Kinh tế thế giới năm 2016: Khác biệt rõ nét giữa các khu vực

Triển vọng nào cho kinh tế thế giới năm 2016. Ảnh: bond.org.uk

Theo tờ Le Monde (Pháp), sau năm 2015 “phục hồi trong tình trạng hụt hơi”, sang năm 2016, mức độ phục hồi giữa các khối nước sẽ không đều, do có sự khác biệt về chính sách tiền tệ và chu kỳ kinh tế với sự chuyển đổi của cả thế giới sang nền kinh tế dịch vụ mang tính khu vực nhiều hơn, buộc các nước phải phát huy sức mạnh của chính mình.

Tăng trưởng kinh tế trong năm 2016 của các nước phát triển, đứng đầu là Mỹ, sẽ khả quan trong lúc các nền kinh tế mới nổi có mức tăng trưởng khác nhau.

Mặc dù các nền kinh tế trên thế giới đã đón nhận một cách bình tĩnh quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất cơ bản lần đầu tiên trong gần 10 năm qua, từ 0-0,25% lên 0,25%-0,5% hồi giữa tháng 12/2015, nhưng vẫn còn quá sớm để đánh giá tác động của động thái đó đối với các nền kinh tế mới nổi.

Các nền kinh tế mới nổi trở nên dễ bị tổn thương bởi sự mất giá thường xuyên của đồng nội tệ so với USD, do dự trữ ngoại hối giảm, nợ ngoại tệ của doanh nghiệp cao và sự sụt giảm của giá nguyên liệu thô.

Các nền kinh tế mới nổi dễ bị tổn thương do đồng nội tệ mất giá so với đồng USD. Ảnh: Kyodo      

Nhìn chung, trong năm 2016 các khu vực trên thế giới sẽ có mức tăng trưởng kinh tế khác nhau với xu hướng thế giới đang nghiêng về một nền kinh tế dịch vụ.

Từ Mỹ, châu Phi hay Ấn Độ, không phải những ngành công nghiệp tạo ra tăng trưởng mà là dịch vụ. Thế giới cũng sẽ chứng kiến một sự suy giảm trong thương mại quốc tế (thương mại phi năng lượng đã giảm tới 12% trong năm qua trong khi trước đó nhiều năm đều đạt mức tăng trưởng tới khoảng 20%).

Chính vì vậy, các quốc gia có mô hình tăng trưởng liên quan đến xuất khẩu sẽ gặp bất lợi (Nhật Bản, Bắc Âu, Australia, Hàn Quốc, và trong tương lai gần có thể cả Đức).

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà Christine Lagarde. đã dự báo kinh tế thế giới năm 2016 sẽ “gây thất vọng và tăng trưởng không đồng đều”, do lo ngại về những tác động có thể có của việc Fed tăng lãi suất cơ bản.

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagardedự báo kinh tế thế giới năm 2016 sẽ gây thất vọng và tăng trưởng không đồng đều. Ảnh: Reuters

Thực tế cho thấy trong khi kinh tế Mỹ tăng trưởng tích cực thì quá trình thoát khỏi khủng hoảng diễn ra chậm chạp với các nước công nghiệp “già nua”.

Động thái tăng lãi suất của Fed càng định hình rõ nét hơn xu hướng đó. Mỹ sẽ là đầu tàu cho tăng trưởng toàn cầu ngay cả khi Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sẽ chỉ tăng khoảng 2,5% thay vì 3% trong giai đoạn trước khủng hoảng vào năm 2008.

Tại Mỹ, thị trường việc làm được cải thiện rõ rệt, nhu cầu trong nước được thúc đẩy bởi tiêu dùng hộ gia đình thông qua việc tăng sức mua, tăng lương và tăng đầu tư.

Trong khi đó, lĩnh vực công nghiệp sẽ chịu tác động tiêu cực từ đồng USD mạnh, thương mại có thể sẽ bị thiệt hại lớn do hàng hóa của Mỹ trở nên đắt đỏ trên thị trường thế giới. Sáu năm sau khi kinh tế Mỹ bắt đầu phục hồi, những dấu hiệu đầu tiên của sự chững lại đã xuất hiện, chẳng hạn như sản xuất công nghiệp sụt giảm hoặc lợi nhuận các doanh nghiệp giảm.    

Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, kinh tế Vương quốc Anh vẫn tăng trưởng khá vững cho đến giữa 2016.

Trong khi đó, Eurozone sau một thời gian dài bị tụt lại phía sau ước tăng trưởng 1,5% năm 2015.

Theo đánh giá của Ủy ban châu Âu (EC), mức tăng trưởng toàn khối sẽ đạt 1,8% vào năm 2016 và 1,9% vào năm 2017. Đồng euro yếu, chạm mức thấp nhất so với đồng USD kể từ năm 2003, sẽ kích thích xuất khẩu.

Việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) quyết định hạ lãi suất đồng euro cùng với việc kéo dài chương trình nới lỏng định lượng, đã tạo thuận lợi cho quá trình đầu tư, đồng thời đẩy mạnh nỗ lực phục hồi kinh tế châu lục.

Quyết định kéo dài gói nới lỏng định lượng của ECB giúp nâng đỡ kinh tế Eurozone. Ảnh: telegraph.co

Ngoài ra, sự sụt giảm mạnh của giá dầu cũng giúp cải thiện sức mua của các hộ gia đình và tình hình tài chính các công ty.    

Về ngắn hạn, tác động của vấn đề người tị nạn được xem như một yếu tố tích cực đối với tiêu dùng nội địa tại châu Âu, nhất là đối với nền kinh tế Đức hiện đang tiếp nhận số lượng lớn người tị nạn.

Chuyên gia Peter de Keyze thuộc Ngân hàng Paribas Fortis nhận định: "Chúng tôi cho rằng về ngắn hạn, dòng người di cư có thể tăng thêm khoảng 0,2% cho tăng trưởng kinh tế châu Âu năm 2016".

Ngoài việc đồng euro sẽ vẫn chịu áp lực, dầu mỏ là một yếu tố hỗ trợ tăng trưởng ở châu Âu.

Chuyên gia Serge Pizem thuộc Tập đoàn Bảo hiểm Axa IM nhận định: "Chúng tôi tin rằng hiện đang là cơ hội tốt để các công ty châu Âu thu về lợi nhuận nhằm bù đắp cho sự chậm trễ so với các tập đoàn của Mỹ trong những năm sắp tới".   

Với các nước mới nổi, đây đã là năm thứ 5 liên tiếp đà phục hồi bị chững lại, do vậy sự tái khởi động sẽ rất vất vả và cần thời gian. Tại Trung Quốc, tăng trưởng giảm xuống còn 6,9% trong năm 2015, mức tăng thấp nhất kể từ năm 1990.

Các nước BRICS khác đang phải đối mặt với một giai đoạn khó khăn, ngoại trừ Ấn Độ do nước này "gắn bó" thấp với kinh tế toàn cầu.

Cuộc khủng hoảng kinh tế, xã hội, chính trị ngày càng nghiêm trọng ở Brazil, trong lúc Nga cũng chỉ vừa mới thoát khỏi khủng hoảng từ mùa Hè 2015 sẽ tăng trưởng trở lại một cách chậm chạp.

Tại các nước đang phát triển, những nước đạt được thành tích ấn tượng nhất và đạt mức tăng trưởng từ 5-7% là những nước nhập khẩu nguyên liệu thô. Giá nguyên liệu giảm sẽ mang đến những cơ hội mà họ không ngờ tới./.