành phố một cách nhanh chóng và tiết kiệm thời gian.

Việc đi lại và mua vé cho các phương tiện này vô cùng thuận tiện và hợp lý. Ngoài các loại vé như vé năm, vé tháng, vé ngày, mua một vé lẻ theo vùng cũng có thể đi được tất cả các phương tiện trên trong vòng 2 giờ đồng hồ. Theo kết quả cuộc khảo sát, việc tích hợp tác phương tiện vào một loại vé là một cách tính toán hết sức hợp lý và tiết kiệm cho người tiêu dùng.

Chỉ riêng vé tàu hỏa (của Công ty đường sắt Deutsche Banh - DB phát hành), phương tiện kết nối toàn bộ nước Đức và cả các quốc gia lân cận, không thuộc cách tính toán trên. Hệ thống tàu hỏa DB (gồm ICE, IC và EC) được bán vé trên từng chặng cụ thể với giá cả phụ thuộc vào từng thời điểm. Đây cũng được coi là một trong những mạng lưới tàu hỏa hiện đại và phát triển nhất trên thế giới.

Cũng nhờ sự thuận tiện này, chính sách khuyến khích sử dụng giao thông công cộng đã trở thành một yếu tố quan trọng trong cuộc sống hằng ngày của người dân Đức. Họ nhận thức được ảnh hưởng tích cực của việc giảm thiểu xe cá nhân và cách sử dụng phương tiện công cộng giúp giảm ùn tắc giao thông và tiết kiệm năng lượng. Ngoài ra, các gói khuyến mãi và giảm giá cho người sử dụng thẻ giao thông công cộng cũng làm tăng hấp dẫn của việc lựa chọn giao thông công cộng hơn là sử dụng xe cá nhân.

Hành khách chờ lên tàu hỏa tại nhà ga ở Frankfurt am Main, Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

Kể từ tháng 6/2023, Bộ Giao thông vận tải Đức đã ban hành loại vé tháng đa năng “Deutschlandticket” với giá 49 euro (53,08 USD)/tháng, cho phép hành khách sử dụng tất cả các phương tiện giao thông công cộng ở bất kỳ nơi nào trên lãnh thổ nước Đức từ tàu nhanh DB.

Việc phát hành vé 49 euro đã khuyến khích mọi người giảm đi ô tô cá nhân để ủng hộ và tham gia các hình thức đi lại thân thiện môi trường hơn. Giờ đây, người dùng có thể mua vé 49 euro ở dạng thẻ nhựa hoặc đăng ký ứng dụng kỹ thuật số, và hủy theo tháng khi không có nhu cầu.

Ông Volker Wissing, Bộ trưởng Giao thông vận tải Đức, từng nhận định, rằng vé đa năng “Deutschlandticket” không chỉ góp phần cắt giảm ô nhiễm khí thải, mà còn giúp người dân đối phó với cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đang ngày càng leo thang: “Sáng kiến mới này là cải cách giao thông công cộng lớn nhất trong lịch sử nước Đức, nó sẽ giúp nhiều người giảm một nửa chi phí đi lại hàng tháng”.

Chia sẻ quan điểm trên, theo Thủ tướng Đức Olaf Schol, tấm Thẻ giao thông đa năng mới là một trong những giải pháp ưu đãi thân thiện, giá cả phải chăng. Điều này khiến giao thông công cộng trở nên hấp dẫn hơn, từ đó giúp nước Đức đạt được các mục tiêu lâu dài về khí hậu.